In de energietransitie is het realiseren van zonnepanelen en windmolens om duurzame energie op te wekken niet de enige uitdaging. Ook dient het elektriciteitsnet geschikt te worden gemaakt om de opgewekte energie te transporteren. In Westerwolde zijn regionale netbeheerder Enexis en landelijke netbeheerder TenneT hiervoor verantwoordelijk.
Vanuit de netbeheerders is aangegeven dat de grens voor de realisatie van nieuwe grootverbruikaansluitingen momenteel bereikt is (zie figuur 2). Het is wel nog mogelijk om opwekcapaciteit te realiseren die binnen een kleinverbruikaansluiting past (maximaal 3 x 80 ampère). Dit leidt ertoe dat er geen nieuwe offertes voor teruglevering worden afgegeven, tenzij er door het wegvallen van al geplande projecten of door maatregelen rond congestiemanagement alsnog ruimte ontstaat. Deze situatie zal naar verwachting blijven bestaan totdat TenneT een nieuw onderstation bij Musselkanaal heeft gerealiseerd. In het investeringsplan van TenneT staat de ingebruikname van dit onderstation in 2027 gepland.8 Zie Investeringsplan Net op land 2022-2031, p.62.
Figuur 2. Capaciteitskaart van netbeheerder voor teruglevering van opgewekte energie. Oranje wil zeggen dat sprake is van structurele congestie die is gemeld bij de ACM waardoor het in behandeling nemen van nieuwe aanvragen niet mogelijk is. 9 Zie Beperkte capaciteit op het elektriciteitsnet voor terugleveren | Enexis Netbeheer voor actuele capaciteitskaart.
De belemmering in de realisatie van grootverbruikaansluitingen is een groot knelpunt voor de realisatie van meer zonne- en windenergie. Dit lijkt tijdig te worden opgelost om de doelstellingen voor Westerwolde in het kader van de RES niet in gevaar te laten komen (vanaf 2027 is het realiseren van nieuwe aansluitingen weer mogelijk) maar levert in de tussentijd wel een grote uitdaging op. We willen als gemeente verschillende maatregelen nemen om hierop in te spelen:
Het actief benaderen van ondernemers om mee te denken of (een groot deel van) het dak wel benut kan worden binnen kleinverbruikaansluiting, eventueel na uitbreiding van die kleinverbruikaansluiting tot 3 x 80 ampère.
Met een aansluiting van 3 x 80 ampère, waar een deel van de bedrijven naar verwachting over beschikt, is het namelijk nog steeds mogelijk om ongeveer 120 zonnepanelen aan te sluiten. Voor een deel van de daken zal dit voldoende zijn om (een groot deel van) het dakoppervlak te benutten.
Coördineren van realisatie van zonnedaken waarvoor grootverbruikaansluiting nodig is. Door gebiedsgericht te inventariseren welke daken geschikt zijn om zonnepanelen op te plaatsen, kan worden geborgd dat een zo groot mogelijk deel van deze daken ook spoedig na het beschikbaar komen van aanvullende netcapaciteit kan worden aangesloten (zie paragraaf 3.4 voor meer details).
Rond bedrijventerreinen (met name het bedrijventerrein Zuid-Groningen gezien activiteittype) de uitwisseling van data over verbruik en opwek van elektriciteit faciliteren zodat, in overleg met de netbeheerder, kan worden gekeken of aanvullende capaciteit mogelijk is. Eventueel in combinatie met een virtueel lokaal energiesysteem (VLES).
In het kader van nieuwe projecten in een vroegtijdig stadium de afstemming met de netbeheerder zoeken om te kijken wat wel mogelijk is.
Paragraaf 1.3.
Artikel 1.3.6.
Beschikbaarheid netcapaciteit
Onderdeel van Beleidskader zonne- en windenergie 2023 – 2027