Art. 5 Richtsnoeren Identificatie en verificatie van persoonsgegevens — Waarom het ‘kopietje paspoort’ alleen onder strikte voorwaarden is toegestaan: de pasfoto en het BSN

De Wbp kent een aantal categorieën persoonsgegevens die in beginsel niet mogen worden verwerkt. Daarvan een kopie of scan maken is dus eveneens verboden. Deze zogeheten bijzondere persoonsgegevens zeggen onder meer iets over ras, gezondheid of geloofsovertuiging of betreffen strafrechtelijke gegevens. Het zijn gevoelige persoonsgegevens die extra risico’s met zich meebrengen, zoals discriminatie of uitsluiting van de betreffende persoon voor een bepaalde dienst of product. Bij een verzoek om legitimatie en eventueel een ‘kopietje paspoort’ is met name het begrip ‘ras’ van belang. Dit begrip moet ruim worden uitgelegd en omvat zowel iemands nationaliteit als kenmerken waaruit zijn of haar etnische afkomst kan worden afgeleid, zoals bij een pasfoto.19 De Hoge Raad heeft die uitleg op 23 maart 2010 bevestigd (LJN: BK6331, te lezen via < www.rechtspraak.nl >). Daarom mag een pasfoto niet zomaar worden gekopieerd. De Wbp bevat een (limitatief) aantal uitzonderingen op het verbod op het gebruik van deze gegevens, waaronder het gebruik van een pasfoto als dat voor de identificatie van een persoon onvermijdelijk is.20 Artikel 18 Wbp. Als voorbeeld dient het gebruik van een pasfoto op een toegangspas van een groot concern. In overige gevallen is het gebruik verboden. Een andere categorie ‘verboden’ persoonsgegevens is die van de persoonsidentificerende nummers, in het bijzonder het burgerservicenummer (BSN). Het risico van een grootschalig gebruik van het BSN is dat daarmee eenvoudig bestandskoppelingen kunnen worden uitgevoerd, veelal buiten het zicht van de betreffende persoon. Dit nummer mag daarom niet worden verzameld en gebruikt zonder dat daarvoor een wettelijke verplichting of andere wettelijke basis bestaat.21 Op < www.burgerservicenummer.nl > wordt aangegeven welke instanties een BSN mogen verzamelen en gebruiken. Behalve voor de loonadministratie zal deze voor bedrijven of organisaties over het algemeen niet bestaan. Bij het vragen om een legitimatie moeten bedrijven en organisaties in de private sector zich houden aan het verbod op het verzamelen en gebruiken van rasgegevens en nummers als een BSN. Als geen uitzondering bestaat op het verbod op het verzamelen van deze gegevens, moeten deze bij het maken van een kopie of scan altijd worden afgeschermd of onleesbaar worden gemaakt.

Rechtspraak bij dit artikel