Een goed woonwagenbeleid vraagt om duidelijke afspraken tussen de betrokken partijen. Woonwagenbewoners, de gemeente Steenwijkerland, woningcorporaties Wetland Wonen Groep en Woonconcept, Provincie en Rijksoverheid hebben ieder een eigen rol en verantwoordelijkheid. Deze rolverdeling is gebaseerd op landelijke kaders, de uitvoeringspraktijk en lokale afspraken. Waar mogelijk zoeken partijen de samenwerking op, zodat een integraal en gedragen beleid ontstaat.
Rijksoverheid/Rijk
De rijksoverheid is verantwoordelijk voor het vaststellen van het landelijke woonwagen- en standplaatsenbeleid. Dit is verankerd in het ‘beleidskader gemeentelijk woonwagenen standplaatsenbeleid’(2018). Daarnaast is het Rijk internationaalrechtelijk aanspreekpunt voor de naleving van mensenrechten, waaronder het recht op het woonwagenleven als uiting van culturele identiteit. Het Rijk ziet erop toe dat provincies en gemeenten deze mensenrechten naleven.
Provincie
De provincie houdt toezicht op het ruimtelijk-fysieke domein van gemeenten. Dit betreft onder meer huisvesting, ruimtelijke ordening en bouwen – inclusief standplaatsen. De provincie toetst of gemeentelijke plannen in lijn zijn met het provinciaal beleid, maar beschouwt het woonwagenbeleid als een primaire verantwoordelijkheid van gemeenten.
Gemeente
De gemeente Steenwijkerland is verantwoordelijk voor het ontwikkelen van lokaal beleid dat het woonwagenleven beschermt. Dit beleid is onderdeel van het volkshuisvestingsprogramma. Wij zijn verantwoordelijk voor:
Het beschikbaar stellen van voldoende standplaatsen;
Het zoeken en (her)ontwikkelen van geschikte locaties. Daarbij wordt opgenomen dat bij nieuwe woningbouwlocaties ook onderzocht zal worden of dat een geschikte locatie is voor nieuwe woonwagenstandplaatsen;
Het planologisch mogelijk maken van standplaatsen via het omgevingsplan;
Het beheer en onderhoud van de openbare ruimte op en rondom woonwagenlocaties;
Toezicht en handhaving op naleving van regels zoals brandveiligheid en bouwwetgeving.
Woningcorporaties
Woningcorporaties hebben een wettelijke taak om woonruimte te bieden aan huishoudens met een inkomen tot aan de inkomensgrens (Woningwet). Ook woonwagenbewoners binnen deze doelgroep vallen hieronder. De corporaties zijn verantwoordelijk voor:
Het ontwikkelen, beheren en verhuren van sociale huurwoonwagens en standplaatsen;
Het toewijzingsbeleid en het beheer van de wachtlijsten in de sociale huur;
Het uitvoeren van sociaal beheer op huurstandplaatsen.
Corporaties zetten zich samen met de gemeente in om 30% tot 50% sociale huur te realiseren op nieuwe locaties mits de locatie dit toestaat qua grootte. Daarnaast vindt er tussen gemeente en de corporaties afstemming plaats over beheer, locatieontwikkeling en het inspelen op specifieke behoeften.
Het woonbehoefteonderzoek concludeert dat in het sociale huursegment een uitbreidingsbehoefte ligt. Gemeente en woningcorporaties blijven hierover met elkaar in gesprek en de reeds gemaakte afspraken zijn opgenomen in dit beleid.
Woonwagenbewoners
De woonwagenbewoners zijn onze gesprekspartners en medeverantwoordelijk voor een goed gebruik van de standplaatsen. Zij zorgen voor een schone, veilige en leefbare woonomgeving. Vanuit hun ervaring en cultuur leveren zij een belangrijke bijdrage aan het vormgeven van toekomstbestendige woonwagenlocaties.
Bij het opstellen van dit beleid zijn woonwagenbewoners actief betrokken bij een participatiebijeenkomst waar ze mee hebben gepraat over de verschillende beleidsbepalingen in het woonwagenbeleid. Ook in de uitvoering zetten we in op blijvende betrokkenheid, bijvoorbeeld via periodiek bewonersoverleg of een klankbordgroep georganiseerd door de gemeente en corporaties.
Samenwerking en afstemming
Een goede uitvoering voor dit beleid vraagt om een sterke samenwerking tussen gemeenten en de corporaties met een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Afspraken hierover worden vastgelegd in de prestatieafspraken.
Door deze heldere rolverdeling is duidelijk wie waarvoor verantwoordelijk is, en ontstaat er ruimte voor duurzame samenwerking gericht op het behouden en het versterken van het woonwagenleven in de gemeente Steenwijkerland.