Art. 4.3.1 Horecanota 2025-2035 — Gebiedsgerichte aanpak gemeente

Te versterken of te behouden? De beoogde horecastructuur maakt een onderscheid tussen te behouden en te versterken horecalocaties. Op de te versterken locaties is behoud van het huidige aanbod gewenst en zijn nieuwe initiatieven welkom. Op de te behouden locaties moeten vooral de randvoorwaarden op orde blijven, zodat het bestaande aanbod niet komt te vervallen. Toevoeging van horeca is hier niet gewenst. De basis: horeca in centrumgebieden Gemeente Alkmaar zet in op een heldere horecastructuur, met prioriteit voor de centrumgebieden als locaties voor horeca. Centrumgebieden functioneren als natuurlijke ontmoetingsplekken en juist in de centra is de wisselwerking met andere publieksfuncties het grootst. Zo profiteren ook andere publieksgerichte functies van de aanwezigheid van horeca, en vice versa. Binnenstad prioriteit in structuur Gemeente Alkmaar heeft ambities voor een bruisende binnenstad met regionale aantrekkingskracht. Hier is een zo ruim en divers mogelijk voorzieningenaanbod voor nodig. In tijden waarin de horeca- en retailsector onder druk staat, is dit geen vanzelfsprekendheid. Om de gemeentelijke ambities waar te maken krijgt de binnenstad dan ook prioriteit in de horecastructuur. Doel is dat de binnenstad dé vestigingslocatie blijft voor alle soorten horeca, zodat daar dagrond (overdag, in de avond en in de nacht) iets te beleven is voor een diverse en brede doelgroep (jong en oud, bewoners, regiobezoekers en toeristen, etc.). Verschillende deelgebieden zullen zich daarom complementair moeten ontwikkelen. Daarover meer in §4.3.2. Horeca rondom Alkmaars Kanaal Aan de oevers van het Noordhollandsch Kanaal transformeren de komende jaren verschillende gebieden naar gemengde woon-werkwijken, met in totaal 15.000 nieuwe woningen. Streven is de nieuwe wijken goed aan te takken op de bestaande stad, zodat nieuwe inwoners ook regelmatig horeca in de binnenstad of in de bestaande wijk- en buurtcentra bezoeken. Een deel van de becijferde omzetpotentie (die ontstaat door de 30.000 nieuwe inwoners) wordt dan ook beleidsmatig ingezet om de positie van bestaande centrumgebieden te versterken. De binnenstad krijgt daarbij prioriteit in de structuur. Terughoudend op Overstad en in de Spoorzone Op de ontwikkellocaties Overstad en Spoorzone is, gezien de nabijheid van de binnenstad en het reeds aanwezige aanbod, het advies om terughoudend om te gaan met bijkomende planologische ruimte voor horeca; er wordt ingezet op het behouden van het huidige aanbod (in aantal en omvang). Bij het te ontwikkelen cultuurcluster in Overstad kan een dagrond horecaconcept ook meerwaarde bieden aan de toekomstige bewoners (meer/ook lokaal functionerend). Wel zal het zwaartepunt van het horeca aanbod op de ontwikkellocatie Overstad in de toekomst aan het kanaal (Ringersplein/Noorderkade) blijven liggen; daar is de ruimtelijk-economische samenhang met de binnenstad het sterkst aanwezig. In de Spoorzone19In het Stationsgebied Alkmaar Noord, dat ook onderdeel uitmaakt van de Spoorzone, is reeds planologische ruimte voor ca. 600 m² bvo horeca (cat. 2, 3 of 4). heeft het 'Stationsgebied Alkmaar' een net wat andere positie dan de overige nog te ontwikkelingen locaties rondom het Alkmaars Kanaal. Bij station Alkmaar zijn al diverse horecazaken gevestigd (o.a. het recent geopende Café Perron). Gelet op de ambities voor de binnenstad wordt hier terughoudend omgegaan met horeca en wordt geen nieuwe planologische mogelijkheid voor horeca gecreëerd. Er kunnen aanleidingen zijn om hier anders mee om te gaan, bijvoorbeeld als horeca op een zeer specifiek plek echt nodig is om een specifieke verbinding te activeren. Dat zijn dan echter argumenten die niet meer voortkomen uit de ruimtelijk-economische hoofdafweging op structuurniveau en die dusdanig specifiek zijn, dat maatwerk dan op zijn plaats is. Lokaal functionerend in overige ontwikkelgebieden In de resterende ontwikkelgebieden (Viaanse Molen (inclusief Pendorp), Oudorp, RWZI en Overdie) is momenteel nog geen (of nauwelijks) horeca aanbod aanwezig. Aangezien horeca hier een belangrijke rol heeft in het realiseren van levendige stadswijken met een eigen identiteit, wordt in ieder van deze gebieden enig horeca aanbod toegestaan. Voor deze gebieden geldt de randvoorwaarde dat nieuwe horeca overwegend lokaal functionerend voor de nieuwe wijk is. Voor horeca met bovenlokale aantrekkingskracht is de binnenstad immers de aangewezen plek. Om dit te waarborgen geldt een maximum omvang van 200 m² wvo per vestiging20De gemiddelde omvang van een restaurant in niet-centrale centrumgebieden in gemeenten van een met Alkmaar vergelijkbare omvang bedraagt circa 150 m² wvo (Locatus, 2025). Een maximering op 200 m² wvo past dus bij een reguliere omvang van restaurants met een lokale verzorgingsfunctie. Een bovenlokale aantrekkingskracht (dus grotere zaak) is niet de bedoeling.. Ook geldt een maximum van vier zelfstandige horecazaken (cat. 2, 3 of 4) per deelgebied, want kwaliteit gaat boven kwantiteit. Dit betekent overigens niet dat er absoluut nooit meer dan 4 zaken van 200 m² wvo mogelijk zijn. Een afwijking hiervan dient echter wel goed gemotiveerd te worden. Doordat plannen voor de ontwikkelgebieden nog niet concreet zijn, is dat op dit moment ook nog niet aan de orde. Fasering Om te waarborgen dat deze horeca ook vooral lokaal zal functioneren (bovenlokale horeca is immers beoogd in de binnenstad), wordt nieuwe horeca pas mogelijk gemaakt als een substantieel deel van de nieuwe woningen is opgeleverd (tenminste de helft). Dan is er namelijk pas voldoende lokaal draagvlak aanwezig. Eerder in de ontwikkelfase zijn tijdelijke/pop-up-concepten wel mogelijk en kansrijk. Deze zaken kunnen eventueel later een permanente vorm aannemen en zo meegroeien met wijk en doelgroep. Kansrijke locaties nieuwe horeca binnen deelgebieden De ruimtelijke inpassing van nieuwe horeca in de gebiedsontwikkeling maakt of een horecalocatie succesvol gaat zijn en toegevoegde waarde heeft. Er zijn in ieder geval drie vestigingsoverwegingen relevant voor nieuwe horeca in de ontwikkelgebieden rondom het Alkmaars Kanaal: Centraal gelegen | Wanneer horeca in het (te ontwikkelen) buurt-/wijkcentrum bij overige voorzieningen of centraal in het gebied wordt gevestigd, is de economische kruisbestuiving en maatschappelijke meerwaarde voor de bewoners het grootst; Aan het kanaal | Op een prominente (zicht)locatie is de bijdrage aan de algehele uitstraling van (de stedelijke ontwikkeling van) Alkmaar en de identiteit van de nieuwe buurt/wijk in potentie het grootst. Daarnaast biedt een dergelijke locatie ook kansen om passanten/recreanten te bedienen, wat de economische vitaliteit ten goede komt. Cultuurhistorisch erfgoed | Ter behoud van waardevolle erfgoedobjecten kan een horecafunctie worden overwogen (in het kader van erfgoedbeheer), maar dan wel alleen als het de recreatieve aantrekkingskracht van Alkmaar vergroot en/of de lokale gemeenschapszin versterkt. Horeca in de buurt- en wijkcentra Voor de lokale leefbaarheid, het stimuleren van lokale ontmoeting in de Alkmaarse woonwijken en de wisselwerking van daghoreca met winkels, is het gewenst om lokaal functionerend horeca aanbod in een aantal buurt- en wijkcentra op peil te houden. Dat betekent bijvoorbeeld dat de gemeente zich inspant om de randvoorwaarden voor horeca op orde te houden, zoals een verzorgde uitstraling van de publieke ruimte, een goede bereikbaarheid, bevoorradingsmogelijkheden en waar mogelijk ruimte voor terrassen. Een lokaal (eet)café, (afhaal)restaurant, lunchroom of een cafetaria zijn passend aanbod in de wijk- en buurtcentra. Een discotheek is hier niet gewenst, bezorghoreca in voetgangersgebieden evenmin. Om een goede spreiding van het lokaal functionerende horeca aanbod (dagelijkse voorzieningen vlak bij huis) te behouden, wordt ingezet op de volgende ‘te behouden’ horecalocaties: Winkelcentra De Mare, De Hoef, Geert Groteplein, Wendelaarstraat, Daalmeer, Muiderwaard, Oudorperplein, Bellinistraat en Oudorp-Centrum. De omvang van het ‘te behouden’ horeca aanbod is afhankelijk van het lokale verzorgingsgebied en verschilt derhalve per centrumgebied. In Winkelcentrum De Mare is, gezien de wijk overstijgende verzorgingspositie van het centrum, het grootste aanbod te vinden. Horeca in de dorpen Horeca in de kleinere kernen van de gemeente levert een bijdrage aan de lokale leefbaarheid, en vervult voor recreanten een voorname rol in de beleving van het landelijk gebied. De horecazaken in de dorpen van het landelijk gebied zijn welkome rustpunten voor fietsers en wandelaars, en een mooie aanleiding om de schoonheid van de dorpen te aanschouwen. De gemeente spant zich in om het bestaande horeca aanbod in de verschillende dorpen in het landelijk gebied van de gemeente minimaal te behouden, en waar mogelijk te versterken. Inzet op versterking van het aanbod betekent bijvoorbeeld dat de gemeente zich inspant de randvoorwaarden voor horeca op orde te houden, en zeer terughoudend is met meewerken aan transformatie van bestaande horecalocaties naar bijvoorbeeld wonen. Een dergelijk verzoek behoeft altijd maatwerk, waarbij de kans op invulling met horeca wordt afgewogen tegen de andere behoeften in het dorp, zoals woningen. De gemeente staat positief tegenover nieuwe horeca-initiatieven, zeker in de dorpscentra waar zich geen horeca (meer) bevindt. Een volledig zelfstandige horecafunctie is, zeker in de kleinste dorpen, soms lastig economisch rendabel te houden. Combinaties met maatschappelijke, culturele of recreatieve functies kunnen helpen tot een werkend businessmodel te komen en zijn passend bij de ontmoetingsfunctie die horeca in de dorpen vervult. De gemeente staat dan ook welwillend tegenover initiatieven waarbij horeca een ondersteunende- of ondergeschikte functie is21Uiteraard binnen de kaders van de geldende wet- en regelgeving (o.a. Alcoholwet en Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl)). Ook denkt de gemeente graag mee over andere mogelijkheden om de horecafunctie te verbreden, bijvoorbeeld met catering of het organiseren van evenementen. Uitzondering hierop is De Rijp: daar is de druk op de leefbaarheid door toerisme en verkeer met name in de zomermaanden dusdanig dat terughoudend omgegaan wordt met uitbreiding van het aanbod. Daarmee worden ook de kansen voor aanbod in de overige dorpen vergroot. Buiten de beoogde horecastructuur Buiten de beschreven horecastructuur verleent de gemeente in principe geen medewerking aan nieuwe horeca-initiatieven. In bijzondere gevallen kan echter een maatwerkafweging gemaakt worden, zoals bij plannen voor kleinschalige horeca bij agrarische bedrijven en langs recreatieve routes, of voor horeca die direct bijdraagt aan het kunnen behouden van uniek erfgoed.

Rechtspraak bij dit artikel