Om de ontwikkelingen van het verblijfsrecreatie aanbod beter te duiden kijken we naar landelijke trends en ontwikkelingen. Hierbij moet opgemerkt worden dat trends in de vrijetijdssector lang niet altijd generiek voor de hele sector gelden. Soms zijn trends tegengesteld of roept een trend tegentrends op. Denk aan de vraag naar luxe vakantieparken met uitgebreide faciliteiten en tegelijkertijd de vraag naar unieke en kleinschalige verblijven. Relevante ontwikkelingen en trends zijn;
De Green Deal, klimaatopgave en energietransitie zijn belangrijke thema's die de komende jaren veel aandacht zullen krijgen. De Green Deal is een plan van de Europese Unie om tegen 2050 klimaatneutraal te zijn. Dit betekent dat er grote stappen gezet moeten worden in de energietransitie, waarbij fossiele brandstoffen worden vervangen door duurzame energiebronnen zoals windenergie, zonne-energie en waterstof. Deze transitie is van belang om de klimaatdoelen te halen en de opwarming van de aarde te beperken.
Een ander belangrijk thema is de stikstofcrisis. De stikstofcrisis kan nieuwe recreatieprojecten vertragen en bemoeilijkt eventueel uitbreidingen of renovaties van bestaande bedrijven. De stikstofproblematiek heeft geleid tot de landelijke beëindigingsregeling voor veehouderijlocaties (LBV). Deze regeling is bedoeld om de stikstofuitstoot te verminderen door veehouders financieel te ondersteunen bij het beëindigen van hun bedrijf. Dit is een ingrijpende maatregel die zowel ecologische als economische gevolgen heeft. Het "ruimte voor ruimte" beleid heeft hierbij een belangrijke rol. Dit beleid houdt in dat voormalige agrarische gronden, die vrijkomen door de beëindiging van veehouderijen, een woonfunctie kunnen krijgen. Hierdoor wordt de stikstofuitstoot verminderd en ontstaat er tegelijkertijd ruimte voor andere maatschappelijke behoeften.’
Daarnaast is er sprake van koopkrachtverlies door stijgende prijzen. De inflatie heeft geleid tot hogere kosten voor levensonderhoud, wat de koopkracht van huishoudens onder druk zet. Dit heeft ook invloed op de mobiliteit, aangezien hoge brandstofprijzen en de stijgende kosten van het openbaar vervoer het voor veel mensen moeilijker maken om zich te verplaatsen.
De Omgevingswet, die in 2024 in werking trad is een belangrijke ontwikkeling op het gebied van ruimtelijke ordening en milieu. Deze wet bundelt en vereenvoudigt de regels voor de fysieke leefomgeving, wat moet leiden tot een meer integrale en efficiënte aanpak van ruimtelijke vraagstukken. Gezondheid is daarbij een belangrijk thema geworden omdat de wet overheden de mogelijkheid biedt om gezondheidsambities vast te leggen en uit te werken. Verblijfsrecreatie draagt wezenlijk bij aan het mentaal welzijn van mensen.
De toeristen willen tegenwoordig een authentieke ervaring waarbij het opdoen van ervaringen belangrijker is dan het bezitten van zaken. Mensen willen bewuster en duurzamer op vakantie, maar ook volledig ontzorgd worden. Naast traditionele vakantieparken en campings zien we een toename in unieke verblijven zoals boomhutten, glamping (luxueus kamperen) en tiny houses.
De recreatieve verblijfssector kampt met een personeelstekort, vooral in de horeca. Dit tekort is deels veroorzaakt door de uitstroom van personeel tijdens de coronapandemie, die niet is teruggekeerd. De sector probeert dit op te lossen door de aantrekkelijkheid van banen te vergroten, bijvoorbeeld door betere arbeidsvoorwaarden en meer aandacht voor persoonlijke ontwikkeling en werk-privébalans.
Digitalisering speelt ook een cruciale rol in de huidige ontwikkelingen. Naast de operationele voordelen van digitalisering, is digitale marketing steeds belangrijker geworden. Bedrijven maken steeds meer gebruik van sociale media, online reviews en zoekmachineoptimalisatie om hun zichtbaarheid te vergroten en directer in contact te komen met potentiële gasten.
Steeds meer overnachtingen vinden plaats in een particuliere accommodatie die wordt verhuurd via online platforms zoals Airbnb, Booking en bedandbreakfast.
Als gevolg van de bevolkingsgroei en verstedelijking, (verwachtte) groei van toerisme en toenemende behoefte aan onthaasten kunnen we een toenemende druk verwachten in natuurgebieden. De natuurbeleving neemt toe in belangstelling. Dit kan kansen bieden voor relatief rustige gebieden.
Tot slot zijn er na de coronaperiode veranderingen zichtbaar in het recreatiegedrag. Het bezoek aan natuur, recreatiegebieden, water en strand is sterk toegenomen. Mensen recreëren vaker buiten en dichterbij huis. Goede recreatievoorzieningen zijn dan ook belangrijker dan ooit.
Hoofdstuk 2.
Artikel 2.1
Landelijke relevante ontwikkelingen en trends
Onderdeel van Beleidsnotitie verblijfsrecreatie