Het CAK is een zelfstandig bestuursorgaan met een maatschappelijke verantwoordelijkheid. Het CAK is belast met het uitvoeren van uit wetten en regelingen voortvloeiende (publiekrechtelijke) werkzaamheden.
Op 1 januari 2017 is de uitvoering van de burgerregelingen en de buitenlandtaak overgegaan van Zorginstituut Nederland (het Zorginstituut) naar het CAK. Als gevolg hiervan dient het CAK zich over het jaar 2022 te verantwoorden over de uitvoering van de burgerregelingen en de buitenlandtaak.
Hierbij treft u het Model Jaarverslaggeving CAK bestuurlijke verantwoording burgerregelingen (inclusief buitenlandtaak) aan, ten behoeve van de door het CAK op te stellen bestuurlijke verantwoording burgerregelingen over het jaar 2022. In dit model worden de criteria aangegeven waaraan de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen moet voldoen.
In dit model zijn zowel de burgerregelingen als de buitenlandtaak opgenomen. Op de werkvloer van het CAK wordt over beide taken gesproken als burgerregelingen. Om die reden spreken wij in dit model verder over de burgerregelingen.
Dit hoofdstuk beschrijft de verantwoordingsplicht van het CAK over de uitvoering van de burgerregelingen. Het inhoudelijk takenpakket van de burgerregelingen vloeit voort uit internationale en nationale wet- en regelgeving. Dit zijn de Zorgverzekeringswet (Zvw), Wet langdurige zorg (Wlz), de Europese Verordeningen (EG) nrs. 883/2004 betreffende de coördinatie van de sociale zekerheidsstelsels en 987/2009 tot vaststelling van de wijze van toepassing van Verordening (EG) nr. 883/2004 betreffende de coördinatie van de sociale zekerheidsstelsels, de Europese Richtlijn 2011/24/EU betreffende de toepassing van de rechten van patiënten bij grensoverschrijdende zorg en diverse bilaterale sociale zekerheidsverdragen.
De burgerregelingen bestaan uit 18 specifieke taken en regelingen:
Onverzekerbare vreemdelingenregeling;
Gemoedsbezwaardenregeling;
Onverzekerdenregeling;
Wanbetalersregeling;
Verstrekking compensatiebijdrage aan zorgverzekeraars voor het verzekerd houden van wanbetalers;
Overgangsregeling Missionarissen;
Overgangsregeling AWBZ-zorg buitenland;
Beheerskosten overgangsregeling AWBZ-zorg buitenland;
Administratie en inning bijdrage verdragsgerechtigden (verzekeringskantoor);
Verrekening zorglasten met verdragslanden (verbindingsorgaan);
Verrekeningen verdragslanden via Orgaan van de woonplaats;
Beheerskosten Orgaan van de woonplaats;
Verrekeningen verdragslanden via Orgaan van de verblijfplaats;
Verrekening zorglasten Bevoegd orgaan voor tijdelijk verblijf van Nederlandse verdragsgerechtigden;
Beheerskosten Orgaan van de verblijfplaats en Bevoegd orgaan voor tijdelijk verblijf van Nederlands verdragsgerechtigden;
Vorderingen op zorgverzekeraars inzake verdragen;
Beheerskosten medefinanciering sociaal attachés;
Vrijwillige Overeenkomst Zorgkostendekking (VOZD).
Daarnaast is het CAK verantwoordelijk voor de verstrekking van de Schengen- en Engelstalige medicijnverklaringen voor medicijnen die onder de Opiumwet vallen. Het CAK legt jaarlijks verantwoording af over hoeveel Schengen- en Engelstalige medicijnverklaringen zijn afgegeven in het verantwoordingsjaar inclusief een prognose van het verwachte aantal aanvragen voor het volgende jaar. Ook voert het CAK namens de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport in mandaat de Subsidieregeling medisch noodzakelijke zorg aan onverzekerden (SOV) uit. Op verzoek van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (Ministerie van VWS) legt het CAK hier separaat verantwoording over af. Verder voert het CAK de taken uit voor het Nationaal Contactpunt grensoverschrijdende zorg voor wat betreft het verschaffen van algemene informatie.
In de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen wordt de verantwoording van de afgifte van de Schengen- en Engelstalige medicijnverklaringen en de bijlage van de verantwoording met controleverklaring van de SOV in de andere informatie opgenomen (zie paragraaf 2.1.1).
Hoofdstuk 2 beschrijft welke verantwoordingsdocumenten het CAK voor het jaar 2022 moet aanleveren bij het Ministerie van VWS, de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) en Zorginstituut Nederland, voor de verantwoording over de uitvoering van deze 18 regelingen en de Schengen- en Engelstalige medicijnverklaringen.
Het CAK heeft als zelfstandig bestuursorgaan te maken met wet- en regelgeving en volgt zover van toepassing de Code Goed Bestuur Publieke Dienstverleners van de Handvestgroep Publiek Verantwoorden van november 2015.1Zie hiervoor www.publiekverantwoorden.nl. De Regeling bezoldiging en beheerskosten zelfstandige bestuursorganen VWS 2018 en de Kaderwet zelfstandige bestuursorganen maken hier onderdeel van uit en zijn van toepassing op het CAK. Nadere afspraken tussen het CAK en het Ministerie van VWS over de samenwerking en afstemming op het gebied van sturing, verantwoording en toezicht liggen vast in het ‘Governance arrangement tussen het CAK en het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport’ van 14 juni 2022.
Op basis van artikel 27 en artikel 31 van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg) kan de NZa regels stellen voor de wijze waarop het CAK haar verantwoordingsdocumenten inricht. Door middel van dit model wordt hier invulling aan gegeven.
De Raad van Bestuur van de NZa heeft op 7 maart 2023 dit ‘Model Jaarverslaggeving CAK bestuurlijke verantwoording burgerregelingen 2022’ vastgesteld. Dit model treedt in werking met ingang van de dag na de datum van uitgifte van de Staatscourant waarin dit model is geplaatst en werkt terug tot en met 1 januari 2022. U kunt dit model raadplegen via www.nza.nl.
Het Ministerie van VWS beoordeelt de uitvoering van de (begrotingsgefinancierde) burgerregelingen. Deze betreffen:
Onverzekerbare vreemdelingenregeling;
Gemoedsbezwaardenregeling.
Daarnaast beoordeelt het Ministerie van VWS:
de beheerskosten die het CAK maakt voor de uitvoering van haar publiekrechtelijke taken (zie paragraaf 2.1 ad. 1), waaronder ook voor het Nationaal Contactpunt grensoverschrijdende zorg;
de Schengen- en Engelstalige medicijnenverklaringen (zie paragraaf 2.1.1);
de Subsidieregeling medisch noodzakelijke zorg aan onverzekerden (zie paragraaf 2.1 ad. 2).
Sinds 1 januari 2019 houdt de NZa toezicht op de rechtmatige uitvoering van de premiegefinancierde burgerregelingen door het CAK. Dit betreft het toezicht op de:
Onverzekerdenregeling;
Wanbetalersregeling;
Verstrekking compensatiebijdrage aan zorgverzekeraars voor het verzekerd houden van wanbetalers;
Overgangsregeling Missionarissen;
Overgangsregeling AWBZ-zorg buitenland;
Beheerskosten overgangsregeling AWBZ-zorg buitenland;
Administratie en inning bijdrage verdragsgerechtigden (verzekeringskantoor);
Verrekening zorglasten met verdragslanden (verbindingsorgaan);
Verrekening zorglasten verdragslanden via Orgaan van de woonplaats;
Beheerskosten Orgaan van de woonplaats;
Verrekening zorglasten verdragslanden via Orgaan van de verblijfplaats;
Verrekening zorglasten via Bevoegd orgaan voor tijdelijk verblijf van Nederlandse verdragsgerechtigden;
Beheerskosten Orgaan van de verblijfplaats en Bevoegd orgaan voor tijdelijk verblijf van Nederlandse verdragsgerechtigden;
Vorderingen op zorgverzekeraars inzake verdragen;
Beheerskosten medefinanciering sociaal attachés.
In afwachting van inwerkingtreding van de betreffende onderdelen uit de Verzamelwet VWS 2018 neemt de NZa bij de beoordeling van de bestuurlijke verantwoording CAK burgerregelingen 2022 mee:
Vrijwillige overeenkomst zorgkostendekking (VOZD).2Bij inwerkingtreding van de Verzamelwet VWS 2018, artikel XVII, C (artikel 68 van de Zvw), bestaat een wettelijke grondslag voor het toezicht door de NZa (op grond van artikel 16, aanhef, onderdeel m, van de Wmg) op uitvoering van artikel 68 van de Zvw.
Naast de burgerregelingen houdt de NZa toezicht op de uitvoering van de eerdere (premiegefinancierde) wettelijke taken door het CAK, dit betreft:
de rechtmatige en doelmatige uitvoering door het CAK van de Wet langdurige zorg (artikel 16.d van de Wmg);
de rechtmatige en doelmatige uitvoering door het CAK van wat bij of krachtens artikel 2.1.4 van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo 2015) is geregeld (artikel 16.f van de Wmg).
Deze regelingen worden verantwoord in de bestuurlijke verantwoording CAK en maken onderdeel uit van het Model Jaarverslaggeving CAK bestuurlijke verantwoording (zie paragraaf 2.1 ad. 3).
Om toezicht te kunnen uitoefenen, moeten de NZa en het Ministerie van VWS over informatie beschikken. Artikel 27 van de Wmg en artikel 6.2.6 van de Wlz (juncto artikel 4.3.1 van de Wlz) wijzen de verantwoordingsdocumenten en de accountantsproducten aan die jaarlijks door het CAK moeten worden ingediend. Op basis van artikel 27 en artikel 31 van de Wmg kan de NZa regels stellen over de inhoud en inrichting van de verantwoordingsdocumenten en de accountantsproducten.
Dit model vormt een uitwerking van de afspraken voor de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen als onderdeel van het financieel verslag van het CAK. De regels voor de accountantscontrole en de op te leveren accountantsproducten heeft de NZa vastgelegd in het Protocol accountantsonderzoek CAK bestuurlijke verantwoording burgerregelingen 2022 (verder: protocol).
In dit model wordt voor het verantwoordingsjaar 2022 (vanaf paragraaf 2.1.1) uitsluitend nader ingegaan op het toezicht op de burgerregelingen en de afgifte van de Schengen- en Engelstalige medicijnverklaringen. De overige toezichtstaken zijn nader geregeld in de Regeling bezoldiging en beheerskosten zelfstandige bestuursorganen VWS, het Model Jaarverslaggeving CAK bestuurlijke verantwoording 2022 en de eisen die het Ministerie van VWS heeft gesteld voor de financiële verantwoording over de uitvoering van de SOV (deze verantwoording wordt wel opgenomen in de andere informatie van het model bestuurlijke verantwoording burgerregelingen). Voor het totaaloverzicht van de verantwoordingsstructuur van het CAK en de daarmee gemoeide specifieke richtlijnen voor de verschillende verantwoordingsdocumenten wordt verder verwezen naar hoofdstuk 2.
De verantwoording en controle van de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen in het model en protocol 2022 sluiten aan bij hetgeen is bepaald in artikel 27 van de Wmg en artikel 6.2.6 van de Wlz juncto artikel 4.3.1 van de Wlz). In deze bepalingen staat dat de externe accountant een verklaring omtrent de getrouwheid en rechtmatigheid afgeeft.
Artikel 1
Algemeen
Onderdeel van Model Jaarverslaggeving CAK bestuurlijke verantwoording burgerregelingen 2022· Gezondheidsrecht en farmaceutisch recht
Deze tekst geldt sinds 28 maart 2023