Het CAK is een publiekrechtelijk zelfstandig bestuursorgaan met een maatschappelijke verantwoordelijkheid. Het CAK is belast met het uitvoeren van uit wetten en regelingen voortvloeiende publiekrechtelijke werkzaamheden.
Op 1 januari 2017 is de uitvoering van de burgerregelingen en de buitenlandtaak overgegaan van Zorginstituut Nederland (Zorginstituut) naar het CAK. Als gevolg hiervan dient het CAK zich over het jaar 2020 te verantwoorden over de uitvoering van de burgerregelingen en de buitenlandtaak.
Hierbij treft u het Model jaarverslaggeving CAK bestuurlijke verantwoording burgerregelingen aan, ten behoeve van de door het CAK op te stellen bestuurlijke verantwoording burgerregelingen over het jaar 2020. In dit model worden de criteria aangegeven waaraan de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen moet voldoen.
In dit model zijn zowel de burgerregelingen als de buitenlandtaak opgenomen. Op de werkvloer van het CAK wordt over beide taken gesproken als burgerregelingen. Om die reden spreken wij in dit model over de burgerregelingen.
Dit hoofdstuk beschrijft de verantwoordingsplicht van het CAK over de uitvoering van de burgerregelingen. Het inhoudelijk takenpakket van de burgerregelingen vloeit voort uit nationale en internationale wet- en regelgeving. Dit zijn de Zorgverzekeringswet (Zvw), Wet langdurige zorg (Wlz), de Europese Verordeningen (EG) nrs. 883/2004 betreffende coördinatie van de sociale zekerheidsstelsels en 987/2009 tot vaststelling van de wijze van toepassing van Verordening (EG) nr. 883/2004 betreffende de coördinatie van de sociale zekerheidsstelsels, de Europese Richtlijn 2011/24/EU betreffende de toepassing van de rechten van patiënten bij grensoverschrijdende zorg en bilaterale sociale zekerheidsverdragen.
De burgerregelingen bestaan uit 18 specifieke taken en regelingen:
Onverzekerbare vreemdelingenregeling;
Gemoedsbezwaardenregeling;
Onverzekerdenregeling;
Wanbetalersregeling;
Verstrekking bijdrage aan zorgverzekeraars voor het verzekerd houden van wanbetalers;
Overgangsregeling Missionarissen;
Overgangsregeling AWBZ/Wlz-zorg buitenland;
Beheerskosten overgangsregeling AWBZ/Wlz-zorg buitenland;
Administratie en inning bijdrage verdragsgerechtigden (verzekeringskantoor);
Verrekening zorglasten met verdragslanden (verbindingsorgaan);
Verrekeningen verdragslanden via Orgaan van de woonplaats;
Beheerskosten Orgaan van de woonplaats;
Verrekeningen verdragslanden via Orgaan van de verblijfplaats;
Verrekening zorglasten Bevoegd orgaan voor tijdelijk verblijf Nederlandse verdragsgerechtigden;
Beheerskosten Orgaan van de verblijfplaats en Bevoegd orgaan voor tijdelijk verblijf Nederlands verzekerden;
Vorderingen op zorgverzekeraars inzake verdragen;
Beheerskosten medefinanciering sociaal attachés;
Vrijwillige Overeenkomst Zorgkostendekking (VOZD).
Daarnaast zijn in de bestuurlijke verantwoording de afgifte van de Schengen- en Engelstalige medicijnverklaringen en de bijlage van de verantwoording met controleverklaring van de Subsidieregeling medisch noodzakelijke zorg aan onverzekerden (SOV) opgenomen. Deze regelingen werden voorheen verantwoord in de bestuurlijke verantwoording CAK en maakten onderdeel uit van het model jaarverslaggeving CAK bestuurlijke verantwoording (zie paragraaf 2.1 ad. 3). Gezien de aard van deze regelingen zijn ze meer passend bevonden in dit model en daarmee de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen 2020.
Sinds 2015 is het CAK verantwoordelijk voor de verstrekking van de Schengen- en Engelstalige verklaringen voor medicijnen die onder de Opiumwet vallen. Het CAK legt jaarlijks verantwoording af over hoeveel Schengen- en Engelstalige medicijnverklaringen zijn afgegeven in het verantwoordingsjaar inclusief een prognose van het verwachte aantal aanvragen voor het volgende jaar. Sinds 1 maart 2017 voert het CAK namens de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport in mandaat ook de Subsidieregeling medisch noodzakelijke zorg aan onverzekerden (SOV) uit. Op verzoek van het Ministerie van VWS legt het CAK hier separaat een verantwoording over af. De bijlage hiervan wordt voor de volledigheid in de bestuurlijke verantwoording van het CAK opgenomen.
Dit hoofdstuk beschrijft ook welke verantwoordingsdocumenten het CAK voor het jaar 2020 moet aanleveren bij het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) en Zorginstituut Nederland, voor de verantwoording over de uitvoering van deze 18 regelingen, de Schengen- en Engelstalige medicijnverklaringen.
Het CAK heeft als zelfstandig bestuursorgaan te maken met wet- en regelgeving en volgt zover van toepassing de Code Goed Bestuur Publieke Dienstverleners van de Handvestgroep Publiek Verantwoorden van november 20151Zie hiervoor www.publiekverantwoorden.nl.. De Regeling bezoldiging en beheerskosten zelfstandige bestuursorganen VWS (in werking getreden op 14 maart 2015) en de Kaderwet zelfstandige bestuursorganen maken hier onderdeel van uit en zijn van toepassing op het CAK. Nadere afspraken tussen het CAK en VWS over de samenwerking en afstemming op het gebied van sturing, verantwoording en toezicht liggen vast in het ‘Governance arrangement tussen het CAK en het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport’ van 7 juni 2019.
Op basis van artikel 27 en artikel 31 van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg) kan de NZa regels stellen voor de wijze waarop het CAK zijn verantwoordingsdocumenten inricht. Door middel van dit model wordt hier invulling aan gegeven.
De Raad van bestuur van de NZa heeft op 16 maart 2021 dit ‘Model jaarverslaggeving CAK bestuurlijke verantwoording burgerregelingen 2020’ vastgesteld. Dit model treedt in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van de Staatscourant waarin dit model is geplaatst en werkt terug tot en met 1 januari 2020. U kunt dit model raadplegen via www.nza.nl.
VWS beoordeelt de uitvoering van de (begrotingsgefinancierde) burgerregelingen. Deze betreffen:
Onverzekerbare vreemdelingenregeling;
Gemoedsbezwaardenregeling;
Daarnaast beoordeelt VWS:
de beheerskosten die het CAK maakt voor de uitvoering van haar publiekrechtelijke taken, zoals voor het Nationaal Contactpunt grensoverschrijdende zorg;
de uitvoering van de Wet tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten (Wtcg);
de Ouderbijdrage Jeugdwet;
de Schengen- en Engelstalige medicijnenverklaringen;
de Subsidieregeling medisch noodzakelijke zorg aan onverzekerden.
Sinds 1 januari 2019 houdt de NZa toezicht op de rechtmatige uitvoering van de premiegefinancierde burgerregelingen door het CAK. Dit betreft het toezicht op de:
Onverzekerdenregeling;
Wanbetalersregeling;
Verstrekking bijdrage aan zorgverzekeraars voor het verzekerd houden van wanbetalers;
Overgangsregeling Missionarissen;
Overgangsregeling AWBZ/Wlz-zorg buitenland;
Beheerskosten overgangsregeling AWBZ/Wlz-zorg buitenland;
Administratie en inning bijdrage verdragsgerechtigden (verzekeringskantoor);
Verrekening zorglasten met verdragslanden (verbindingsorgaan);
Verrekeningen verdragslanden via Orgaan van de woonplaats;
Beheerskosten Orgaan van de woonplaats;
Verrekeningen verdragslanden via Orgaan van de verblijfplaats;
Verrekening zorglasten Bevoegd orgaan voor tijdelijk verblijf Nederlandse verdragsgerechtigden;
Beheerskosten Orgaan van de verblijfplaats en Bevoegd orgaan voor tijdelijk verblijf Nederlands verzekerden;
Vorderingen op zorgverzekeraars inzake verdragen;
Beheerskosten medefinanciering sociaal attachés.
In afwachting van inwerkingtreding van de betreffende onderdelen uit de Verzamelwet VWS 2018 neemt de NZa bij de beoordeling van de Bestuurlijke verantwoording CAK Burgerregelingen 2020 mee:
Vrijwillige Overeenkomst Zorgkostendekking (VOZD)2Bij inwerkingtreding van de Verzamelwet VWS 2018, artikel XVII, C (artikel 68 Zorgverzekeringswet), bestaat een wettelijke grondslag voor het toezicht door de NZa (op grond van artikel 16, aanhef, onderdeel m, Wet marktordening gezondheidszorg) op uitvoering van artikel 68 Zvw..
Naast de burgerregelingen houdt de NZa toezicht op de uitvoering van de eerdere (premiegefinancierde) wettelijke taken door het CAK, zoals:
de rechtmatige en doelmatige uitvoering door het CAK van de Wet langdurige zorg (Wet marktordening gezondheidszorg, artikel 16.d);
de rechtmatige en doelmatige uitvoering door het CAK van wat bij of krachtens artikel 2.1.4 van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 is geregeld (Wet marktordening gezondheidszorg, artikel 16.f).
Deze regelingen worden verantwoord in de bestuurlijke verantwoording CAK en maakten onderdeel uit van het model jaarverslaggeving CAK bestuurlijke verantwoording (zie paragraaf 2.1 ad. 3).
Om toezicht te kunnen uitoefenen, moeten de NZa en VWS over informatie beschikken. Artikel 27 van de Wmg en artikel 6.2.6 Wlz wijzen de verantwoordingsdocumenten en de accountantsproducten aan die jaarlijks door het CAK moeten worden ingediend. Op basis van artikel 27 en artikel 31 van de Wmg stelt de NZa/kan de NZa regels stellen over de inhoud en inrichting van de verantwoordingsdocumenten en de accountantsproducten.
Dit model vormt een uitwerking van de afspraken. De regels voor de accountantscontrole en de op te leveren accountantsproducten heeft de NZa vastgelegd in het Protocol accountantsonderzoek CAK bestuurlijke verantwoording burgerregelingen 2020 (protocol).
In dit model wordt voor het verantwoordingsjaar 2020 (vanaf paragraaf 2.3) uitsluitend nader ingegaan op het toezicht op de burgerregelingen en de afgifte van de Schengen- en Engelstalige medicijnverklaringen. De overige toezichtstaken zijn nader geregeld in de Regeling bezoldiging en beheerskosten zelfstandige bestuursorganen VWS, het model jaarverslaggeving CAK bestuurlijke verantwoording 2020 en de eisen die VWS gesteld heeft voor de financiële verantwoording over de uitvoering van de Subsidieregeling medisch noodzakelijke zorg aan onverzekerden. Voor het totaaloverzicht van de verantwoordingsstructuur van het CAK en de daarmee gemoeide specifieke richtlijnen voor de verschillende verantwoordingsdocumenten wordt verder verwezen naar hoofdstuk 2.
Het doel is om met ingang van verantwoordingsjaar 2022 de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen samen te voegen met de andere bestuurlijke verantwoording van het CAK en daaraan voorafgaand ook de bijbehorende modellen en protocollen tot één model en één protocol te integreren. Ook is het doel om de verantwoording en controle van de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen volledig aan te sluiten bij de wet (artikel 27 Wmg en artikel 6.2.6 Wlz, juncto artikel 4.3.1 Wlz). Daarin staat dat de accountant een verklaring omtrent de getrouwheid en rechtmatigheid afgeeft. In afstemming met de ketenpartijen (VWS, het Zorginstituut en de externe accountant van het CAK) werken het CAK en de NZa in het jaar 2021 stapsgewijs toe naar deze doelstellingen.
De NZa zal als eerste stap met ingang van verantwoordingsjaar 2021 van de externe accountant van het CAK één verklaringenregime (getrouwbeeld- en rechtmatigheidsverklaring) voor beide bestuurlijke verantwoordingen van het CAK vereisen (conform artikel 27 Wmg en artikel 6.2.6 Wlz juncto artikel 4.3.1 Wlz). Als tweede en derde stap wordt in het jaar 2021 toegewerkt naar één geïntegreerd model en protocol (door de NZa) en één geïntegreerde bestuurlijke verantwoording inclusief de burgerregelingen (door het CAK), met ingang van verantwoordingsjaar 2022.
Artikel 1
Algemeen
Onderdeel van Model jaarverslaggeving CAK bestuurlijke verantwoording burgerregelingen 2020· Gezondheidsrecht en farmaceutisch recht
Deze tekst geldt sinds 1 april 2021