Aan de afpakketen staan uiteenlopende strafrechtelijke afpakmogelijkheden ter beschikking.
Het strafrecht kent een aantal vermogenssancties. De officier van justitie kan:
verbeurdverklaring vorderen (art. 33a van het Wetboek van Strafrecht (Sr))
ontneming van wederrechtelijk verkregen voordeel vorderen (art. 36e Sr)
geldboete vorderen waaronder begrepen een afroomboete (bijvoorbeeld art. 6 lid 1 WED)
een schikking (art. 511c Sv) aanbieden
een transactie met financiële voorwaarde(n) (art. 74 Sr) aanbieden
een strafbeschikking met ontnemingscomponent uitvaardigen.
De officier van justitie kan ook kiezen voor sancties die een vergelijkbare werking hebben, zoals het vorderen van een schadevergoedingsmaatregel (art. 36f Sr), het vorderen van schadevergoeding als bijzondere voorwaarde bij voorwaardelijke veroordeling (art. 14c, lid 2, sub 1 Sr), het stellen van een schadevergoeding als onderdeel van een transactie (art. 74, lid 2 Sr) of een schadevergoeding als voorwaarde voor sepot.
Daarnaast hebben de partners in de afpakketen mogelijkheden tot afpakken volgens het fiscaal recht, het bestuursrecht en het civielrecht.
Behalve strafrechtelijke afpakmogelijkheden heeft het OM ook civielrechtelijke bevoegdheden die in het kader van afpakken relevant kunnen zijn, zoals (het vorderen van de) ontbinding van een rechtspersoon.
Daarnaast staat binnen het strafrecht de maatregel tot ontzetting uit beroep of ambt (art. 28 Sr) ter beschikking om nieuw misbruik van beroep of ambt te voorkomen.
Verder staan aan de partners in de afpakketen eveneens diverse mogelijkheden ter beschikking die aansluiten op de strafrechtelijke mogelijkheden tot afpakken. Ook het initiëren van tuchtrecht (bijvoorbeeld met het oog op een beroepsverbod) kan een goede aanvulling zijn.
Bij de keuze voor een afpakmogelijkheid of een combinatie van afpakmogelijkheden is een belangrijke factor de effectiviteit van de overheidsreactie. Op basis van de beschikbare en/of te achterhalen gegevens, de beschikbare capaciteit en de juridische mogelijkheden wordt in afstemming met de ketenpartners gekozen voor de afpakmogelijkheid of de combinatie van afpakmogelijkheden die het grootste maatschappelijk effect lijkt te hebben. Deze afstemming dient om te voorkomen dat bepaalde afpakmogelijkheden achteraf niet meer mogelijk zouden zijn, maar ook om cumulatie van sancties te voorkomen. Met het oog hierop wordt het voornemen om een ontnemingsschikking van meer dan € 5.000 te sluiten of een transactie met ontnemingscomponent van meer dan € 5.000 aan te bieden, aan de Belastingdienst gemeld.
Met het oog op de effectiviteit is het zaak om in een zo vroeg mogelijk stadium van het onderzoek zicht te krijgen op het vermogen en de geldstromen die in aanmerking komen om te worden afgepakt. Al bij de weging en selectie van zaken is vermogenstracering aan de orde. Voorkomen moet worden dat gelden worden weggesluisd en afpakken wordt gefrustreerd.
Bij de keuze van de afpakmogelijkheden krijgt de schadevergoeding aan het slachtoffer prioriteit boven betaling aan de staat. Zo mogelijk wordt al in een vroeg stadium ingezet op vergoeding van de schade van het slachtoffer (bijvoorbeeld een transactie met een schadevergoedingscomponent).
Artikel 3
Afpakmogelijkheden
Onderdeel van Aanwijzing afpakken· Strafrecht
Deze tekst geldt sinds 1 januari 2017