Naar hoofdinhoud

7.

Artikel 30.

Productcategorieën

Onderdeel van Beleidsregels Wet maatschappelijke ondersteuning Steenbergen

De maatwerkvoorziening Begeleiding wordt pas ingezet als de inzet van de eigen kracht, het sociaal netwerk en/of algemene en/of algemeen gebruikelijke voorzieningen niet voldoende en/of niet geschikt zijn voor de ondersteuningsvraag van de cliënt en/of zijn mantelzorger te ontlasten. Of de cliënt is aangewezen op begeleiding individueel of begeleiding in groepsverband, wordt bepaald door de afweging wat zorginhoudelijk het meest doelmatig is. Begeleiding in groepsverband is voorliggend op begeleiding individueel als hetzelfde doel wordt beoogd. Begeleiding Groep Begeleiding Groep is de aangewezen vorm van begeleiding voor cliënten waarbij de zorgbehoefte gericht is op het daadwerkelijk bieden van dagstructuur. Bij groepsbegeleiding wordt met de inwoner gewerkt aan het behoud en de ontwikkeling van (arbeids-)vaardigheden of aan het afremmen van achteruitgang van vaardigheden. Als een cliënt in aanmerking komt voor Begeleiding Groep zal ook worden beoordeeld of de cliënt (eventueel met hulp vanuit sociaal netwerk of voorliggende voorziening) in staat is om de locatie van de dagbesteding te bereiken. Voor de uitvoering van de opdracht hanteert de gemeenten geen maximale groepsgrootte. De groepsopvang is passend bij de mogelijkheden van de individuele cliënten die daaraan deelnemen waarbij er steeds minimaal één professionele medewerker aanwezig is. Daarnaast verzorgt de aanbieder een maaltijd voor de cliënt op het moment dat deze op één dag langer dan één dagdeel aaneengesloten op de locatie van de aanbieder verblijft in het kader van een indicatie Begeleiding groep. Allereerst zal gekeken worden of er een geschikte dagbesteding in de omgeving van de cliënt is om de reisafstand en reistijd te beperken. Wanneer dit niet mogelijk is zal vervoer van en naar de locatie worden toegevoegd aan het maatwerk. De zorgaanbieder is dan verantwoordelijk voor het vervoer. De ondersteuning vanuit het perceel Begeleiding Groep kent daarbij de volgende categorieën, waarbij een onderscheid wordt gemaakt tussen een basis en specialistisch tarief. Specialistische begeleiding kan worden ingezet wanneer er: meer 1-op-1 begeleiding nodig is en/of; extra lichamelijke en/of verstandelijke verzorging in een groep en/of; wanneer er meer regie en/of sturing nodig is. In onderstaande tabel worden de voorwaarden verder toegelicht. Voorwaarden specialistische begeleiding groep Toelichting specialistische ondersteuning begeleiding groep Er is meer 1-op-1 begeleiding nodig De noodzaak tot meer 1-op-1 begeleiding kan worden veroorzaakt door onderstaande gedragsproblematiek. Onvoorspelbaar gedrag: De cliënt laat vaak gedrag zien dat moeilijk te voorspellen is. Dit kan zich uiten in plotselinge stemmingswisselingen, onverwachte reacties of het zonder aanleiding afzeggen of weigeren van afspraken. Soms accepteert de cliënt begeleiding of zorg, maar op andere momenten wijst diezelfde cliënt dit af of trekt zich volledig terug. Hierdoor ontstaat het risico op isolement en/of terugval. Dit maakt het opbouwen van een stabiele begeleidingsrelatie ingewikkeld en vraagt om flexibiliteit en specifieke deskundigheid van de begeleider. Beperkte belastbaarheid De leefsituatie van de cliënt kan op ieder moment veranderen en is moeilijk te sturen of te plannen. Kleine gebeurtenissen of prikkels (zoals een onverwachte brief, een conflict of te veel drukte) kunnen er al toe leiden dat de cliënt (psychisch) uit balans raakt. Dit kan leiden tot ernstige ontregeling, zoals een psychose of angstaanval. Omdat de cliënt weinig draagkracht heeft, kan de cliënt slechts in beperkte mate activiteiten of begeleiding aan en raakt de cliënt snel overbelast. Dit vraagt om zorgvuldige afstemming, ook met andere disciplines (zoals sociaal netwerk, behandelaar, zorgpartners) en vraagt mogelijk om flexibele directe inzet om escalatie te voorkomen. Hierdoor kan de begeleiding ook gericht zijn op stabiliseren en voorkomen van ontregeling in plaats van ontwikkelen of participeren. Ernstige passiviteit: De cliënt is in het dagelijks leven nauwelijks actief en onderneemt vrijwel geen initiatieven. Energie, motivatie en het vermogen om taken zelfstandig op te pakken ontbreken vaak. Hierdoor brengt de cliënt veel tijd door op bed of op de bank, vergeet afspraken of komt niet buiten. Het ontbreken van een dagstructuur vermindert de zelfredzaamheid en vergroot het risico op isolement, verwaarlozing en fysieke en/of psychische achteruitgang. Begeleiding richt zich daarom op het methodisch activeren van de cliënt en het stap voor stap herstellen van een basisdagritme. Waarbij het doel naast activeren, ook gericht kan zijn op stabiliseren en/of achteruitgang voorkomen. We spreken pas van ernstige gedragsproblemen wanneer één of meerdere typen storend gedrag gedurende enkele maanden frequent voorkomen met bovendien duidelijk nadelige dan wel gevaarlijke gevolgen voor de persoon of de omgeving. Voorbeelden van storend gedrag zijn dwarsheid, onrust, brutaliteit, anderen ergeren, agressiviteit, het schenden van regels, weinig concentratie, bedreigen van de sociale omgeving. Er is extra lichamelijke en/of verstandelijke verzorging in een groep nodig Er is intensieve begeleiding en (aansturing op) enige persoonlijke verzorging noodzakelijk. Het gaat hierbij om begeleiding of verzorging die noodzakelijk is gedurende de activiteiten en ten behoeve van het kunnen deelnemen van de begeleiding groep. De verzorging gaat hierbij gepaard met beperkte regie en/of complex gedrag. Indien er een noodzaak is voor 24-uurs zorg in de nabijheid, is een beroep op de Wet langdurige zorg of Beschermd wonen aan de orde. Er is meer regie en/of sturing nodig Er is sprake van ernstig regieverlies: cliënt kan nauwelijks of geen richting geven aan het dagelijks leven. Daarnaast zijn er beperkingen bij het zelfstandig besluiten nemen of problemen oplossen. Dit heeft voor begeleiding groep grote gevolgen op (met name) de leefgebieden: persoonlijk functioneren, sociaal functioneren, gezondheid en zelfzorg en vrije tijd: Persoonlijk functioneren: Cliënt heeft geen realistisch zelfbeeld en/of zeer weinig tot geen controle over het eigen gedrag of geen inzicht hierin. Cliënt kan niet om hulp vragen of kan de hulpvraag niet uitstellen. Sociaal functioneren: Cliënt gedraagt zich inadequaat in sociaal contact. Cliënt beschadigt zichzelf en/of anderen en is niet in staat zichzelf hierin te reguleren. Het aanleren (na eventuele behandeling) en (langdurig) overnemen van (persoonlijke en sociale) vaardigheden is noodzakelijk. Gezondheid en zelfzorg: Cliënt heeft grote problemen op het gebied van zelfzorg. Cliënt heeft geen inzicht in gezondheidsrisico’s. Vrije tijd: Cliënt heeft overname nodig bij het invullen van zelfstandigheid, vrije tijd of participatie in de samenleving. Cliënt heeft ernstig afwijkende of geen belangstelling of interesses. Daarnaast geldt dat er een risico op opname bestaat: wanneer ondersteuning in deze intensiteit niet binnen een beperkte periode kan worden afgebouwd, kan verblijf buiten de thuissituatie noodzakelijk zijn. Daarnaast geldt dat ingeval van structureel ernstig regieverlies, er sprake kan zijn van een noodzaak tot 24-uurs zorg in de nabijheid, waardoor Beschermd wonen dan wel de Wet langdurige zorg aan de orde is. Tijdens specialistische dagbesteding is er sprake van intensieve begeleiding in samenhang met enige persoonlijke verzorging. Voorwaarden specialistische begeleiding groep Toelichting specialistische ondersteuning begeleiding groep Er is meer 1-op-1 begeleiding nodig De noodzaak tot meer 1-op-1 begeleiding kan worden veroorzaakt door onderstaande gedragsproblematiek. Onvoorspelbaar gedrag: De cliënt laat vaak gedrag zien dat moeilijk te voorspellen is. Dit kan zich uiten in plotselinge stemmingswisselingen, onverwachte reacties of het zonder aanleiding afzeggen of weigeren van afspraken. Soms accepteert de cliënt begeleiding of zorg, maar op andere momenten wijst diezelfde cliënt dit af of trekt zich volledig terug. Hierdoor ontstaat het risico op isolement en/of terugval. Dit maakt het opbouwen van een stabiele begeleidingsrelatie ingewikkeld en vraagt om flexibiliteit en specifieke deskundigheid van de begeleider. Beperkte belastbaarheid De leefsituatie van de cliënt kan op ieder moment veranderen en is moeilijk te sturen of te plannen. Kleine gebeurtenissen of prikkels (zoals een onverwachte brief, een conflict of te veel drukte) kunnen er al toe leiden dat de cliënt (psychisch) uit balans raakt. Dit kan leiden tot ernstige ontregeling, zoals een psychose of angstaanval. Omdat de cliënt weinig draagkracht heeft, kan de cliënt slechts in beperkte mate activiteiten of begeleiding aan en raakt de cliënt snel overbelast. Dit vraagt om zorgvuldige afstemming, ook met andere disciplines (zoals sociaal netwerk, behandelaar, zorgpartners) en vraagt mogelijk om flexibele directe inzet om escalatie te voorkomen. Hierdoor kan de begeleiding ook gericht zijn op stabiliseren en voorkomen van ontregeling in plaats van ontwikkelen of participeren. Ernstige passiviteit: De cliënt is in het dagelijks leven nauwelijks actief en onderneemt vrijwel geen initiatieven. Energie, motivatie en het vermogen om taken zelfstandig op te pakken ontbreken vaak. Hierdoor brengt de cliënt veel tijd door op bed of op de bank, vergeet afspraken of komt niet buiten. Het ontbreken van een dagstructuur vermindert de zelfredzaamheid en vergroot het risico op isolement, verwaarlozing en fysieke en/of psychische achteruitgang. Begeleiding richt zich daarom op het methodisch activeren van de cliënt en het stap voor stap herstellen van een basisdagritme. Waarbij het doel naast activeren, ook gericht kan zijn op stabiliseren en/of achteruitgang voorkomen. We spreken pas van ernstige gedragsproblemen wanneer één of meerdere typen storend gedrag gedurende enkele maanden frequent voorkomen met bovendien duidelijk nadelige dan wel gevaarlijke gevolgen voor de persoon of de omgeving. Voorbeelden van storend gedrag zijn dwarsheid, onrust, brutaliteit, anderen ergeren, agressiviteit, het schenden van regels, weinig concentratie, bedreigen van de sociale omgeving. Er is extra lichamelijke en/of verstandelijke verzorging in een groep nodig Er is intensieve begeleiding en (aansturing op) enige persoonlijke verzorging noodzakelijk. Het gaat hierbij om begeleiding of verzorging die noodzakelijk is gedurende de activiteiten en ten behoeve van het kunnen deelnemen van de begeleiding groep. De verzorging gaat hierbij gepaard met beperkte regie en/of complex gedrag. Indien er een noodzaak is voor 24-uurs zorg in de nabijheid, is een beroep op de Wet langdurige zorg of Beschermd wonen aan de orde. Er is meer regie en/of sturing nodig Er is sprake van ernstig regieverlies: cliënt kan nauwelijks of geen richting geven aan het dagelijks leven. Daarnaast zijn er beperkingen bij het zelfstandig besluiten nemen of problemen oplossen. Dit heeft voor begeleiding groep grote gevolgen op (met name) de leefgebieden: persoonlijk functioneren, sociaal functioneren, gezondheid en zelfzorg en vrije tijd: Persoonlijk functioneren: Cliënt heeft geen realistisch zelfbeeld en/of zeer weinig tot geen controle over het eigen gedrag of geen inzicht hierin. Cliënt kan niet om hulp vragen of kan de hulpvraag niet uitstellen. Sociaal functioneren: Cliënt gedraagt zich inadequaat in sociaal contact. Cliënt beschadigt zichzelf en/of anderen en is niet in staat zichzelf hierin te reguleren. Het aanleren (na eventuele behandeling) en (langdurig) overnemen van (persoonlijke en sociale) vaardigheden is noodzakelijk. Gezondheid en zelfzorg: Cliënt heeft grote problemen op het gebied van zelfzorg. Cliënt heeft geen inzicht in gezondheidsrisico’s. Vrije tijd: Cliënt heeft overname nodig bij het invullen van zelfstandigheid, vrije tijd of participatie in de samenleving. Cliënt heeft ernstig afwijkende of geen belangstelling of interesses. Daarnaast geldt dat er een risico op opname bestaat: wanneer ondersteuning in deze intensiteit niet binnen een beperkte periode kan worden afgebouwd, kan verblijf buiten de thuissituatie noodzakelijk zijn. Daarnaast geldt dat ingeval van structureel ernstig regieverlies, er sprake kan zijn van een noodzaak tot 24-uurs zorg in de nabijheid, waardoor Beschermd wonen dan wel de Wet langdurige zorg aan de orde is. Begeleiding Individueel De begeleiding is in overwegende mate op het individu gericht, maar kan ook ingezet worden ter bevordering van de zelfredzaamheid van het gezin ten behoeve van een veilige en gezonde leefomgeving waarbij bijvoorbeeld huiselijk geweld en verwaarlozing wordt voorkomen. Bij de inzet van de maatwerkvoorziening Begeleiding wordt per cliënt afgesproken aan welke van bovengenoemde doelen, leefgebieden en resultaten wordt gewerkt. Wel wordt er een verschil gehanteerd tussen een reguliere- en specialistische ondersteuning. In onderstaande tabel wordt het verschil tussen regulier en specialistisch verder toegelicht. In principe wordt uitgegaan van reguliere begeleiding tenzij de complexiteit en hoge mate van instabiliteit van de situatie om specialisme van het in te zetten personeel vraag. Daarbij dient het merendeel van de kenmerken die in de tabel onder specialistisch benoemd worden van toepassing te zijn. Reguliere ondersteuning Specialistische ondersteuning Toelichting specialistische ondersteuning Cliënt vertoont gedrag dat redelijk constant is Cliënt vertoont zeer regelmatig onvoorspelbaar gedrag en kan (wisselend) zorgmijdend zijn. De cliënt vertoont vaak moeilijk voorspelbaar gedrag, wat zich kan uiten in plotselinge stemmingswisselingen, onverwachte reacties of het zonder duidelijke aanleiding afzeggen of weigeren van afspraken. Soms accepteert de cliënt begeleiding of zorg, terwijl hij of zij op andere momenten dit afwijst of zich volledig terugtrekt. Dit brengt een risico van isolement en terugval met zich mee. Het opbouwen van een stabiele begeleidingsrelatie is hierdoor complex en vraagt van de begeleider zowel flexibiliteit als specifieke deskundigheid. De situatie is redelijk voorspelbaar De situatie is onvoorspelbaar; de cliënt is zeer snel (psychisch) uit balans (met bijvoorbeeld psychoses tot gevolg) en beperkt belastbaar De leefsituatie van de cliënt kan voortdurend veranderen en is moeilijk voorspelbaar of planbaar. Zelfs kleine gebeurtenissen of prikkels – zoals een onverwachte brief, een conflict of een overvolle dag – kunnen ervoor zorgen dat de cliënt psychisch uit balans raakt. Dit kan leiden tot ernstige ontregeling, zoals een psychose of een angstaanval. Omdat de cliënt weinig draagkracht heeft, kan hij of zij slechts beperkt deelnemen aan activiteiten of begeleiding, en raakt snel overbelast. Dit vraagt om zorgvuldige afstemming en mogelijk directe inzet van begeleiding om escalatie te voorkomen. Het is daarom belangrijk om, indien nodig, extra contactmomenten te kunnen inzetten tussen de geplande afspraken, zodat dreigende escalaties tijdig worden opgevangen. Er is sprake van beperkt regieverlies en/of beperkte gevolgen voor het dagelijks leven Er is sprake van ernstig regieverlies en grote gevolgen voor het dagelijks leven Er is sprake van ernstig regieverlies: cliënt kan nauwelijks of geen richting geven aan het dagelijks leven. Dit heeft grote gevolgen op (met name) de leefgebieden gezondheid en zelfzorg, verslaving, justitie, huiselijke relaties en/of zelfstandig wonen. Gezondheid en zelfzorg: De cliënt heeft geen inzicht in gezondheidsrisico’s en kan afspraken met zorgprofessionals niet zelfstandig organiseren. Het beheren en bijwonen van medische afspraken vraagt intensieve begeleiding. Verslaving: Door middelengebruik of andere vormen van verslaving functioneert de cliënt niet of nauwelijks binnen het gezin of sociaal netwerk. Afspraken rondom verslavingsproblematiek worden niet begrepen of nageleefd. Justitie: Er is sprake van risicovol gedrag waarvoor intensieve begeleiding noodzakelijk is. De cliënt is in contact (geweest) met justitie en er bestaat risico op het (op)nieuw plegen van een delict. Huiselijke relaties: Er is sprake van ontwrichte of onveilige relaties in de thuissituatie, waarbij begeleiding nodig is om stabiliteit en veiligheid te waarborgen. Zelfstandig wonen: Door beperkingen is de cliënt niet in staat zelfstandig een woning te bewonen. Er zijn ernstige problemen met betrekking tot onderhoud, verzorging van de woning en/of veiligheid. Daarnaast geldt dat er een risico op opname bestaat: wanneer ondersteuning in deze intensiteit niet binnen een beperkte periode kan worden afgebouwd, kan verblijf buiten de thuissituatie noodzakelijk zijn. Daarnaast geldt dat ingeval van structureel ernstig regieverlies, er sprake kan zijn van een noodzaak tot 24-uurs zorg in de nabijheid, waardoor Beschermd wonen dan wel de Wet langdurige zorg aan de orde is. Cliënt is nog redelijk actief Cliënt is veelal passief / zeer beperkt actief De cliënt is in het dagelijks leven nauwelijks actief en onderneemt vrijwel geen initiatieven. Energie, motivatie en het vermogen om taken zelfstandig op te pakken ontbreken vaak. Hierdoor brengt de cliënt veel tijd door op bed of op de bank, vergeet afspraken of komt niet buiten. Het ontbreken van een dagstructuur vermindert de zelfredzaamheid en vergroot het risico op isolement, verwaarlozing en fysieke of psychische achteruitgang. Begeleiding richt zich daarom op het methodisch activeren van de cliënt en het stap voor stap herstellen van een basisdagritme. Waarbij het doel naast activeren, ook gericht kan zijn op stabiliseren en/of achteruitgang voorkomen. Cliënt heeft redelijk inzicht in eigen problematiek Cliënt heeft geen of zeer beperkt inzicht in eigen problematiek. Cliënt heeft geen realistisch zelfbeeld en/of zeer weinig tot geen controle over het eigen gedrag of geen inzicht hierin. Dit betekent dat de noodzaak van de ondersteuning vaak niet wordt ingezien. Afspraken worden regelmatig niet nagekomen, en er is weinig tot geen motivatie om aan doelen te werken. Cliënt kan niet om hulp vragen of kan de hulpvraag niet uitstellen. Dit vergroot de kans op terugval, verergering van klachten en risicovol gedrag. Begeleiding is grotendeels planbaar Gespecialiseerde begeleiding kan plaatsvinden op geplande en ongeplande momenten. Het tarief is toereikend om ook op ongeplande momenten begeleiding te kunnen bieden De begeleiding vindt niet alleen plaats op vaste, vooraf afgesproken momenten, maar kan ook onverwacht nodig zijn. Omdat de cliënt plotseling kan ontregelen of in een crisissituatie belanden, is deze flexibiliteit essentieel om tijdig in te spelen op de situatie en escalatie te voorkomen. Daarnaast geldt dat ingeval van structureel ongepland momenten, er sprake kan zijn van een noodzaak tot 24-uurs zorg in de nabijheid, waardoor Beschermd wonen dan wel de Wet langdurige zorg aan de orde is. Er is sprake van overbrugging naar de Zorgverzekeringswet (Zvw) of de Wet langdurige zorg (Wlz), dan wel het methodisch trainen van vaardigheden volgend op behandeling De begeleiding kan worden ingezet ter overbrugging tot passende behandeling vanuit de Zvw of Wlz start, zodat de cliënt in de tussentijd stabiel blijft en crisissituaties worden voorkomen. Daarnaast kan begeleiding gericht zijn op het stabiliseren van de cliënt én op nazorg: het verder oefenen en versterken van vaardigheden die in de behandelsetting zijn aangeleerd, zodat deze ook in de thuissituatie beklijven. De ondersteuning vanuit het perceel Begeleiding Individueel kent daarbij de categorieën waakvlam, licht, midden en zwaar. De belastbaarheid en de mate van regie bepalen de categorie. De gemiddelde inzet (uren per week) zijn gebaseerd op het meest recente HHM-normenkader Begeleiding. Categorie Omschrijving Waakvlam maximaal 1 uur per week Waakvlam is bedoeld voor cliënten binnen de Wmo doelgroep waarbij de vraag naar ondersteuning minimaal is. Waakvlam onderscheidt zich van de overige categorieën doordat de ondersteuning niet structureel (wekelijks) maar incidenteel van aard is (in de regel één keer in de drie of vier weken). Het contact met zorgaanbieder is voornamelijk op oproep van cliënt en stelt zorgaanbieder in gelegenheid om de spreekwoordelijke ‘vinger aan de pols’ te houden. Licht 1 tot 3 uur per week Bij de categorie licht gaat het om ondersteuning op een of enkele leefgebieden waarbij de cliënt zelf de regierol heeft. De cliënt heeft behoefte aan toezien, stimuleren, aanleren of onderhouden/behouden. Midden 3 tot 5 uur per week De categorie midden heeft betrekking op ondersteuning op enkele of meerdere leefgebieden. Het overnemen van de regierol kan (tijdelijk) noodzakelijk zijn. De Begeleiding is gericht op toezien, stimuleren, aanleren of behouden, waarbij ook overname van taken nodig kan zijn. Zwaar minimaal vijf uur per week De categorie zwaar heeft betrekking op ondersteuning op meerdere of (bijna)alle leefgebieden waarbij de regierol (tijdelijk) overgenomen moet worden. De Begeleiding is gericht op toezien, stimuleren, aanleren of behouden, waarbij ook overname van taken nodig kan zijn. Maatwerk op uur basis Voor werkzaamheden die redelijkerwijs niet onder de hierboven genoemde productcategorieën vallen. Het betreft in dit geval werkzaamheden die conform de Wmo worden geschaard onder de maatwerkvoorziening ‘Begeleiding’ en die de gemeente derhalve – in zeer specifieke situaties – dient te faciliteren voor haar inwoners. Kortdurend verblijf Indien nodig kan vanuit de Wmo een maatwerkvoorziening voor kortdurend verblijf worden ingezet, welke gericht is op de ontlasting van de huisgenoot, partner of ouder die feitelijk de gebruikelijke hulp op zich neemt. Kortdurend verblijf kan maximaal 28 etmalen op jaarbasis worden ingezet, verspreid over het jaar en met een maximum van 14 etmalen aaneengesloten. Als is vastgesteld dat de ouder(s), partner of andere huisgenoten in de thuissituatie overbelast is/zijn, of dit door het bieden van gebruikelijke hulp dreigt/dreigen te raken en daarom niet meer in staat is/zijn de gebruikelijke hulp te leveren, moet deze gebruikelijke (ver)zorger eigen mogelijkheden en/of voorliggende voorzieningen zoeken om de overbelasting op te heffen. Als dit onvoldoende oplossing biedt, zal er in samenspraak met de zorgverzekeraar(s) moeten worden afgestemd welke ondersteuning vanuit welke regelgeving ingezet moet worden. Kortdurend verblijf kan ook ten behoeve van de cliënt als time-out functie worden ingezet. Wet Wmo / Jeugdwet Wet langdurige zorg Zorgverzekeringswet Benaming Kortdurend verblijf (respijtzorg) Logeeropvang Kortdurend eerstelijns verblijf Voor wie Mensen met Wmo of Jeugdzorg, ten behoeve van het ontlasten van de mantelzorger of als time-out functie voor de cliënt Mensen met Wlz indicatie die thuis wonen (incl. ‘Wlz indiceerbaren’) Mensen met tijdelijke behoefte aan medisch noodzakelijk verblijf

Rechtspraak bij dit artikel