Op grond van artikel 1a van het BuWav is het een werkgever toegestaan de in dat artikel genoemde vreemdelingen als vrijwilliger arbeid te laten verrichten die:
gebruikelijk onbetaald is;
geen winstoogmerk heeft en
een algemeen maatschappelijk doel dient.
In artikel 1a onder b van het BuWav is bepaald dat UWV toetst of er sprake is van vrijwilligerswerk.
Doel van de toets is om te voorkomen dat het vrijwilligerswerk in de plaats komt van betaald werk.
Bij de toetsing aan de criteria als bedoeld in artikel 1a van het BuWav wordt beoordeeld of het vrijwilligerswerk binnen de aanvragende organisatie gebruikelijk onbetaald wordt verricht.
Gebruikelijk onbetaalde werkzaamheden zijn werkzaamheden die gedurende minimaal één jaar voorafgaand aan het moment van aanvang van het vrijwilligerswerk uitsluitend als onbetaalde arbeid werden verricht binnen de instelling op de desbetreffende werklocatie en waarvoor gedurende dat jaar geen vacatures voor werknemers hebben opengestaan.
Indien de instelling, de werklocatie of de functie nog geen jaar bestaat, wordt gekeken of de werkzaamheden gebruikelijk onbetaalde werkzaamheden zijn bij:
de dichtstbijzijnde werklocatie binnen de desbetreffende instelling, indien de onbetaalde werkzaamheden plaatsvinden bij een werklocatie van die instelling of
vergelijkbare instellingen.
Vergelijkbare instellingen als bedoeld onder b. zijn instellingen die hetzelfde doel nastreven en waarvan de activiteiten grotendeels overeenkomen met de activiteiten van de instelling waar de onbetaalde arbeid wordt verricht.
Indien de werkzaamheden waarvoor de vrijwilligersverklaring wordt aangevraagd binnen de aanvragende organisatie ook door betaalde krachten worden verricht, wordt niet voldaan aan het criterium ‘gebruikelijk onbetaald’, hetgeen al grond vormt voor weigering van de verklaring.
Indien er door de organisatie inkomsten worden verkregen met het vrijwilligerswerk, dient te worden toegelicht aan welke bestemming deze gelden binnen de organisatie worden besteed.
Sprake moet zijn van werk dat naar zijn aard als vrijwilligerswerk wordt beschouwd en dat goed is voor de samenleving.
Voor het aanvragen van een vrijwilligersverklaring is door UWV een formulier vastgesteld dat geplaatst is op www.werk.nl (‘Aanvraag Verklaring vrijwilligerswerk’). Aangezien de activiteiten geen winstoogmerk mogen hebben en een algemeen maatschappelijk belang moeten dienen, kunnen alleen werkgevers in de non-profitsector voor een vrijwilligersverklaring in aanmerking komen. UWV geeft als bewijs een schriftelijke verklaring af, de vrijwilligersverklaring. Deze verklaring heeft een geldigheidsduur van maximaal drie jaar. Vreemdelingen die niet vrij zijn op de arbeidsmarkt, zoals houders van een W-document (asielzoekers) of buitenlandse studenten die in het bezit zijn van een verblijfsvergunning voor studie, mogen alleen worden ingezet op vrijwilligerswerk waarvoor de verklaring is afgegeven.
Omdat de vrijwilligersverklaring zich richt op het aanwijzen van bepaalde activiteiten als zijnde vrijwilligerswerk, hoeft geen nieuwe verklaring te worden aangevraagd indien de organisatie het werk door andere of meer vreemdelingen zoals genoemd in artikel 1a van het BuWav laat verrichten.
Artikel 10
Vrijwilligerswerk door vreemdelingen
Onderdeel van UWV Beleidsregels uitvoering Wav 2018· Arbeidsrecht en sociaal-zekerheidsrecht
Deze tekst geldt sinds 1 oktober 2018