Naast het omgevingsplan biedt de Omgevingswet ook de mogelijkheid om concrete initiatieven te vergunnen middels een buitenplanse omgevingsplanactiviteit (BOPA).
Het is wenselijk dat voor de ontwikkeling van de gebiedsvisie Hoogwoud-Oost een volwaardig omgevingsplan wordt opgesteld (zie paragraaf 3.1.1). Het opstellen van een omgevingsplan is het sluitstuk. In de praktijk is het voorstelbaar dat bepaalde gebieden of bepaalde concrete ontwikkelingen vooruitlopen op de totale gebiedsontwikkeling. Het mogelijk maken van deze ontwikkelingen, vooruitlopend op het totale omgevingsplan, kan een vliegwiel zijn voor de andere ontwikkelingen binnen het gebied. Vooruitlopend op het omgevingsplan is het voorstelbaar dat voor bepaalde ontwikkelingen een BOPA-procedure wordt doorlopen.
Niet alle ontwikkelingen zijn geschikt om met een BOPA planologisch te verankeren. Voor een niet-concreet en/ of onvoldoende afgebakend (bouw)plan kan géén BOPA worden verleend. In dat geval is een wijziging van het omgevingsplan vereist. Een gewijzigd omgevingsplan leent zich voor herhaalde toepassing voor het mogelijk maken van activiteiten. Dit geldt niet voor een BOPA. Het is afhankelijk van de specifieke omstandigheden van het geval of gesproken kan worden van een voldoende concreet en afgebakend plan. Op dit moment is van een dergelijk concreet en afgebakend plan nog geen sprake. Normaliter kan echter wel
worden verwacht dat het initiatief daarvoor, bij verdere uitwerking, voldoende concreet kan worden gemaakt. Het is niet vereist dat voor elke ruimte/eenheid exact het gebruik wordt aangegeven. Wel zullen de beoogde gebruiksvormen duidelijk moeten worden beschreven en aangevraagd en zal zeker in het geval van min of meer zelfstandige wooneenheden een (maximum) aantal bekend moeten zijn.
Verder kan een BOPA het onderliggend (tijdelijk deel) omgevingsplan niet wijzigen. Voor ontwikkelingen waarbij het omgevingsplan moet worden gewijzigd is de BOPA geen geschikt instrument.