Naar hoofdinhoud

Artikel 2

Journalistiek probleem

Onderdeel van Besluit SVDJ tot vaststelling Oproep Digitale Autonomie· Cultureel recht

Deze tekst geldt sinds 14 november 2025

Het Stimuleringsfonds roept op tot deelname aan een Incubator gericht op het zoeken van oplossingen voor het volgende journalistieke probleem: Het mediagebruik van het publiek verschuift in toenemende mate naar platformen, zoals die van Meta, TikTok en Google. De zichtbaarheid en het bereik van journalistiek worden daarmee ook in toenemende bepaald door deze platformen. Deze platformen worden gestuurd door ondoorzichtige algoritmen, waar redacties geen grip op hebben. Daardoor wordt het lastiger voor de journalistiek om rechtstreeks digitaal een band op te bouwen met het publiek. Dit verkleint de digitale autonomie van journalistieke organisaties. Als Stimuleringsfonds zetten we ons in om de kwaliteit, diversiteit en onafhankelijkheid van de journalistiek in Nederland te versterken. Elke burger zou toegang moeten hebben tot journalistiek die aansluit bij diens gebruiksbehoefte en daarmee bijdraagt aan een sterke democratische informatiepositie. Deze oproep is voortgekomen uit gesprekken met journalistieke organisaties en met experts en onderzoekers op het gebied van technologie en journalistiek. Zij onderschrijven de noodzaak dat journalistieke organisaties meer zeggenschap krijgen over digitale distributie en over directe kanalen met het publiek. Onder digitale autonomie verstaan we dat journalistieke organisaties de directe relatie met hun publiek zelf kunnen vormgeven. Dat betekent zelf zeggenschap houden over de kanalen, de data en de distributieregels, onafhankelijk van platformalgoritmen. Alleen wanneer organisaties de spelregels van distributie mede zelf bepalen, kunnen zij vertelvormen, formats en verdienmodellen ontwikkelen die passen bij hun missie en waarden. We willen journalistieke organisaties in staat stellen het publiek beter te bereiken, met bewuste kanaalkeuzes, experimenten met directe digitale publieksrelaties en eigen maatstaven waarin, naast kliks, ook betrokkenheid en maatschappelijke waarde worden meegewogen. Deze uitdaging vraagt om een gezamenlijk antwoord. Individuele oplossingen per organisatie zijn onvoldoende om de afhankelijkheid van platformen structureel te doorbreken. Daarom zoeken we met deze Incubator naar collectieve strategieën en oplossingen die het hele journalistieke veld kan benutten. We nodigen journalistieke organisaties en professionals uit om binnen de SVDJ Incubator samen nieuwe, effectievere vormen van digitale distributie voor de journalistiek te bedenken, te ontwerpen en ermee te experimenteren. Denk aan het versterken van directe kanalen zoals verkeer naar eigen website, app, nieuwsbrieven of communities en het onderzoeken van nieuwe vormen van digitale distributie, om zo te bouwen aan een duurzamere relatie met het publiek. Daarnaast kan er ook gedacht worden aan initiatieven die zich richten op regulering en regelgeving, bijvoorbeeld door onderzoek of belangenbehartiging rond Europese en Nederlandse wetgeving op het gebied van platformen en digitale distributie.

Rechtspraak bij dit artikel