Naar hoofdinhoud

Artikel 9

: Simulatoren

Onderdeel van Raamwerk nascholingscursussen Code 95 en ADR/ADN· Vervoersrecht

Deze tekst geldt sinds 31 augustus 2013

Onderdeel Minimum eisen Mogelijke oplossingen Zicht systeem Essentiële eisen Horizontaal: 180 graden, evenredig over zicht naar links en naar rechts verdeeld Afstand tot bestuurder minimaal 1,50 meter Resolutie mag lager zijn dan 1400 x 1050 pixels indien er schaling wordt toegepast Beeldverversing: refresh rate: 60 Hz Synchronisatie beelden tussen de verschillende kanalen Voldoende contrast ivm verschil tussen dag en nacht 3 of 4 monitoren/schermen rond scherm Voor de beeldverversing wordt geadviseerd een zo hoog mogelijk aantal Hz te gebruiken ter voorkoming van simulatorziekte Belangrijke eisen Verticaal: 45 graden, met tenminste 15 graden bovenzicht en 27 graden onderzicht, beeldratio projectie 4:3 (de onderrand (zichtafstand voor de cabine vanuit oogpunt chauffeur naar onderzijde voorruit) is belangrijker is dan de bovenrand) Resolutie: 1400 x 1050 pixels Vloeiende overgang tussen de verschillende projectoren Simulatie zichtverbeterende systemen Essentiële eisen Wettelijk voorgeschreven zichtverbeterende systemen (met uitzondering van frontzicht systeem) ‘Picture in picture’ oplossing voor spiegels wordt niet geaccepteerd – Separate monitors – Projectie dmv spiegels Belangrijke eisen Frontzicht systeem Bewegingssysteem Essentiële eisen 3 degrees of freedom met ‘real time’ nabootsing van bewegingen De vertraging die het bewegingssysteem introduceert op het zichtsysteem moet constant zijn en kleiner zijn dan 25 ms Belangrijke eisen 6 degrees of freedom met ‘real time’ nabootsing van bewegingen Simulatie van contact met weg (trilling), in combinatie met niveau verschillen (bijvoorbeeld stoepranden, drempels) en oneffenheden (bijvoorbeeld spoor) – platform 6 ‘degrees of freedom’ (elektrisch of mechanisch) Cabine systeem Essentiële eisen Realistische nabootsing van bestuurdersstoel met dashboard (-bediening), pedalen, stuur (-bekrachtiging), remsystemen en versnellingsbak (met minimaal vijf (C1, D1 of D) of acht (C) voorwaartse versnellingen). In de cabine dient er sprake te zijn van een realistische geluidsweergave van motor, schakelen, luchtremmen en ander verkeer Communicatie met de bestuurder moet kunnen plaatsvinden De toetsafnemer/operator moet tijdens de rit het gezicht van de bestuurder kunnen waarnemen. – open systeem – gesloten systeem – complete cabine Communicatie bestuurder mogelijk met audio verbinding Belangrijke eisen De versnellingsbak is om te schakelen naar automaat De toetsafnemer/operator moet tijdens de rit de stuur- en zithouding van de bestuurder kunnen waarnemen. Simulatie voertuig bus Essentiële eisen Simulatie van een bus die qua afmetingen en eigenschappen voldoet aan de voertuigeisen D of D1 (afhankelijk van de af te leggen toets) met een realistische aandrijving en voertuiggedrag. Simulatie voertuig vrachtwagen Essentiële eisen Simulatie van een vrachtauto die qua afmetingen en eigenschappen voldoet aan de voertuigeisen C of C1 (afhankelijk van de af te leggen toets met een realistische aandrijving en voertuiggedrag. Belading variabel Belangrijke eisen Zwaartepunt te verplaatsen Simulatie van storingen Essentiële eisen Realistische simulatie van de gevolgen van tenminste 6 van onderstaande meest voorkomende storingen: Handrem Luchtdruk Oliedruk Koelvloeistof Remcircuit Stuurbekrachtiging Lekke band Dashboardcontrolelampjes Elektrisch circuit Brandstof Cabinevergrendeling Belangrijke eisen Realistische simulatie van alle bovenstaande storingen Wegen database Essentiële eisen Geotypische database bestaande uit: Stad Dorp Snelweg Provinciale weg Bergen (optioneel) Manoeuvreerterrein of industriegebied (optioneel) Voor specifieke database eisen: zie document database eisen Belangrijke eisen Hierbij dienen de toegepaste verkeersborden, de plaatsing van de verkeersborden, de werking van (verkeers-)lichten en het type wegmarkeringen overeen te komen met de Nederlandse situatie (m.u.v. de wegen in de bergen) Voor specifieke database eisen: zie document database eisen Simulatie ander verkeer Essentiële eisen Het verkeersbeeld dient op een acceptabel niveau te liggen voor wat betreft de benadering van de werkelijkheid. Het verkeer moet intelligent gedrag vertonen (interactie met verrichtingen van de bestuurder simulator). Tevens moet geprogrammeerd kunnen worden dat verkeersdeelnemers zich wel of niet aan de verkeersregels houden. Soorten verkeersdeelnemers: voetgangers, fietsers, auto’s, bussen, vrachtauto’s, motoren, voorrangsvoertuigen Capaciteit van tenminste 30 dynamische, te programmeren, objecten in de omgeving van bestuurder tbv nabootsing stadsdrukte Belangrijke eisen Soorten verkeerdeelnemers: treinen, trams, langzame voertuigen Het actieradius van de dynamische te programmeren objecten bedraagt 300 tot 500 m Simulatie weer en tijdstip Essentiële eisen Realistische weergave van situaties bij: Dag/nacht Regen Wind Sneeuw Gladde wegen Mist Belangrijke eisen Realistische weergave van 3 niveaus van regen, wind, sneeuw Realistische weergave van mist met verschillende dichtheden Scenario programmering Essentiële eisen Simulator dient gelijkwaardige, reproduceerbare en niet voorspelbare scenario’s te kunnen afspelen. De scenario’s kunnen geprogrammeerd worden, onder andere zodat de simulator de bestuurder mondelinge aanwijzingen kan geven (routeaanduiding, opdrachtgeving en andere aanwijzingen) en toetscriteria aangepast kunnen worden. Registratie ritten Essentiële eisen De ritten dienen opgenomen te kunnen worden om nagespeeld te kunnen worden. Hierbij dienen bedieningselementen (bijv gebruik pedalen) ook geregistreerd te worden. Belangrijke eisen Bij het afspelen van een rit moet het mogelijk zijn om de situaties te bekijken vanuit verschillende invalshoeken Feedback Essentiële eisen Aan de hand van de registratie gegevens dient de simulator een schriftelijke feedback te kunnen geven (achteraf) aan de bestuurder. Samen met dit geautomatiseerde meetsysteem dient de toetsafnemer/operator in staat te zijn de bestuurder te beoordelen. Groepsfunctionaliteit Essentiële eisen Groep moet mee kunnen kijken naar de verrichtingen van de bestuurder van de simulator en bepaalde momenten kunnen markeren. Deze markeringen moeten nagespeeld kunnen worden ter bespreking. Belangrijk: Bovenstaande lijst is een overzicht van de minimale technische eisen voor simulators die zullen worden gebruikt bij de toets voor het behalen van de basiskwalificatie en voor de nascholing. Tijdens de toetsen ten behoeve van het behalen van de basiskwalificatie wordt uitgegaan van de simulatie van een solo voertuig (C1, C, D1 of D). In de nascholing kan ook gebruik worden gemaakt van gecombineerde voertuigen (CE of DE). Een simulator dient te voldoen aan alle bovenstaande eisen en aan de database eisen (zie ander document). Indien een simulator voldoet aan de essentiële en aan 80% van de database eisen dan kan deze voorlopig gecertificeerd worden onder het overgangsregime, indien en uitsluitend als de aanvrager van de certificering een onderbouwd projectplan aanlevert waarin wordt aangegeven hoe in een periode van maximaal 5 jaar in gelijkwaardige stappen de ontbrekende belangrijke en database eisen worden gerealiseerd. De voortgang van de uitvoering van dit projectplan zal door middel van een jaarlijkse audit worden gecontroleerd. Aan deze audits zijn kosten verbonden. Bovenstaand document is ten behoeve van de duidelijkheid overzichtelijk gehouden. Leidraad is dat de realiteit zo dicht mogelijk benaderd wordt. Om de simulatortoets in een voor de chauffeur realistische virtuele wereld uit te laten voeren zal de geotypische (Nederlandse m.u.v. bergen) database van de simulator aan een aantal minimum eisen moeten voldoen. Voor het ontwerp van wegen en weginfrastructuur binnen de database genieten de volgende richtlijnen de voorkeur: Handboek Wegontwerp, CROW publicaties 164 A tm D Nieuwe ontwerprichtlijn voor autosnelwegen (NOA, Rijkswaterstaat) De daarin genoemde lay-out en type wegen, vluchtheuvels, drempels, belijning, bebording enz. is volgens de Nederlandse normen en gebruiken. Gelet op de realiteit kunnen afwijkingen zoals te scherpe bochten bij uitvoegstroken, onhandig gepositioneerde vluchtheuvels en ander straatmeubilair, te lage viaducten enz. binnen een database voorkomen. Om in aanmerking te komen voor een voorlopige certificering onder het overgangsregime moet een simulator, naast voldoen aan de essentiële technische eisen, voor wat betreft de database eisen voldoen aan 80% van de algemene eisen en eveneens 80% van ieder onderdeel van de specifieke eisen (met uitzondering van bergen en industrieterrein). Indien een simulator hieraan voldoet dan kan deze voorlopig gecertificeerd worden onder het overgangsregime, indien en uitsluitend als de aanvrager van de certificering een onderbouwd projectplan aanlevert waarin wordt aangegeven hoe in een periode van maximaal 5 jaar in gelijkwaardige stappen de ontbrekende belangrijke en database eisen worden gerealiseerd. De voortgang van de uitvoering van dit projectplan zal door middel van een jaarlijkse audit worden gecontroleerd. Aan deze audits zijn kosten verbonden. Tenminste 100 kilometer weg van wisselende structuur qua wegbeeld. Stroomwegen (auto- en autosnelwegen) Gebiedsontsluitingswegen (belangrijke aan- en afvoerwegen van stroomwegen naar woon- en landelijke gebieden) Erftoegangswegen (wegen in woon- of landelijke gebieden) Rotondes van wisselende structuur qua wegbeeld. Verschillende bochten in het wegverloop (verschillende stralen en maten). Verschillende soorten kruisingen (T-, vier- en meerkanten, gelijkwaardige, ongelijkwaardige en geregelde kruisingen). Erven Bruggen, tunnels, spoor- / tramwegovergangen Gevarieerde bebouwing en natuurlijke begroeiing (decor). Correcte configuraties van het simulatorvoertuig, de medeweggebruikers en obstakels. Naast de algemene eisen is uitbreiding van de database met heuvelachtig- en bergachtig gebied mogelijk (optie). Binnen de bovengenoemde algemene eisen gelden de volgende minimale specifieke eisen: Bebouwde kom (stad en dorp) Bebouwing en in verscheidenheid (ook zichtonttrekkend op kruisend verkeer). Rechte en bochtige wegen. Rijbanen (ook gescheiden) met enkele en dubbele rijstroken. Eenrichtingsverkeer. Kruisingen met en zonder verkeerslichten (starre en verkeersafhankelijke verkeerslichten, bol-, pijlverkeerslichten). Kruispunten gelijkwaardig en ongelijkwaardig (ook in combinatie met voorgaand item). Rotondes (alle typen genoemd in de RONA en ROA). Fietspaden (vrij liggende) en -stroken/met symbool en als suggestiestrook. Voorsorteervakken/-stroken. Versmallingen (infrastructureel als snelheidsbeperking en ook dmv opbrekingen). Bushaltes op de rijbaan en in de haven. Overgangen (spoor/tram). Oversteekplaatsen (voor voetgangers en brom-/fietsers). Tram- en/of busbanen. Verhoogde trottoirs en rijbaanranden. Tunnels/viaducten (met standaard en afwijkende hoogte/breedte). Verkeersdeelnemers (ook voetgangers en fietsers). Provinciale weg Met kruisingen en splitsingen. Met en zonder bebouwing. Rotondes met en zonder fietspaden. Tunnels/viaducten (met standaard en afwijkende hoogte/breedte). Spoorwegovergangen. In- en uitritten. Langzaam verkeer. Auto(snel-)weg Ongelijkvloerse kruisingen (viaducten). Klaverbladen. Splitsingen. In- en uitvoegstroken (gecombineerde, kort en lang, vloeiende en scherpe bochten). Vluchtstroken. Twee-, drie- en vierstrookswegen. Tankstations. Parkeerterreinen. Informatie boven (matrixborden) en langs de weg (routeaanduiding) Intensief verkeer, vooral ter hoogte van invoegstroken. Tunnels/viaducten. Bergen (optioneel) Stijgende en dalende hellingen (ook > 6%) over voldoende lengte. Haarspeldbochten. Smalle weggedeelten met passeerplaatsen. Industrieterrein i.v.m. manoeuvreren (optioneel) Laad-/losperrons (ook kuilen) Opstelvakken Ruimte om te keren d.m.v. steken Ruimte om te keren door het maken van een halve draai (180 graden) Ruimte om recht achteruit te rijden Bochten (voor-/achterwaarts)

Rechtspraak bij dit artikel