Opname in het RPS op grond van artikel 24, onder b, van de Paspoortwet is alleen mogelijk als er sprake is van een gegrond vermoeden dat:
handelingen zijn verricht of zullen worden verricht die het vertrouwen in reisdocumenten schaden of zullen schaden of;
opzettelijk een ander in de gelegenheid is gesteld of zal worden gesteld om met of met betrekking tot reisdocumenten dergelijke handelingen te verrichten.
Hierna zal kortheidshalve steeds worden gesproken over een gegrond vermoeden van misbruik van of met reisdocumenten.
Hieronder volgen een aantal gedragingen, die op zichzelf of in combinatie met elkaar, kunnen leiden tot een gegrond vermoeden van misbruik van of met reisdocumenten. Deze opsomming moet echter worden gezien als een hulpmiddel en is nadrukkelijk niet uitputtend bedoeld.4Dit is ook bevestigd in ABRvS, 29 november 2017, ECLI:NL:RVS:2017:3253. In de praktijk kunnen zich nog andere situaties voordoen, die op een gegrond vermoeden van misbruik met of met betrekking tot reisdocumenten kunnen duiden.
Het komt regelmatig voor dat reisdocumenten worden ingeleverd die kennelijk opzettelijk zijn beschadigd. Het gaat dan om reisdocumenten, waarin visumbladzijden ontbreken of die duidelijk zijn gewassen, waardoor visa en in- of uitreisstempels onleesbaar zijn geworden. Dit kan er op wijzen dat de houder kennelijk doelbewust zijn reisgedrag wil verhullen. Het is belangrijk dat u zoveel mogelijk omstandigheden aanvoert die kunnen onderbouwen dat de houder belang heeft bij de beschadiging(en). Het vroegtijdig inleveren van beschadigde reisdocumenten is hiervoor een aanwijzing, zeker als dit gebeurt in combinatie met de aangifte(s) van één of meer vermissingen. Om het vermoeden van misbruik mede te kunnen onderbouwen is een technisch onderzoeksrapport over de beschadigingen van groot belang. Daarmee kan namelijk worden aangetoond dat de beschadigingen (kennelijk) opzettelijk zijn aangebracht. Voor technisch onderzoek kunt u het document sturen aan het Expertisecentrum Identiteitsfraude en Documenten (ECID) van de KMar. Na ontvangst van het rapport dient u het reisdocument niet te vernietigen zodat het voor betrokkene mogelijk blijft om contra-onderzoek te laten verrichten.
Opname in het RPS is ook mogelijk als de houder opzettelijk een ander of anderen in de gelegenheid heeft gesteld handelingen te verrichten die het vertrouwen in het document schaden, zoals het verkopen, verhuren, in onderpand geven of uitlenen van een reisdocument. Tot deze categorie gedragingen behoort ook het op een zodanige onzorgvuldige manier achterlaten van, of omgaan met reisdocumenten, waardoor anderen hiervan zonder noemenswaardige moeite misbruik kunnen maken. Dergelijk gedrag leidt tot de conclusie dat willens en wetens het risico van misbruik is genomen, met alle mogelijke ongewenste gevolgen van dien. Het komt geregeld voor dat een minderjarige een reisdocument van een meerderjarige gebruikt om zich in een horecagelegenheid te identificeren. De personalia van zowel de minder- als de meerderjarige kunnen in verband hiermee worden opgenomen in het RPS.
het vervalsen van één of meer reisdocumenten;
het eigenhandig aanbrengen van aantekeningen in een reisdocument;
het zich op andermans identiteit laten verstrekken van een reisdocument;
het kopen, huren, in onderpand nemen of lenen van een reisdocument van een ander;
het misbruiken of gebruiken van een reisdocument bij frauduleuze handelingen (bijvoorbeeld lening afsluiten op naam van een ander, werken onder valse naam, fraude met het BSN of gebruik van het reisdocument bij andere criminele zaken);
het misbruiken of gebruiken van het reisdocument van een minderjarige ten behoeve van kindersmokkel of een poging daartoe;
het doen van valse aangifte c.q. het afleggen van valse verklaringen bij vermissing van een reisdocument;
het eerder als vermist opgegeven reisdocument wordt (doelbewust) door de houder zelf gebruikt;
meerdere malen melding doen van mogelijke identiteitsfraude waardoor het reisdocument van rechtswege vervalt en een nieuwe reisdocument aangevraagd wordt;
het vroegtijdig inleveren van het paspoort, om bijvoorbeeld het reisverleden te verbergen, waarbij vastgesteld kan worden dat er reisstempels en/of visa in staan;
melding doen van de vermissing van een reisdocument in combinatie met andere feiten of omstandigheden die duiden op misbruik van reisdocumenten (bijvoorbeeld een vermist reisdocument dat later teruggevonden wordt en vervalst blijkt te zijn).
Artikel 2
Wanneer gaat u over tot signalering?
Onderdeel van Aanpassing circulaire ex artikel 24, onder b, Paspoortwet betreffende signaleringsprocedure vermoeden misbruik reisdocumenten· Openbare orde en veiligheidsrecht
Deze tekst geldt sinds 1 oktober 2023