De elfde eeuw markeert de start van de ontginning van de veengronden rondom Gouda. De natuurlijke watersysteem vormde hierbij de basis, de ontginning vond plaats haaks op de rivieren Gouwe en Hollandse IJssel. Pioniers vestigden zich op de koppen van de ontginningskavels, langs de rivieren. Zo ontstond de eerste lintbebouwing.
De oorspronkelijke ontginning is nog goed zichtbaar in het historische centrum. De oorspronkelijke loop van de Gouwe bepaalde de richting van de eerste ontginningen. Een bocht in de Gouwe (de huidige Kromme Gouwe) zorgde voor een waaierstructuur van de kavels. Dit is nog steeds zichtbaar in het stratenpatroon.
Op de scheiding tussen ontgonnen en onontgonnen land werden kades aangelegd voor het waterbeheer, tiendwegen genoemd. Deze tiendwegen zijn nu als linten herkenbaar in het stedelijk weefsel.
Figuratieve kaart van Zuid-Holland in de 11e eeuw met Gouda gemarkeerd, Smits Jzn., J., aangepast door auteur (regionaal archief Dordrecht)
Hoofdstuk 2. › Paragraaf 2.1
Artikel 2.1.2
De elfde eeuw
Onderdeel van Kwaliteitskader Historische Linten