Art. 4.1 Woonzorgvisie 2026-2040 — Speerpunt 1: Uitbreiding woon(zorg) aanbod voor ouderen

De gemeente wil stimuleren dat de komende jaren voldoende geschikte woningen voor ouderen gerealiseerd worden. Om aan de groeiende vraag te voldoen, zijn er tot 2040 ongeveer 695 extra of aangepaste woningen nodig in Veere: 145 nultredenwoningen en 550 geclusterde woningen. Er lijkt geen extra druk te komen op het aanbod naar zorggeschikte woningen. De basis voor deze behoefte is de woonzorganalyse Veere uit 2024, waarvan de zogenaamde trendprognose is gebruikt voor het vaststellen van de behoefte aan geclusterde en zorggeschikte woningen. 695 woningen is een streven op basis van huidig inzicht, dit kan tussentijds worden aangepast. Het is niet realistisch en ook niet nodig om deze aantallen uitsluitend door nieuwbouw te realiseren. Om te zorgen voor voldoende ouderenhuisvesting, stimuleren we dat juist ook bestaande woningen levensloopgeschikt worden gemaakt. Daarnaast onderzoeken we de mogelijkheden om geclusterd wonen in de bestaande woningvoorraad te realiseren, bijvoorbeeld door een ontmoetingsruimte toe te voegen of het transformeren van bestaand vastgoed, zoals leegstaande boerderijen. Sociale huurwoningen worden volledig levensloopbestendig gebouwd (minimaal nultredenwoning). Voor de overige nieuwbouwwoningen geldt dat de mate van levensloopgeschiktheid afhankelijk is van de locatie, het type project, de woonkern en participatie. Daarbij streven we naar een gezonde en evenwichtige verdeling tussen nieuwbouw en ombouw naar levensloopbestendige woningen. Zo dragen we bij aan voldoende passende huisvesting voor ouderen en aan een betere doorstroming op de woningmarkt. Bij de ontwikkeling van nieuwe locaties kijken we naar mogelijkheden voor een mix van verschillende groepen, bijvoorbeeld complexen waarbij plek is voor (toekomstige) ouderen en starters. Daarbij is het van belang een goede balans te houden tussen ‘vragers en dragers’. De woonzorgvisie loopt tot 2040. De omgevingsvisie tot 2047. Waar mogelijk maken we gebruik van locaties die binnen omgevingsvisie zijn aangekaart als woongebied om geschikte woonvormen te realiseren die zijn benoemd in deze woonzorgvisie. Tabel 4.1: Ambitie geschikte woningen voor ouderen naar woonvorm* Ouderenwoningen Ambitie tot 2040 Toelichting woonconcept Toelichting mogelijke vorm van zorg Nultredenwoningen Totaal: + 145 • Woningen die levensloopgeschikt zijn voor ouderen of andere zorgvragers met een (lichte) lichamelijke beperking. • De woning is te bereiken zonder trap te lopen (extern toegankelijk). Keuken, badkamer, toilet en minimaal 1 slaapkamer zijn zonder trappen te bereiken (intern toegankelijk). • Zelfstandig wonen, eventueel met hulp van mantelzorg of thuiszorg • Zorg komt “langs”: huishoudelijke hulp, wijkverpleging, persoonlijke verzorging, dagbesteding, langdurige zorg (Wlz) middels modulair pakket thuis (MPT) Geclusterd wonen Totaal: +550 • Nultredenwoningen die deel uitmaken van een complex of groep van woningen (minimaal 12). • Er is een ontmoetingsruimte inpandig of in de directe nabijheid (<400 meter). • Zorg is dichterbij en sneller beschikbaar: hulp bij medicatie, verzorging, lichte verpleging, maaltijden en activiteiten. • Geschikt voor mensen die meer nabijheid en toezicht nodig hebben, maar nog niet naar een verpleeghuis hoeven. • Meer gericht op ‘omzien naar elkaar’ en het clusteren van vitale en minder vitale groepen, zodat men elkaar ook kan helpen. • Wlz-zorg, verzilverd middels MPT, maar ook middels VPT in hoofdkernen Zorggeschikte woningen/ Woonzorgcentrum Lijkt geen directe opgave – behalve vervanging van bestaand vastgoed • Zelfstandige woningen in een geclusterde woonvorm die zo ingericht zijn dat hier goed verpleegzorg geleverd kan worden. • Ze kunnen onderdeel zijn van een complex waar alle bewoners gebruik maken van Wlz-zorg (zoals traditionele verpleeghuisplekken of kleine woonvorm voor mensen met dementie), maar ook van een geclusterde woonvorm waar ook mensen zonder Wlz-indicatie wonen. Zorggeschikte woning: • Appartementen ingericht voor zware zorg aan huis. • Intensieve wijkverpleging, volledig pakket thuis (VPT), 24-uurs bereikbaarheid en (deels) aanwezigheid van zorg. Woonzorgcentrum: • Voor mensen met de zwaarste zorgvraag en 24-uurs toezicht (Wlz-zorg intramuraal) • Wonen en zorg volledig met elkaar verweven; altijd zorgmedewerkers aanwezig Totaal ouderenwoningen Totaal: + 695 • Dit is zowel koop als (sociale) huur.** * We volgen hierbij de indeling van woonvormen voor ouderen die door het Rijk worden gehanteerd. ** In het uitvoeringsprogramma gaan we nader in op de marktsegmenten van de toe te voegen ouderenwoningen. Gebiedsgericht programmeren aan de hand van de woonzorgclusters De komende tijd gaan we als gemeente ons richten op het opnemen van de opgave voor ouderenhuisvesting in de woningbouwprogrammering en uitvoering. Om het woon, welzijn, zorg landschap ook in de toekomst haalbaar en toegankelijk te houden voor onze inwoners, werken we met woonzorgclusters. Deze woonzorgclusters hebben een hoofdkern en omliggende kleinere kernen. Uitgangspunt is dat de hoofdkern per cluster beschikt over een compleet voorzieningenniveau, waar ook mensen uit de kleinere kernen gebruik van kunnen maken. Bij het toevoegen van geschikte woningen voor ouderen willen we bevorderen dat mensen zo veel mogelijk kunnen blijven wonen in hun eigen woonkern. Wonen in je eigen vertrouwde omgeving draagt bij aan welzijn, gezondheid en zelfredzaamheid. Tegelijkertijd is er spanning op de mogelijkheid om altijd en overal zorg te organiseren, als gevolg van afnemend personeelstekort en groeiende zorgkosten. Om de professionele zorg toekomstbestendig te houden is een bepaalde concentratie van woonzorgaanbod nodig. Dit vraagt om het maken van keuzes. Voor de verschillende typen ouderenhuisvesting kiezen we als gemeente de volgende richting als uitgangspunt: Type woonvorm Waar Zorggeschikte woningen In één van de 4 hoofdkernen Geclusterde woningen In één van de 4 hoofdkernen, maar ook kleinschalig in de kleinere kernen. Nultredenwoningen In alle kernen mogelijk Voor wat betreft de kleinschalige geclusterde woningen en nultredenwoningen in de kleinere kernen realiseren we ons dat bewoners daar wel een beroep kunnen doen op lichtere vormen van zorg en ondersteuning. De zwaarste vorm van zorg kan daar verzilverd worden met een modulair pakket thuis (MPT) vanuit de Wlz. Voor zwaardere vormen van zorg (volledig pakket thuis (VPT) of intramuraal) vanuit de Wlz, zal men een beroep moeten doen op de geclusterde, zorggeschikte woningen of verpleeghuisplekken in de hoofdkernen. Deze keuzes worden getoetst op ruimtelijke inpasbaarheid, financiële haalbaarheid en uitvoerbaarheid. De aantallen per woonzorgcluster werken we uit in het uitvoeringsprogramma. Om te zorgen voor een goede spreiding van woonzorginitiatieven en om de juiste (kwalitatieve) voorwaarden te kunnen stellen, stelt de gemeente een afwegingskader voor woonzorginitiatieven op. Daar komen in ieder geval de volgende uitgangspunten in te staan: Uitgangspunten afwegingskader wonen en zorg • Nieuwe geclusterde woonvormen realiseren we bij voorkeur op maximaal 400 meter (ongeveer loopafstand voor mensen met een rollator) van bestaande ontmoetingsruimten. Dit doen we om te zorgen dat het bestaande aanbod efficiënt en doelmatig benut wordt, en dat nabijgelegen ontmoetingsruimten niet onnodig met elkaar concurreren. Bij nieuwbouw van geclusterde woonvormen waar geen ontmoetingsruimte nabij is, gaan we als gemeente in gesprek met de ontwikkelaar/woningcorporatie, Welzijn Veere en eventuele andere partijen (bijvoorbeeld sociaal ondernemers) over de kosten van realisatie en exploitatie van een ontmoetingsruimte. Voorwaarde voor eventuele cofinanciering is wel dat de ontmoetingsruimte open is voor de wijk. • Woningen in bestaande woonzorgcomplexen (intramurale zorg) zullen in de toekomst vooral beschikbaar zijn voor mensen met de zwaarste zorgvraag. Een groeiend aantal mensen zal zorg krijgen in een zelfstandige woning, met Wlz-zorg vanuit een Volledig of Modulair Pakket Thuis of vanuit de Zorgverzekeringswet door middel van wijkverpleging. • In verband met een efficiënte inzet van personeel is een minimale omvang van 12 wooneenheden voor nieuwe complexen met zorggeschikte woningen met VPT-zorg (Volledig Pakket Thuis). Zoeklocaties zijn in eerste instantie gebieden in de nabijheid van bestaande woonzorgcentra in hoofdkernen. Initiatiefnemers die op een andere locatie zorggeschikte woningen willen toevoegen, moeten op voorhand afspraken hebben gemaakt met een zorgorganisatie over de levering van zorg. • Er worden vooral in de hoofdkernen (grondgebonden) woningen voor ouderen toegevoegd, in de nabijheid van voorzieningen. In andere kernen is het toevoegen van geclusterde en zorggeschikte woonzorginitiatieven alleen mogelijk indien de initiatiefnemer aannemelijk kan maken dat er een behoefte is. • We stemmen af met het zorgkantoor en zorgaanbieders over de levering van de benodigde zorg in nieuwe zorggeschikte woningen. Het is niet voldoende om zorggeschikte woningen te bouwen; om tegemoet te komen aan de stijgende vraag naar intensieve zorg, moeten we ons er als gemeente ook van verzekeren dat in deze woningen ook daadwerkelijk zorg geleverd kan worden. Bij nieuwe initiatieven voor zorggeschikte woningen zullen we daarom altijd checken of er al afspraken zijn gemaakt met een zorgaanbieder en het zorgkantoor over de levering en financiering van de zorg. • Niet alle ouderen willen echter verhuizen naar een van de hoofdkernen om oud te worden. Daarom beoordelen we lokale initiatieven in de kleine kernen op organisatiestructuur en gemeenschapszin. Zit er voldoende organisatiekracht achter om professionele zorg te kunnen leveren, ook in de toekomst? Draagt het initiatief bij aan het bevorderen van ontmoeten en omzien naar elkaar: tussen de toekomstige bewoners onderling en met de dorpse gemeenschap? Specifieke woonvormen Naast de drie verschillende woningtypes in ouderenhuisvesting zijn er ook specifieke woonvormen die aandacht vragen voor de gemeente Veere. Identiteitsgebonden woonvormen In de gemeente Veere vormen inclusieve woonvormen het uitgangspunt: plekken waar inwoners met diverse achtergronden, leefstijlen en zorgbehoeften gezamenlijk kunnen wonen. Tegelijkertijd willen we ruimte bieden voor specifieke, identiteitsgebonden woonvormen wanneer hier aantoonbare vraag en lokaal draagvlak voor bestaat. Deze woonconcepten, bijvoorbeeld gericht op de reformatorische achtergrond, kunnen voor bepaalde groepen juist bijdragen aan welzijn en onderlinge verbondenheid. De gemeente faciliteert deze initiatieven waar ze aansluiten bij de lokale behoefte en inpasbaar zijn binnen de ruimtelijke en maatschappelijke context van de kernen. Dementievriendelijk wonen Passend woningaanbod ontbreekt vaak nog voor mensen met dementie en hun naasten. De stap tussen thuis en een woonzorgcentrum is nu te groot. Dit blijkt uit onderzoek van Alzheimer Nederland. Zij geven aan dat door dementievriendelijk te bouwen, de kwaliteit van het leven voor mensen met dementie en hun naasten verhoogd wordt en het vergroot het aantal zorgarme jaren. In een dementievriendelijke woning staan eigen regie, gezamenlijkheid, de veiligheid en ondersteuning centraal. Het meest voorkomende ziektebeeld bij ouderen is dementie, en niet een somatische aandoening. Daarom is dementievriendelijk bouwen net zo belangrijk. In de gemeente Veere onderzoeken we de mogelijkheden om een aantal bestaande complexen dementievriendelijk te maken of toe te voegen aan de voorraad.

Rechtspraak bij dit artikel