Onder de Omgevingswet is de aanleg en het gebruik van open bodemenergiesystemen een milieubelastende activiteit geworden. Het onttrekken en infiltreren van grondwater wordt gezien als een onderdeel van de milieubelastende activiteit. Het enkel onttrekken van grondwater, en het dus vervolgens niet terug brengen in de bodem, wordt onder de Omgevingswet ook gezien als een wateractiviteit. Echter, het Rijk heeft geen vergunningplicht gekoppeld aan enkel deze wateronttrekkingsactiviteit. Voor deze categorie grondwateronttrekkingsactiviteit kunnen de waterschappen regels stellen in de Waterschapverordening.
Voor de aanleg en het gebruik van open bodemenergiesystemen is (nog steeds) een vergunning van de provincie nodig. Naast die vergunning gelden er algemene regels. Dit betekent dat de instructievoorschriften voor open systemen niet meer in de vergunning staan, maar in algemene rijksregels gedefinieerd in het Bal. In bijlage 1 is een opsomming van de gedefinieerde algemene rijksregels, conform de versie geldend vanaf 01-01-2024, opgenomen.
Open bodemenergiesystemen die zijn vergund en aangelegd vóór de inwerkingtreding van de Omgevingswet (1 januari 2024), beschikken over een zogeheten watervergunning op grond van de Waterwet. Afdeling 4.1 van de Invoeringswet regelt dat deze watervergunningen onder de Omgevingswet worden omgezet naar een omgevingsvergunning. Voor deze omgevingsvergunning gelden de algemene regels van de milieubelastende activiteit open bodemenergiesystemen (artikel 4.112 Omgevingswet). Een uitzondering op deze algemene regels wordt gemaakt voor bodemenergiesystemen die zijn aangelegd vóór 1 juli 2013. Deze vergunningen worden wel omgezet naar een omgevingsvergunning, maar hiervoor gelden niet de algemene regels.
Open bodemenergiesystemen zijn vrijgesteld van de grondwateronttrekkingsheffing. Dit volgt uit artikel 8.3 van het Omgevingsbesluit.
Hoofdstuk 2
Artikel 2.3.2
Open bodemenergiesystemen
Onderdeel van Bodemenergieplan Het Ambacht Gemeente Veenendaal