Toezicht is belangrijk om zicht te houden op de naleving van wet- en regelgeving en om waar nodig (handhavend) te kunnen optreden. Daarnaast draagt toezicht bij aan het zicht houden en krijgen op ontwikkelingen.
De algemene prioriteiten in het toezicht zijn bepaald aan de hand van een omgevingsanalyse en de gemeentelijke opgaven. Deze worden jaarlijks in het uitvoeringsprogramma nader gespecificeerd of bijgesteld. Bijvoorbeeld op basis van nieuwe inzichten, ontwikkelingen (beleid, wetgeving, samenleving) of ervaringen uit het toezicht in het jaar ervoor.
Voorbereiding
De VTH-applicatie (Centric Leefomgeving) waarin alle omgevingsvergunningen worden geregistreerd, is gekoppeld aan de toezichtsapplicatie (CHEPP). Wanneer toezicht wordt verricht naar aanleiding van een verleende vergunning, dan maakt de vergunningverlener een toezichtstaak aan in Centric Leefomgeving. Deze toezichtstaak wordt vervolgens toebedeeld aan een omgevingsinspecteur. De omgevingsinspecteur neemt contact op met de vergunninghouder en geeft het indien noodzakelijk aan als er nog aanvullende informatie benodigd is. Verder vindt er afstemming plaats over de start en over de bouwveiligheid.
Voor de verschillende typen bouwwerken zijn verschillende toezichtprotocollen opgesteld, waarbij de mate van toezicht (frequentie en intensiviteit) is afgestemd op de complexiteit van het bouwwerk. Door het juiste type bouwwerk te selecteren in de toezichtsapplicatie wordt voor de toezichthouder automatisch de juiste toezichtprotocol gegenereerd. Dit draagt bij aan uniformiteit en volledigheid van het uitgevoerde toezicht.
Wanneer er een melding of verzoek tot handhaving binnenkomt, maakt de administratief ondersteuner een zaak aan in Centric Leefomgeving. Daarin wordt de e-mail of brief van de melder geplaatst. Nadat besproken is welke omgevingsinspecteur en handhavingsjurist de zaak zullen oppakken, wordt een toezichttaak aangemaakt in de zaak voor de omgevingsinspecteur.
Voorafgaand aan een toezichtactie wordt dossieronderzoek verricht. Afhankelijk van de aanleiding voor het toezicht wordt gekeken naar luchtfoto’s, vergunningen, controlerapporten (van de gemeente, VrU en ODrU), correspondentie en andere relevante documenten. Indien noodzakelijk wordt daarnaast gekeken naar de relevante regels uit het Omgevingsplan van Veenendaal en het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Wanneer daar aanleiding voor is, wordt afstemming gezocht met ketenpartners zoals de VrU, ODrU, of de woningcorporatie.
Uitvoering
Toezicht vindt op verschillende manieren plaats:
programmatisch (gepland)
tijdens en volgend op het bouw- of sloopproces
thematisch/projectmatig
naar aanleiding van meldingen, handhavingsverzoeken of klachten
als vervolg op een eerdere controle of handhavingsbesluit.
Sommige controles zijn onaangekondigd. Bijvoorbeeld na het stilleggen van bouw- of sloopwerkzaamheden of bij (vermoeden van) strijdig gebruik.
Rapportages van de verrichte controles naar aanleiding van een verleende vergunning worden in de toezichtsapplicatie CHEPP opgeslagen. Per onderdeel wordt een waardeoordeel gegeven, welke vervolgens wordt gedeeld met de uitvoerende partij.
In het geval van een melding of verzoek om handhaving vindt afhankelijk van de ernst van de vermoedelijke overtreding een controle plaats. Bij situaties waarin mogelijk sprake is van acuut gevaar of ernstige overlast wordt uiterlijk de eerstvolgende werkdag een controle uitgevoerd. In overige gevallen vindt uiterlijk binnen 2 weken een controle plaats. Van de controle maakt de toezichthouder een constateringsrapport op, die wordt opgeslagen in de daarvoor aangemaakte zaak in Centric Leefomgeving.
Bij een overtreding weegt de toezichthouder de ernst van de overtreding én de reden van de overtreding af. Niet of onvoldoende naleven kan een bewuste keuze zijn van degene die wordt gecontroleerd. Het kan ook een gevolg zijn van het onvoldoende kennen van de regels. Op basis van de ernst en de reden wordt een passend vervolg gegeven aan constateringen. We volgen de Landelijke Handhavingsstrategie Omgevingsrecht (LHSO) als we overtredingen constateren. Op basis van de zwaarte van de overtreding en de reden zetten we passende vervolgacties in.
De gemeente heeft een 24-uurs bereikbaarheidsregeling met een piketdienst voor calamiteiten via de crisisbeheersing. Vanuit VTH behandelen we urgente meldingen en klachten spoedig en met een locatiebezoek als er sprake is van risico’s op constructieve veiligheid, brandveiligheid of gezondheid. Bij niet-urgente meldingen beoordelen we het belang en doel en de wijze van behandeling. Meldingen met een privaatrechtelijke grondslag of meldingen die we niet kunnen verifiëren behandelen we niet.
Hoofdstuk 5:
Artikel 5.3
Toezicht
Onderdeel van Uitvoerings- en Handhavingsstrategie vergunningverlening, toezicht en handhaving Veenendaal 2025