Art. 6.2 Duurzaamheidsagenda 2025-2028

Vanuit de 3 programma’s in de duurzaamheids-agenda ‘Oars mei enerzjy en waarmte omgean’, ‘Oars mei natuer omgean’ en ‘Oars mei grûnstoffen omgean’ volgen ook doelen voor de eigen organisatie, namelijk: als gemeente een voorbeeld zijn in duurzaam handelen in 2030 55% reductie van CO2-uitstoot streven naar een energie-neutrale gemeente in 2040 in 2050 aardgasvrij behoud, herstel en verrijken biodiversiteit; in 2050 100% in harmonie met de natuur minimaal 80% afvalscheiding in 2028 grondstoffen zoveel mogelijk opnieuw (laten) inzetten in de kringloop in 2035 is 100% van de inkopen van Friese overheden circulair Sels oars mei enerzjy omgean Het doel is om alle energie die we zelf verbruiken, uiterlijk in 2040 duurzaam op te wekken. Dat doen we door duurzaam energie op te wekken, maar ook door te besparen. Voor de monitoring van het eigen energieverbruik, de reductie daarvan en de CO2-uitstoot die wordt veroorzaakt, wordt met ingang van 2024 gebruik gemaakt van de Milieubarometer en de CO2-prestatieladder. Het doel is om alle energie die we zelf verbruiken, uiterlijk in 2040 duurzaam op te wekken. Dat doen we door duurzaam energie op te wekken, maar ook door te besparen. Voor de monitoring van het eigen energieverbruik, de reductie daarvan en de CO2-uitstoot die wordt veroorzaakt, wordt met ingang van 2024 gebruik gemaakt van de Milieubarometer en de CO2-prestatieladder. In juni 2023 heeft de raad het geactualiseerde Beheerplan Gebouwen 2023-2032 vastgesteld. In het bijbehorende Duurzaam Meerjaren Onderhoudsplan (DMJOP) is de verduurzaming van de gemeentelijke gebouwen voor een periode van tien jaar in beeld gebracht. Daarmee is duurzaamheid een integraal onderdeel van het gebouwenbeheer geworden. In het DMJOP is uitgegaan van de instandhouding van gebouwen, dat wil zeggen dat er gekeken is naar het onderhoud voor de huidige functie en het gebruik, inclusief de verduurzaming. In lijn met de ambitie van de gemeente om in 2040 energieneutraal te zijn, is een kostenraming gemaakt waarbij is uitgegaan van uitvoering over zestien jaar. De verduurzaming van het gemeentelijk vastgoed is op ruwweg 10 miljoen euro geraamd. In de Kadernota is voor 2024 een bedrag van € 2.500.000 gereserveerd om met de verduurzaming te kunnen starten. Momenteel wordt gewerkt aan het accommodatie-beleid, dat naar verwachting voor de zomer van 2025 wordt vastgesteld. Dit beleid heeft betrekking op sporthallen en gymzalen, sportterreinen en -velden, speelplekken, musea, podia, dorps- en buurthuizen, MFA’s/MFC’s en clubhuizen. Voor deze accommodaties geldt dat besluiten over verduurzaming afhankelijk zijn van keuzes die gemaakt worden in het accommodatiebeleid. Voor de verduurzaming van sportaccommodaties en dorpshuizen zijn er al subsidieregelingen. Daarnaast kunnen gebouwen in gemeentelijk eigendom die niet onder het accommodatiebeleid vallen, zoals het gemeentehuis, worden verduurzaamd. Sels oars mei natuer omgean De mens is onderdeel van de natuur, zonder ecosystemen/biodiversiteit zijn er geen mensen. Voor een gezonde leefomgeving en voedselzekerheid moeten we de ecosystemen in stand houden. Dit vraagt dat we anders omgaan met natuur: we moeten ons meer richten op behoud en herstel van natuurlijke kringlopen en biodiversiteit. We geven dit in de lijn ‘Sels oars’ op verschillende manieren vorm: We stimuleren vergroening rondom onze eigen gebouwen. Denk hierbij aan het vervangen van bestrating door groen of door waterdoorlatende verharding, het zoveel mogelijk vergroenen van afscheidingen op gemeentelijk terrein en het vergroten van boomspiegels. We geven ruimte aan en bevorderen biodiversiteit rondom onze gebouwen, bijvoorbeeld door het inmetselen van kasten voor vleermuizen en vogels, het geschikt maken van onze terreinen voor egels door meer onderbegroeiing en het gebruiken van snoeihout op locatie om takkenrillen te maken. We kiezen voor (biologische) inheemse en/of klimaatadaptieve beplanting. We gebruiken geen schadelijke bestrijdingsmiddelen. We zoeken passende maatregelen voor klimaatadaptatie op onze gebouwen en terreinen, zoals groene daken, waterretentie en manieren om hittestress terug te dringen door bomen te planten. We voldoen aan de natuurwetgeving en minimaliseren de effecten van activiteiten op beschermde dieren, planten en natuurgebieden. Zo werken we met gedragscodes en brengen we (beschermde) flora en fauna in kaart. Een concreet voorbeeld om aan bovenstaande ambities vorm te geven is de realisatie van de kruidentuin bij het gemeentehuis waar vergroening en biodiversiteit centraal staan. Eetbare (biologische) producten uit deze tuin kunnen worden benut voor bijv. catering binnen de gemeente en door inwoners. Dit laatste gebeurt al. Sels oars mei grûnstoffen omgean Ook voor de gemeentelijke organisatie geldt dat we de volgende doelen moeten behalen: minimaal 50% minder gebruik van primaire grondstoffen in 2030 100% van de inkopen circulair in 2035 100% circulaire economie in 2050 De gemeente moet dus ook ‘sels oars mei grûnstoffen omgean’. Dat doen we op twee manieren: aan de voorkant via inkoop en aan het eind van de keten via afvalscheiding. Via inkoop kan de gemeente de circulaire economie stimuleren. Vanwege de toenemende schaarste aan grondstoffen willen we het gebruik van primaire of nieuwe grondstoffen voor producten voor de gemeentelijke organisatie zoveel mogelijk beperken. In het inkoopbeleid is daarom aandacht voor grondstoffengebruik en circulariteit verankerd. Bij elk inkooptraject gaan we na op welke wijze maximaal kan worden voldaan aan de principes van circulariteit. We maken gebruik van landelijke criteria voor maatschappelijk verantwoord inkopen (MVI) om sociale, innovatieve en duurzame inkoop te realiseren. Per productgroep kiezen we criteria die aansluiten bij ons ambitieniveau. Bij afvalscheiding ligt de focus op het nog beter scheiden van restafval. Optimale afvalscheiding draagt bij aan hoogwaardige recycling. We werken aan het zoveel mogelijk terugdringen en scheiden van onze afvalstromen en werken toe naar gesloten kringlopen waarbij alle afval kan worden hergebruikt. In 2022 is een onderzoek uitgevoerd naar de afvalstromen binnen het gemeentekantoor en de werkplaats. De uitkomst van dat onderzoek is dat het afval van het gemeentehuis en de gemeentewerkplaats al goed wordt gescheiden. De aanbevelingen zijn opgepakt en voor een aantal zal blijvend aandacht nodig zijn om het juist scheiden van afval vast te houden. Met aandacht voor juiste afvalscheiding is het gemeentehuis al zo goed als restafvalvrij. Uitvoeringsprogramma Voor onze eigen (werkgevers)organisatie is er een visie op Sels oars geformuleerd en zijn acties in een uitvoeringsprogramma vastgelegd. Het uitvoeringsprogramma is een nieuw document waarmee we de verduurzaming van de bedrijfsvoering willen versterken en versnellen. De acties komen voort uit de opbrengsten van de workshops die organisatie breed zijn gehouden. Daarmee komt het programma ‘van onderaf’ uit de organisatie en creëren we een gedeeld eigenaarschap. Het uitvoeringsprogramma is een document dat wordt aangepast bij nieuwe ontwikkelingen, wettelijke taken en andere trends. Een interne werkgroep met vertegenwoordiging vanuit diverse afdelingen zal de acties uit het uitvoeringsprogramma monitoren. Voor de monitoring van de eigen CO2-uitstoot zijn twee concrete tools in handen: de Milieubarometer brengt de eigen CO2-footprint in kaart en de CO2-prestatieladder helpt de (effecten van) maatregelen voor CO2-reductie inzichtelijk te maken.

Rechtspraak bij dit artikel