Het uitgiftebeleid is gewijzigd om beter in te kunnen spelen op de landelijke duurzaamheidseisen en de eisen die gesteld worden in het kader van het Didam Arrest.
De gemeente heeft ongeveer 32 hectare agrarische gronden in eigendom die in pacht worden uitgegeven, verdeeld over 27 pachters en ongeveer 50 bewerkingseenheden (één of meerdere kadastrale percelen die als aaneengesloten perceel bewerkt worden). Het overgrote deel van de bewerkingseenheden is kleiner dan 1 ha en soms zelfs kleiner dan 0,5 ha. Deze kleine bewerkingseenheid is voor de pachter bedrijfsmatig minder interessant, tenzij deze bewerkingseenheid aansluit op andere percelen die hij bewerkt.
Bij uitgifte van agrarische gronden wordt mededingingsruimte geboden (inschrijving), tenzij bij voorbaat vaststaat of redelijkerwijze mag worden verondersteld sprake is van één serieuze gegadigde.
Pachtvormen
In de pachtwetgeving wordt onderscheid gemaakt in twee hoofdvormen van pacht: reguliere en geliberaliseerde pacht.
Geliberaliseerde pacht
Een geliberaliseerde pachtovereenkomst voor gronden groter dan één hectare dient ter goedkeuring aan de Grondkamer te worden gezonden.
Bij een overeenkomst met een looptijd van maximaal zes jaar is de pachtprijs vrij. Er vindt geen pachtprijstoetsing door de Grondkamer plaats (artikel 7:397 BW, lid 1).
Bij een overeenkomst met een looptijd tussen de zes en twaalf jaar vindt wél een pachtprijstoetsing plaats (artikel 7: 397 BW, lid 2). De pachtprijs mag niet hoger zijn dan de maximale pachtprijs conform het, jaarlijks door de Rijksoverheid, vastgestelde Pachtnormenbesluit.
Een geliberaliseerde overeenkomst eindigt aan het einde van de looptijd zonder dat opzegging nodig is. De grond komt na afloop van de overeengekomen termijn vrij, waarna de grondeigenaar kan bepalen of de grond opnieuw wordt verpacht en zo ja, in welke vorm en aan wie. Bij een geliberaliseerde overeenkomst heeft de pachter geen pachtbescherming.
Reguliere pacht
Bij een reguliere pachtovereenkomst geldt een looptijd van minimaal zes jaar. Deze pachtovereenkomst wordt telkens van rechtswege voor zes jaar verlengd. De prijzen voor reguliere pacht worden bepaald aan de hand van het Pachtnormenbesluit. Wijzigingen in de reguliere pachtovereenkomsten moeten ter goedkeuring aan de Grondkamer worden voorgelegd, De Grondkamer toetst of deze wijzigingen voldoen aan de wetgeving. Bij een reguliere pachtovereenkomst heeft de pachter pachtbescherming. Opzegging kan alleen met betaling van een schadevergoeding.
De gemeente kiest bij verpachting van gronden voor een geliberaliseerde overeenkomst. Geliberaliseerde pacht biedt de meeste flexibiliteit. De gemeente bepaalt onder andere de duur van de overeenkomst, de prijs en op welke manier de grond wordt uitgegeven. De pachter heeft geen pachtbescherming.
De gemeente heeft vanuit de historie ook nog enkele reguliere pachtovereenkomsten (langlopend). Deze pachtovereenkomsten worden in beginsel gerespecteerd. Daar waar mogelijk (overeenstemming tussen partijen) worden deze overeenkomsten omgezet in een geliberaliseerde overeenkomst.
Duur van de overeenkomst
Uitgangspunt is dat geliberaliseerde pachtovereenkomsten worden afgesloten met een looptijd van 3 jaar. De pachtovereenkomst kan tussentijds worden opgezegd zonder dat schadevergoeding verschuldigd is. Hiervoor dient een extra bepaling in de pachtovereenkomst te worden opgenomen.
Einde looptijd pachtovereenkomst
Aan het einde van pachtperiode wordt een pachtperceel in beginsel opnieuw uitgegeven waarbij mededingingsruimte wordt geboden (middels inschrijving).
Pachtprijs
Zoals hiervoor aangegeven stelt de Rijksoverheid jaarlijks de maximumprijs voor landbouwgrond vast. Deze prijzen zijn opgenomen in het Pachtnormenbesluit.
De gemeente hanteert de volgende tarieven:
Reguliere pacht
Geliberaliseerde pacht
pachtjaar 2023
€ 530,00/ha
pachtjaar 2024
€ 750,00/ha
+42%
pachtjaar 2025
€ 1.031,00/ha
+37%
pachtjaar 2026
€ 1.102,00/ha
+7%
pachtjaar 2023
€ 530,00/ha
pachtjaar 2024
€ 750,00/ha
+42%
pachtjaar 2025
€ 750,00/ha
pachtjaar 2026
€ 850,00/ha
+7%
Toelichting:
Tot en met 2024 heeft de gemeente de maximaal toelaatbare pachtprijs conform Pachtnormenbesluit gehanteerd, voor zowel de reguliere- als de geliberaliseerde pachtovereenkomsten.
De stijging van +37% in 2025 conform Pachtnormenbesluit, is alleen gehanteerd bij de reguliere pachtovereenkomsten.
Bij nieuwe geliberaliseerde pachtovereenkomsten is de stijging in 2025, gelet op de beperkte omvang bewerkingseenheden, niet gehanteerd.
In 2026 wordt de stijging van +7% gehanteerd, voor zowel de reguliere- als de geliberaliseerde pachtovereenkomsten.
Uitzondering:
Bij geliberaliseerde overeenkomsten voor bewerkingseenheden die kleiner zijn dan 0,5 ha en/of beperkingen kennen bij het gebruik wordt in 2026 een pachtprijs gehanteerd van tot € 600,00/ha;
De pachtprijzen worden jaarlijks aan de hand van het Pachtnormenbesluit geactualiseerd en bij de tweejaarlijkse actualisatie van de Grondprijzentabel ter goedkeuring en vaststelling voorgelegd.
Bijkomende kosten
De opgelegde eigenaarslasten, waaronder de waterschapslasten, landinrichtings- of ruilverkavelingsrente, worden voor 50% doorberekend aan de pachter.
De kosten van de Grondkamer komen volledig voor rekening van de pachter.
Duurzaamheid
De gemeente streeft naar een duurzaam en toekomstbestendig gebruik van de pachtgronden. Bij de uitgifte worden daarom gebruiksvoorwaarden gesteld zodat een bijdrage geleverd wordt aan de bodemvruchtbaarheid, de biodiversiteit, de klimaatadaptatie en de waterkwaliteit. Voorbeelden hiervan zijn het inzaaien van mengsels voor akkervogels/patrijzen, (blijvend) grasland beheren als kruiden- en faunarijk grasland, het vermijden van chemische bestrijdingsmiddelen zoals glyfosaat en het aanleggen van landschapselementen zoals hagen of bloemenranden.
De gemeente draagt op deze manier actief bij aan een gezondere leefomgeving en een veerkrachtig landelijk gebied.
De voorwaarden die voor het gebruik van een pachtperceel gelden, worden opgenomen in een kavelpaspoort. Aan de hand van dit kavelpaspoort kan de pachter zich voorafgaand aan een inschrijving in kennis stellen over de gebruiksvoorwaarden van het betreffende pachtperceel.
De gebruiksvoorwaarden kunnen ertoe leiden dat de grond minder ‘schoon’ wordt opgeleverd (als gevolg van het gebruik van minder bestrijdingsmiddelen) en dat als gevolg hiervan de gewasopbrengsten lager zijn. Mogelijk heeft dit (op termijn) gevolgen voor de hoogte van pachtprijs die redelijkerwijs kan worden gehanteerd.
Het duurzaam gebruik van pachtgronden wordt bevorderd/gestimuleerd door:
Instelling van het verbod op het gebruik van het gewasbeschermingsmiddel glyfosaat (chemisch middel).
Verruiming van het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen (spuitzones) langs woonwijken en nieuwbouwplannen. Hiermee worden schadelijke effecten van de bestrijdingsmiddelen, als gevolg van drift door wind richting woningen, beperkt. Ook leidt dit tot minder belemmeringen bij realisatie van woningen tegen bestaande bebouwing (straatje erbij).
Biologische bewerking van pachtpercelen. Pachters kunnen dit aantonen met een certificaat. Voorbeelden zijn herenboerderijen en voedselbossen.
Medewerking verlenen aan de mogelijkheid dat de pachter subsidies verkrijgt op grond van het Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer dat op 1 januari 2016 is ingevoerd (Anlb21016). Hiermee wordt gezorgd voor meer biodiversiteit in het agrarische landschap en wordt bijgedragen aan klimaat- en waterdoelen. Bijvoorbeeld het Patrijzenproject.
Patrijzenproject
Het gaat al jaren heel slecht met de patrijs. In 2019 was de populatie van de ooit zo gewone boerenlandvogel met 95% afgenomen. Om de achteruitgang van boerenlandvogels te stoppen heeft de gemeente daarom in 2019 “het patrijzenproject Maasgouw” opgestart.
Met het redden van de patrijs wordt de gehele biodiversiteit op agrarische gronden verbeterd. In de omgeving van Thorn, Wessem, Panheel, Heel en Beegden zijn diverse percelen speciaal ingericht voor patrijzen. In het kader van dit project worden met agrariërs driejarige contracten afgesloten waarin afspraken worden gemaakt over het gebruik van pachtgronden.
Deze contracten worden afgesloten met eigenaren én pachters van agrarische gronden.
Nieuw Europees landbouwbeleid
Als gevolg van nieuw Europees landbouwbeleid dienen agrariërs vanaf 2016 te voldoen aan eisen van vergroening. Het gaat hierbij om de volgende drie vergroeningseisen:
Gewasdiversificatie: Er moeten verschillende gewassen op het bouw areaal worden geteeld. Het aantal verschillende gewassen is afhankelijk van hoeveel agrarische gronden worden bewerkt.
Ecologisch aandachtsgebied: Er dient een percentage van de agrarische gronden te worden omgevormd tot ecologisch aandachtsgebied.
Blijvend grasland: Een perceel grasland dat minimaal 5 jaar achter elkaar gras is geweest en niet is meegenomen in de vruchtwisseling, krijgt de gewascode ‘blijvend grasland’. Dit houdt in dat het betreffende grasland in principe niet meer omgezet mag worden naar een ander gewas en dus grasland moet blijven.
De vergroeningseis: ‘Ecologisch aandachtsgebied’ is van belang voor het gemeentelijk grondbeleid.
Ad 2.Ecologisch aandachtsgebied
In overeenstemming met de nota ‘Plan van aanpak bloemrijke bermen en akkerranden’, d.d. 28 feb 2020 (opgesteld naar aanleiding van het coalitieakkoord 2018 - 2022), wordt voorafgaand aan iedere verpachting beoordeeld of ecologische en/of landschappelijke belangen spelen. Als dergelijke belangen spelen, worden in de pachtovereenkomst afspraken vastgelegd. Deze afspraken gaan over bijvoorbeeld het verbouwen van vlinderbloemige gewassen, de aanleg van bloemrijke bermen en/of kruidenrijke akkerlanden en over maatregelen om de achteruitgang van de patrijzen te stoppen.
Agrariërs worden door de overheid financieel gecompenseerd als een gedeelte van de agrarische gronden wordt ingezet met een ecologisch aandachtgebied. Om die reden wordt er géén korting op de pachtprijs gegeven.
Ploegruil
Een belangrijke ontwikkeling in de landbouw is dat agrariërs streven naar grotere bewerkingseenheden, omdat dit kan leiden tot een efficiëntere bewerking en een betere vruchtwisseling.
Het is voor agrariërs daarom van belang dat ‘ploegruil’ wordt toegestaan. Ploegruil betekent het tijdelijk ruilen van agrarische gronden. Als dit past binnen de reguliere bedrijfsvoering van de betreffende landbouwbedrijven is ploegruil toegestaan voor pachters. Voorwaarde bij ploegruil is dat vooraf toestemming van de gemeente dient te worden verkregen en dat de afspraken schriftelijk worden vastgelegd.
Wijze van uitgifte
Indien pachtgronden beschikbaar komen voor de pacht, wordt dit gepubliceerd. Toewijzing vindt plaats conform onderstaande procedure.
Uitgiftecriteria:
Verpachting vindt alleen plaats aan pachters die:
Zijn ingeschreven bij de Kamer van Koophandel en in het bezit zijn van een relatienummer (BRS) bij RVO. De pachter dient bij de inschrijving te vermelden, alsook een uittreksel uit het handelsregister van de Kamer van Koophandel toe te voegen. De pachter toont hiermee aan bedrijfsmatig de landbouw te beoefenen (art. 7:312 BW) én
Met hun bedrijf in de gemeente Maasgouw zijn gevestigd óf agrarische percelen in de gemeente Maasgouw in eigendom hebben. Dit kunnen ze aantonen aan de hand van de RVO-opgave.
Het hoofdberoep uitoefenen in de landbouw.
De pachtovereenkomst wordt afgesloten voor 3 kalenderjaren. Deze overeenkomst is jaarlijks op te zeggen door de gemeente indien sprake is van verkoop of bestemmings-/functiewijziging.
Het is pachter niet toegestaan glyfosaat te gebruiken op pachtgronden.
Een pachter die een toerekenbare, onomkeerbare overtreding heeft begaan bij het gebruik van pachtgronden, komt de daaropvolgende 3 kalenderjaren niet meer in aanmerking om gronden van de gemeente te pachten. Hieronder valt onder meer:
het aanwenden van bestrijdingsmiddelen of dierlijke mest waar dit niet was toegestaan.
de teelt van gewassen die expliciet waren uitgesloten (geen teelt van meerjarige gewassen);
beschadigen en/of vernieling van landschapselementen, waaronder bermen;
oplevering in strijd met pachtovereenkomst- en of pachtvoorwaarden.
Wanneer een pachter de als bouwland verpachte grond aanwendt als tuinland, dan zal de pachtprijs automatisch worden aangepast op de pachtnota naar de hogere pachtprijs voor tuinland (maximaal €2000,- per ha).
Per inschrijving kunnen aanvullende voorwaarden aan het gebruik van de gronden worden verbonden.
Inschrijvingsformulier:
Bij de publicatie wordt een kavelpaspoort en inschrijfformulier gevoegd.
Op het kavelpaspoort worden de kenmerken en de gebruiksmogelijkheden vermeld van het betreffende pachtperceel.
Indien een pachter wenst in te schrijven dient het inschrijfformulier volledig te worden ingevuld en toegezonden aan de gemeente.
Een pachter kan zich maximaal voor drie pachtpercelen/bewerkingseenheden inschrijven.
Met het inschrijvingsformulier dient de pachter een kopie van een geldig legitimatiebewijs te overleggen.
Meerdere inschrijvingen met hetzelfde adres worden gezien als één inschrijving.
De gemeente behoudt zich het recht voor om aanvullende gegevens van de pachter te verlangen, zoals een recente RVO-opgave.
Inschrijfformulieren die te laat worden ontvangen, onvolledig zijn ingevuld of waar de gevraagde bijlagen niet of niet volledig zijn bijgevoegd, worden niet in behandeling genomen.
Volgorde van toewijzing:
Een pachter die zijn agrarische onderneming in de gemeente Maasgouw heeft én eigenaar is van een aangrenzend perceel. Indien dit meerdere inschrijvingen betreft, vindt loting plaats.
Een pachter die zijn agrarische onderneming in de gemeente Maasgouw heeft. Indien dit meerdere inschrijvingen betreft, vindt loting plaats.
Een pachter die zijn agrarische onderneming niet in de gemeente Maasgouw, maar wel eigenaar is van een aangrenzend perceel. Indien dit meerdere inschrijvingen betreft, vindt loting plaats.
Een pachter die zijn agrarische onderneming niet in de gemeente Maasgouw heeft, maar wel eigenaar is van agrarische percelen in de gemeente Maasgouw. Indien dit meerdere inschrijvingen betreft, vindt loting plaats.
Meerdere inschrijvingen
Indien een pachter zich per pachtseizoen voor meerdere pachtpercelen heeft ingeschreven, wordt maximaal één pachtperceel toegewezen. Na toewijzing dingt hij niet meer mee met de overige pachtpercelen.
Totstandkoming pachtovereenkomst:
De pachtovereenkomst komt tot stand door ondertekening van de overeenkomst door de verpachter en pachter.
Alle pachters die hebben ingeschreven ontvangen zo spoedig mogelijk na het verstrijken van de inschrijftermijn bericht.
De verpachting bij inschrijving kan, zolang niet is toegewezen, steeds en zonder opgaaf van redenen worden afgelast.
De verpachter behoudt zich het recht voor een toets in het kader van de wet Bibob te laten uitvoeren op de inschrijving.
Pachtovereenkomst:
De pachter verplicht zich om na toewijzing medewerking te verlenen aan de schriftelijke vastlegging van de pachtovereenkomst.
Zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de verpachter is het niet toegestaan om pachtgronden geheel of gedeeltelijk aan anderen in pacht of gebruik af te staan of toe te laten (ploegruil).
De eventuele kosten van de Grondkamer komen voor rekening van de pachter.
Uitgangspunt:
Verkoop
Agrarische gronden worden uitsluitend verkocht indien ze worden ingezet als compensatiegrond.
Bij verkoop wordt mededingingsruimte geboden, tenzij bij voorbaat vaststaat of redelijkerwijze mag worden verondersteld sprake is van één serieuze gegadigde.
De verkoopprijs van agrarische gronden wordt aan de hand van de comparatieve methode vastgesteld en ligt tussen de €8,-/€ 10,- per m2.
Aankoop
Bij aankoop wordt de koopprijs comparatief vastgesteld.
Pacht
De pachtprijs wordt vastgesteld aan de hand van de pachtnormen.
Reguliere pacht: €1.102,- per ha
Geliberaliseerde pacht: €850,- per ha
Bewerkingsmogelijkheden beperkt: € 600,- per ha
Bij uitgifte van pachtgronden worden mededingingsruimte geboden; uitgifte via publicatie.
We gebruiken noodzakelijke cookies voor je account en beveiliging. Voor anonieme gebruiksstatistieken (Google Analytics) vragen we je toestemming. Meer over cookies