Het CAK moet op grond van artikel 6.2.6 van de Wlz en artikel 27 van de Wmg vóór 1 juli5De aanleverdatum zoals overeengekomen tussen partijen is gevolgd voor het verantwoordingsjaar 2021 en geldt voor de bestuurlijke verantwoording en bestuurlijke verantwoording burgerregelingen. Deze datum kan afwijken van de aanleverdata die gelden voor andere onderdelen van het financieel verslag. van het jaar volgend op het verantwoordingsjaar bij het Ministerie van VWS en de NZa de volgende verantwoordingsdocumenten, inclusief de accountantsproducten, aanleveren:
een financieel verslag;
een uitvoeringsverslag.
In de hierna opgenomen paragrafen zijn deze onderdelen uitgewerkt.
Het object van onderzoek van dit protocol (de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen) wordt behandeld in paragraaf 4.2 en verder.
Het financieel verslag bestaat uit vier financiële verantwoordingen. Alleen de vierde verantwoording valt onder de reikwijdte van dit protocol, de tweede verantwoording, de SOV, is enkel als bijlage opgenomen in de andere informatie van de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen en is reeds eerder voorzien van een controleverklaring van de externe accountant. De vier verantwoordingen betreffen:
een financiële verantwoording van de uitvoeringsorganisatie (hierna aangeduid als: de jaarrekening);
een financiële verantwoording over de uitvoering van de subsidieregeling ‘medisch noodzakelijke zorg aan onverzekerden (SOV)’;
een bestuurlijke verantwoording;
een bestuurlijke verantwoording burgerregelingen.
Voor nadere details wordt verwezen naar het model paragraaf 2.1.
Het uitvoeringsverslag wordt bijgevoegd bij de oplevering van de jaarrekening door het CAK. De eisen die gesteld worden aan het uitvoeringsverslag zijn nader uitgewerkt in de Regeling bezoldiging beheerskosten zelfstandige bestuursorganen VWS 2018 en het accountantsprotocol als bijlage hiervan. Het uitvoeringsverslag valt buiten de reikwijdte van dit protocol.
Het object van het accountantsonderzoek betreft de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen 2022. Het CAK stelt de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen op in overeenstemming met de vereisten van het model.
De bestuurlijke verantwoording burgerregelingen bestaat uit drie componenten:
financiële overzichten van baten en lasten en toelichtingen daarop;
financiële overzichten van activa en passiva en toelichtingen daarop;
andere informatie die minimaal uit de volgende onderdelen bestaat:
voorwoord en inleiding;
de verantwoording over ordelijkheid en controleerbaarheid van het gevoerde financieel beheer van de wettelijke taken;
de verantwoording over de borging van de rechtmatigheid van de financiële stromen;
bestuursverklaring met eventuele bijlagen;
de verantwoording over hoeveel Schengen- en Engelstalige medicijnverklaringen zijn afgegeven in het verantwoordingsjaar, inclusief een prognose van het verwachte aantal aanvragen voor het volgende jaar;
de bijlage over de verantwoording van de uitvoering van de Subsidieregeling medisch noodzakelijke zorg aan onverzekerden (conform de verantwoording zoals genoemd in het model paragraaf 2.1 punt 2);
de verantwoording over klachten en bezwaarschriften;
de verantwoording over de opvolging verbeterpunten vorige verslagjaar – NZa;
de verantwoording over de uitvoering van de hersteloperatie Kinderopvangtoeslag (KOT).
In de financiële overzichten worden de baten en lasten van de financiële stromen opgenomen in een totaaloverzicht en in specificatieoverzichten per financiële stroom met toelichtingen daarop.
In de financiële overzichten worden de activa en passiva van de financiële stromen opgenomen in een totaaloverzicht en in specificatieoverzichten per regeling, minimaal in verloopoverzichten met balansstanden, balansmutaties en vergelijkende cijfers, met toelichtingen daarop.
In de toelichting wordt per financiële stroom opgenomen welke taken het CAK uitvoert, het normenkader, de gehanteerde waarderingsgrondslag, eventuele bijzonderheden en/of analyse van financiële ontwikkelingen ten overstaan van voorgaand boekjaar. Van de activa en passiva worden minimaal verloopoverzichten en toelichtingen opgenomen van vorderingen en schulden. Dit betreft in het bijzonder de verloopoverzichten van de rekening-courantposities en de openstaande vorderingen en een uitsplitsing per financiële stroom (m.u.v. de baten en lasten van het verbindingsorgaan) voor de rekening courant CAK – Zorginstituut.
Het CAK neemt in de financiële overzichten van activa en passiva, indien van toepassing, per financiële stroom debiteurenvorderingen op. Deze vorderingen worden gewaardeerd tegen de reële waarde. In de toelichting wordt een nadere uiteenzetting gegeven inzake gehanteerde schattingen en een nadere toelichting inzake juistheid, volledigheid en bestaan van de debiteurenpositie.
Daarnaast dient in de toelichting het verloop van de voorziening wegens oninbaarheid van vorderingen op onverzekerden en wanbetalers te worden weergegeven. Het CAK vormt deze onder andere op basis van de incassoresultaten uit het verleden en met inachtneming van de procedures zoals vastgelegd in het debiteurenbeleid van het CAK ‘de regeling verdragsgerechtigden’ en ‘Wanbetalers- en onverzekerdenregeling CAK’, alsmede de bepalingen uit de Algemene wet bestuursrecht (Awb) omtrent verjaring.
De te hanteren sjablonen en modellen die gebruikt worden in de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen volgen de inrichtingsvoorschriften zoals opgenomen in bijlage 3 van dit model en worden vooraf met partijen afgestemd. De te hanteren uitgangspunten en waarderingsgrondslagen zijn opgenomen in bijlage 1 van dit model.
De andere informatie in de bestuurlijke verantwoording bestaat minimaal uit bovengenoemde onderdelen a tot en met i.
In het voorwoord en de inleiding geeft de Raad van Bestuur van het CAK een algemene uiteenzetting over de gang van zaken in het verslagjaar.
In dit onderdeel beschrijft het CAK onder andere in hoeverre de organisatorische maatregelen ter borging van de rechtmatigheid gedurende het verantwoordingsjaar 2022 hebben gefunctioneerd. Voor een nadere toelichting op de minimaal voorgeschreven inhoudelijke aandachtpunten wordt verwezen naar paragraaf 3.1.
Gelet op de positie en de taken van het CAK is het rechtmatigheidsbegrip naar de 18 specifieke burgerregelingen, zoals opgenomen in paragraaf 1.1, onder te verdelen. Als in de uitvoering van deze taken en regelingen wordt voldaan aan de voorschriften van de wet- en regelgeving, dan zijn de betreffende processen en de daaruit voortvloeiende baten en lasten en activa en passiva van de financiële stromen als rechtmatig aan te merken. Voor specifieke taken en regelingen zijn de toezichtstaken verdeeld tussen het Ministerie van VWS en de NZa (zie paragraaf 1.3 en 1.4 van het model). In de paragrafen van hoofdstuk 4 is het rechtmatigheidsbegrip (zie het model paragraaf 3.3.) per taak of regeling uitgewerkt. Ook wordt aangegeven hoe dit begrip concreet ingevuld moet worden, met een directe koppeling naar de betreffende financiële stroom.
Bij de verantwoording over de borging van de rechtmatigheid geeft het CAK aan op welke manier en in hoeverre de rechtmatigheid van de in de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen opgenomen financiële stromen is gewaarborgd.
In de bestuursverklaring geeft de Raad van Bestuur van het CAK aan of de informatie in de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen een getrouw beeld geeft van de uitvoering van de burgerregelingen, in overeenstemming met het model en de terzake voor het CAK geldende wet- en regelgeving (rechtmatige uitvoering van de burgerregelingen).
Indien een burger naar het buitenland reist en medicijnen bij zich heeft die een of meer bestanddelen bevatten die onder de Opiumwet vallen, is de burger verplicht een om een Schengen- of Engelstalige medicijnverklaring bij zich te dragen. Ten aanzien van de beide verklaringen gelden specifieke regels.
Het CAK neemt in de andere informatie van de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen op hoeveel Schengen- en Engelstalige medicijnverklaringen zijn afgegeven in het verslagjaar. Verder wordt een prognose opgenomen van het verwachte aantal aanvragen voor het volgende jaar.
Er is geen specifieke financiële stroom voor de afgifte van de Schengen- en Engelstalige medicijnverklaringen. De door het CAK in dit kader gemaakte kosten worden verantwoord onder de beheerskosten van het CAK. Deze kosten worden verantwoord in de jaarrekening van het CAK.
Over de uitvoering van de Subsidieregeling medisch noodzakelijke zorg aan onverzekerden (SOV) stelt het CAK op verzoek van het Ministerie van VWS separaat een verantwoording op, voorzien van een controleverklaring van de externe accountant. Volledigheidshalve neemt het CAK in de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen de bijlage op over de rechtmatige uitvoering van de SOV in 2022 (deze bijlage is gelijk aan de verantwoording conform paragraaf 4.1.1 ad. 2).
Het CAK geeft in de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen aan op welke wijze in de organisatie is verankerd dat klachten en bezwaren van klanten op een zorgvuldige, klantgerichte en voortvarende wijze worden behandeld. Het CAK moet de klachten en bezwaarschriften behandelen conform de Awb.
In de bestuurlijke verantwoording besteedt het CAK aandacht aan de organisatorische borging van de behandeling van klachten- en bezwaarschriften binnen het CAK. Het CAK geeft ook aan op welke wijze lering wordt getrokken uit de ontvangen klachten en bezwaarschriften en tot welke concrete verbeteringen in de uitvoering dit heeft geleid.
Het CAK geeft hierbij in een totaaloverzicht toelichting op de op stand van zaken en de voortgang in de opvolging van verbeterpunten waarover de NZa heeft gerapporteerd.in de toezichtsrapportage(s) over de uitvoering van de wettelijke taken door het CAK.
In bijlage 4 van het model is in detail beschreven wat deze verantwoording omvat en waar deze verantwoording aan moet voldoen.
De externe accountant toetst of de in de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen 2022 opgenomen bedragen in de financiële overzichten van de baten en lasten en de activa en passiva en de toelichtingen daarop in alle van materieel belang zijnde aspecten juist en volledig zijn weergegeven en toetst of de opgenomen financiële stromen in de financiële overzichten van de baten en lasten rechtmatig zijn, in overeenstemming met voor het CAK van toepassing zijnde wet- en regelgeving zoals vastgelegd in het Model Jaarverslaggeving CAK bestuurlijke verantwoording burgerregelingen 2022.
In de bijlagen bij het model zijn de verslaggevingsvoorschriften voor het CAK uitgewerkt. Deze voorschriften fungeren tevens als toetsingscriteria voor het onderzoek van de externe accountant:
Bijlage 1: Toelichtingen en waarderingsgrondslagen;
Bijlage 2: Juridisch kader met wet- en regelgeving en overige beleidsstukken;
Bijlage 3: Inrichtingsvoorschriften financiële overzichten;
Bijlage 4: Verantwoording uitvoering hersteloperatie Kinderopvangtoeslag.
Voor wat betreft de in het model gebruikte begrippen getrouwheid en (financiële en procedurele) rechtmatigheid baseert de accountant zich op de uitwerking van deze begrippen in hoofdstuk 3.2 en 3.3 van het model.
De controle van de accountant richt zich uitsluitend op de financiële rechtmatigheid, met uitzondering van de volgende drie procedurele rechtmatigheidsaspecten:
de procedures inzake het opvolgen en/of oplossen van (technische) storingen of signaleringslijsten (functionele uitvalbakken) bij het opleggen van boetes of premies ter voorkoming van stapelfacturen;
de procedures inzake het opvolgen en/of oplossen van signaleringslijsten ten behoeve van de juiste verwerking bij het opleggen van boetes of premies;
de procedures inzake de incasso-inspanningen ter voorkoming van het afboeken van vorderingen.
Van de accountant wordt verwacht dat hij de toetsing van genoemde procedurele rechtmatigheidsaspecten in zijn controle op de financiële rechtmatigheid integreert. Uitgangspunt hierbij vormt de verantwoording die het CAK over deze drie aspecten aflegt in de bestuurlijke toelichting als onderdeel van de verantwoording per regeling (zie voor begrippenkader hoofdstuk 3.3 van het model). Geconstateerde bevindingen (afwijkingen ten opzichte van de verantwoording van het CAK terzake) hoeft hij echter niet mee te wegen in zijn eindoordeel over de financiële rechtmatigheid, of op te nemen in zijn controleverklaring. Hij rapporteert hierover uitsluitend in het accountantsverslag.
In hoofdstuk 2 en paragraaf 4.2 is reeds het doel van het accountantsonderzoek en het object van het onderzoek beschreven.
De accountant geeft in zijn controleverklaring een totaaloordeel over het getrouwe beeld van deze financiële overzichten af. Zie hoofdstuk 5 voor de uitwerking van dit oordeel in de verklaring.
De accountant richt zich bij dit onderdeel van het accountantsonderzoek op de getrouwe weergave alsmede de rechtmatigheid van de opgenomen financiële stromen in de financiële overzichten van de baten en lasten in bestuurlijke verantwoording burgerregelingen. De accountant richt zijn onderzoek in per financiële stroom. Voor wat betreft het rechtmatigheidsbegrip van de financiële stromen in de financiële overzichten van de baten en lasten baseert de accountant zich op hoofdstuk 4 van het model. In dat hoofdstuk is per financiële stroom het normenkader voor waardering, verslaggeving en de concrete invulling van de rechtmatigheid van de wettelijke taken uitgewerkt. Het CAK hanteert dit normenkader om zich over de betreffende financiële stroom te verantwoorden in de bestuurlijke verantwoording. Daarnaast moet in de documentatie van het CAK voor de accountant duidelijk herleidbaar zijn hoe het CAK wet- en regelgeving heeft geïmplementeerd ten aanzien van de uitvoering van de wettelijke taken.
De externe accountant hanteert het normenkader als uitgangspunt voor het rechtmatigheidsonderzoek dat hij uitvoert. De accountant bepaalt de specifieke toetspunten en toetst of het CAK de wettelijke taken overeenkomstig het normenkader rechtmatig heeft uitgevoerd. Uit de vastleggingen in het accountantsdossier moet duidelijk herleidbaar zijn welke specifieke toetspunten de accountant voor zijn onderzoek heeft gebruikt. Ook richt de externe accountant zich hierbij op specifieke zaken die spelen in het verslagjaar, zoals beleidsaanpassingen of aflopende, nieuwe of gewijzigde taken en regelingen.
De debiteurenpositie en bepaling van de voorziening zijn onderdeel van de controlewerkzaamheden van de externe accountant. De externe accountant stelt vast dat de debiteurenpositie juist is en de voorziening volledig aan de hand van de uitkomsten van het reguliere proces debiteurenbeheer, conform de procedures zoals vastgelegd in het debiteurenbeleid van het CAK ‘de wanbetalers- en onverzekerdenregeling’ en de ‘regeling verdragsgerechtigden’ en voor verjaring conform de Awb.
De externe accountant stelt vast dat het bovengenoemde van toepassing zijnde reguliere procedures van het debiteurenbeheer en de beleidsregels aantoonbaar (middels vastleggingen) zijn nageleefd door het CAK om te komen tot de verantwoorde debiteurenpositie met toelichting daarop.
Voor wat betreft de definities van fouten (afwijkingen) en onzekerheden en de toe te passen materialiteit baseert de accountant zich op de uitwerking van deze begrippen in hoofdstuk 3.5 van het model.
De accountant streeft met zijn onderzoek erna een redelijke mate van zekerheid te verkrijgen dat de bestuurlijke verantwoording als geheel geen afwijking van materieel belang bevat. Indien het begrip redelijke mate van zekerheid bij het gebruik van statistische technieken gekwantificeerd moet worden, moet worden uitgegaan van een betrouwbaarheid van 95% dat de bewering juist is dat de bestuurlijke verantwoording geen grotere fout of onzekerheid in de controle bevat dan de hieronder beschreven goedkeuringstoleranties.
Ten aanzien van de goedkeuringstoleranties voor het totaaloordeel van de externe accountant over de getrouwheid (juiste en volledige weergave) van de in de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen opgenomen bedragen in de financiële overzichten van baten en de lasten en de activa en passiva wordt in dit protocol geen materialiteit voorgeschreven. Er wordt verwacht dat de externe accountant deze bepaalt rekening houdend met de voor hem geldende beroepsvoorschriften (in het bijzonder de NV COS), zijn eigen professional judgement en het doel van de opdracht. De accountant rapporteert in het accountantsverslag over de gehanteerde controletoleranties in dit kader (zie hoofdstuk 6)
Ten aanzien van de rechtmatigheid geeft de externe accountant oordelen af per financiële stroom. Om te kunnen vaststellen of voor de opgenomen financiële stromen in de financiële overzichten van de baten en lasten aan de financiële rechtmatigheidseisen is voldaan, moet de externe accountant uitgaan van de onderstaande goedkeuringstoleranties in tabel 1. ‘Goedkeuringstoleranties rechtmatigheid per financiële stroom’. De genoemde toleranties betreffen die voor fouten.
Financiële stroom
Tolerantie
Grondslag voor tolerantie
1. Onverzekerbare vreemdelingenregeling
5%
Som van de ontvangsten en uitgaven van deze regeling
2. Gemoedsbezwaardenregeling
10%
Som van de baten en lasten van deze regeling
3. Onverzekerdenregeling
5%
Som van de baten en lasten van deze regeling
4. Wanbetalersregeling
5%
Som van de baten en lasten van deze regeling
5. Verstrekking compensatiebijdrage aan zorgverzekeraars voor het verzekerd houden van wanbetalers
1%
Som van de baten en lasten van deze regeling
6. Overgangsregeling Missionarissen1
10%
Som van de baten en lasten van deze regeling
7. Overgangsregeling AWBZ- zorg buitenland
1%
Som van de baten en lasten van deze regeling
8. Beheerskosten overgangsregeling AWBZ- -zorg buitenland
1%
Som van de baten en lasten van deze regeling
9. Administratie en inning bijdragen verdragsgerechtigden (verzekeringskantoor)
5%
Som van de baten en lasten van deze regeling
10. Verrekening zorglasten met verdragslanden (verbindingsorgaan)
10%
Som van de baten en lasten van deze regeling; en daarnaast
Som van de balansmutaties van deze regeling2
11. Verrekening zorglasten verdragslanden via Orgaan van de woonplaats
10%
Som van de baten en lasten van deze regeling; en daarnaast
Som van de balansmutaties van deze regeling
12. Beheerskosten Orgaan van de woonplaats
1%
Som van de baten en lasten van deze regeling
13. Verrekening zorglasten verdragslanden via Orgaan van de verblijfplaats
10%
Som van de baten en lasten van deze regeling; en daarnaast
Som van de balansmutaties van deze regeling
14. Verrekening zorglasten via Bevoegd orgaan voor tijdelijk verblijf van Nederlandse verdragsgerechtigden
10%
Som van de baten en lasten van deze regeling
15. Beheerskosten Orgaan van de verblijfplaats en Bevoegd orgaan voor tijdelijk verblijf van Nederlandse verdragsgerechtigden
1%
Som van de baten en lasten van deze regeling
16. Vorderingen op verzekeraars inzake verdragen
10%
Som van de balansmutaties van deze regeling
17. Beheerskosten medefinanciering sociaal attachés
1%
Som van de baten en lasten van deze regeling)
18. Vrijwillige overeenkomst zorgkostendekking (VOZD)
1%
Som van de baten en lasten van deze regeling)
1 Vanaf verslaggevingsjaar 2021 is voor deze regeling in de keten ingestemd met een heroverweging om bij uitzondering de totale last van de financiële stroom als het ware op te knippen in de werkelijke zorgkosten en schattingspost betreffende de ‘nog te betalen zorglasten’. De schattingspost is uitgescoped en vormt geen onderdeel van controle, een controletolerantie van 10% is van toepassing voor het meest betekenisvolle gedeelte van deze financiële stroom, namelijk de werkelijke zorgkosten. De rechtmatigheid wordt vastgesteld middels controle van de ingediende declaraties. Zie voor meer details het model paragraaf 4.6.2.
2 De financiële stromen ‘verrekening zorglasten met verdragslanden’ en ‘vorderingen op zorgverzekeraars inzake verdragen’ hebben een onderlinge samenhang. Zorgkosten die Nederlanders in het buitenland maken en het CAK uitbetaalt aan het buitenland verrekent het CAK met de zorgverzekeraars. Dit betreft een kostenneutrale stroom die via de balans verloopt.
Bron: het Ministerie van VWS en de NZa
Doordat er sprake is van gecombineerde oordelen, zowel over het getrouwe beeld als over de rechtmatigheid (met inbegrip van variërende goedkeuringstoleranties per financiële stroom), bestaat het risico dat de goedkeuringstolerantie voor de rechtmatigheid van een individuele financiële stroom hoger is (in geldbedrag) dan de tolerantie voor het getrouwe beeld van het geheel van de financiële overzichten (in geldbedrag). In dat geval geldt dat de tolerantie voor de rechtmatigheid van een individuele financiële stroom gelijk wordt gesteld aan de tolerantie voor de getrouwe beeld van het geheel van de financiële overzichten. De rechtmatigheidstolerantie wordt dan als het ware 'afgetopt' op het maximum van de tolerantie van het getrouwe beeld (even nauwkeurig).
De accountant voert zelfstandig onderzoek uit naar de rechtmatigheid. Dit houdt in dat wanneer de accountant niet vast kan stellen of posten of delen van posten rechtmatig zijn, hij deze opneemt als onzekerheid in zijn controle. Hiervoor hanteert hij de relevante bepalingen uit NV COS om eventuele aanpassingen in zijn oordeel te verwerken.
De externe accountant neemt in het accountantsrapport een foutentabel op. Geconstateerde fouten die niet gecorrigeerd zijn, moeten – ongeacht hun omvang – in de foutentabel worden vermeld.
De externe accountant neemt geconstateerde fouten en/of onzekerheden beneden € 10.000 niet afzonderlijk op in de foutentabel, maar als één bedrag6Als voorwaarde hierbij geldt dat uit het accountantsdossier de individuele fout(en), de foutoorza(a)k(en) en de optelsom daarvan tot de ondergrens van het rapporteringsbedrag van geconstateerde fouten en onzekerheden herleidbaar moet zijn..
Fouten in de verantwoording
Onzekerheden in de controle
Bron: het Ministerie van VWS en de NZa
Bij de tabel geeft de externe accountant een toelichting waarin hij vermeldt wat de oorzaak en aard van de fouten en onzekerheden is.
De andere informatie in de bestuurlijke verantwoording bestaat minimaal uit minimaal zes onderdelen met eventuele bijlagen zoals genoemd in paragraaf 4.2 van dit protocol.
De accountant stelt conform Standaard 720 vast of de andere informatie in de bestuurlijke verantwoording burgerregelingen:
verenigbaar is met de financiële overzichten met de daar bijhorende verloopoverzichten en toelichtingen en geen materiële afwijkingen bevat;
voldoet aan de inrichtingsvoorschriften zoals opgenomen in het model.
Artikel 4
Te hanteren uitgangspunten
Onderdeel van Protocol accountantsonderzoek CAK bestuurlijke verantwoording burgerregelingen 2022· Gezondheidsrecht en farmaceutisch recht
Deze tekst geldt sinds 28 maart 2023