Een boom kan alleen honderd jaar worden als hij al die tijd werkzaamheden, projectplannen, schade en ziekten overleeft en voldoende groeimogelijkheden heeft. De kansen hiervoor nemen aanzienlijk toe als er voldoende robuust beleid en visie is om bomen te beschermen.
Het begint met de juiste boom op de juiste plek en een goede groeiplaatsinrichting. Zorgvuldig beheer en onderhoud houdt de boom gezond en bij projecten moet zorgvuldig gewerkt worden rondom de boom om geen schade te veroorzaken. De richtlijnen en werkwijzen hiervoor staan beschreven in Handboek Bomen (hoofdstuk 2). Voor uitvoerders in de buitenruimte is de bomenposter uit het Handboek een goede houvast.
Bij ruimtelijke ontwikkelingen staan bomen soms in de weg. We gaan in het geval van waardevolle bomen en boomstructuren altijd uit van boom inclusief ontwerp. De bomen en hun groeiplaats vormen het canvas waarmee in het ontwerp en bij uitvoering rekening wordt gehouden.
Dit betekent dat bomen vanaf de initiatieffase onderdeel van het planproces moeten zijn. Per projectfase horen hier de volgende acties en keuzemomenten bij:
Bomenplan
Fase
Acties
Keuzes
Initiatief
Verkenning projectlocatie
Aanwezige bomen in kaart brengen.
Definitie
Wat is de opgave?
Nulmeting BEA:
Algemene boomgegevens
Beleidsstatus
Conditie
Beheerbaarheid
Toekomstverwachting
Boomwaarde
Verplantbaarheid
Welke bomen worden (niet) meegenomen in het ontwerp?
Welke beleidsnormen voor bomen en groen zijn van toepassing?
Ontwerpfase
(VO ➔ DO)
Hoe wordt het?
BEA projectinvloed
Welke boom-beschermende maatregelen worden getroffen?
Welke nieuwe bomen planten we aan, welke groeiplaatsinrichting is nodig?
Is compensatie nodig?
Voorbereiding
Werkplan werken rondom bomen opstellen.
Kapvergunning aanvragen.
Realisatie
Snoeien, verplanten of kappen.
Boombeschermende maatregelen treffen.
Plantmateriaal keuren.
Groeiplaatsinrichting en aanplant.
Is het plantmateriaal van goede kwaliteit?
Nazorg
Watergift, evt. inboet. Oorzaak onderzoeken.
Bij inboet soortkeuze en locatie heroverwegen
Beheer
Boom of beplanting toevoegen aan beheersysteem.
Met het bomenplan worden de bomen vroegtijdig onderdeel van het planproces en worden de mogelijkheden onderzocht tijdens de eerste ontwerpfase.
De vergunningverlener kan op basis van het bomenplan zien wat de aanvrager voornemens is ten aanzien van inpassing en bescherming van te behouden bomen en compensatie van bomen die verdwijnen na kap, boomnorm, groennorm en biodiversiteit.
Acties:
Bij ruimtelijke ontwikkelingen wordt gewerkt volgens de methodiek van het bomenplan zodat bomen in alle fasen van een project worden meegenomen.
Hoofdstuk 5. › Paragraaf 5.2
Artikel 5.2.4.7
Bomenplan bij ruimtelijke ontwikkelingen
Onderdeel van Beleidsplan Groen 2026-2030