De term ‘handhaving’ in deze beleidsvisie omvat alle activiteiten van de gemeente die ervoor zorgen dat de Participatiewet wordt nageleefd. Het handhavingsproces kan in beeld gebracht worden met de ‘cirkel van naleving’.
Voorlichting en duidelijke afspraken: inwoners die bijstand aanvragen of al ontvangen, krijgen heldere en begrijpelijke informatie over de regels die bij de uitkering horen. Voorlichting sluit zoveel mogelijk aan bij de leefsituatie van de inwoner die het betreft.
Optimaliseren van de dienstverlening: de inwoner mag geen onnodige (administratieve) drempels in de dienstverlening tegenkomen. Het moet eenvoudig zijn om je aan de regels houden, en de regels moeten voor iedereen begrijpelijk uitgelegd worden. Daardoor worden de regels ook meer geaccepteerd.
Controle op maat: controles worden gedaan op basis van signalen of aan de hand van een gekozen thema of risico. Controles zijn enerzijds bedoeld om onrechtmatig gebruik van de uitkering tegen te gaan. Daarnaast zijn controles ook een vorm van vroegsignalering. Hoe eerder duidelijk wordt dat de uitkering is gebaseerd op onjuiste of onvolledige informatie (of dat nu bewust of per ongeluk gebeurd is), hoe kleiner het gevolg kan zijn. Dit is vooral belangrijk omdat de Participatiewet voorschrijft dat bij overtreding inlichtingenplicht teveel ontvangen uitkering altijd moet worden terugbetaald.
Sanctioneren: als een (bewuste) regelovertreding vastgesteld wordt, volgt een boete of een maatregel. Een boete als de inlichtingenplicht is overtreden, een maatregel voor alle andere verplichtingen.
Hoofdstuk 2
Artikel 2.1
Wat is handhaving
Onderdeel van Handhavingsvisie Participatiewet, IOAW en IOAZ Gouda 2024