**13.1.** De verdragsluitende partijen erkennen dat de betere toegang tot plantgenetische bronnen voor voedsel en landbouw die zijn opgenomen in het multilateraal systeem op zichzelf een belangrijk voordeel is van het multilateraal systeem, en komen overeen dat voordelen die hieruit voortvloeien op een eerlijke en billijke wijze worden verdeeld overeenkomstig de bepalingen in dit artikel.
**13.2.** De verdragsluitende partijen komen overeen dat voordelen die voortvloeien uit het gebruik, inclusief het commerciële gebruik, van plantgenetische bronnen voor voedsel en landbouw in het multilateraal systeem, eerlijk en billijk dienen te worden verdeeld door middel van de volgende mechanismen: uitwisseling van informatie, toegang tot en overdracht van technologie, capaciteitsopbouw en verdeling van de voordelen die voortvloeien uit commercialisering, rekening houdend met de activiteiten die de prioriteit hebben in het lopende wereldactieplan en onder leiding van het bestuursorgaan:
Uitwisseling van informatie
De verdragsluitende partijen komen overeen informatie ter beschikking te stellen die, onder andere, bestaat uit catalogi en inventarislijsten, informatie over technologieën, resultaten van technisch, wetenschappelijk en sociaal-economisch onderzoek, waaronder karakterisering, evaluatie en gebruik, met betrekking tot de plantgenetische bronnen voor voedsel en landbouw die vallen onder het multilateraal systeem. Deze informatie, voorzover niet vertrouwelijk, dient ter beschikking te worden gesteld conform geldende wetgeving en overeenkomstig nationale bevoegdheden. Genoemde informatie dient ter beschikking te worden gesteld aan alle verdragsluitende partijen in dit Verdrag door middel van het informatiesysteem zoals beschreven in artikel 17.
Toegang tot en overdracht van technologie
De verdragsluitende partijen verbinden zich om toegang te verschaffen en/of te vergemakkelijken tot technologieën ten behoeve van het behoud, de karakterisering, de evaluatie en het gebruik van plantgenetische bronnen voor voedsel en landbouw die vallen onder het multilateraal systeem. Erkennend dat bepaalde technologieën slechts kunnen worden overgedragen door middel van genetisch materiaal, dienen de verdragsluitende partijen toegang te verschaffen en/of te vergemakkelijken tot die technologieën en dat genetisch materiaal die zijn opgenomen in het multilateraal systeem, en tot veredelde variëteiten en genetisch materiaal dat is ontwikkeld door middel van het gebruik van plantgenetische bronnen voor voedsel en landbouw die vallen onder het multilateraal systeem, overeenkomstig de bepalingen in artikel 12. Toegang tot deze technologieën, veredelde variëteiten en genetisch materiaal dient te worden verschaft en/of vergemakkelijkt met inachtneming van de van toepassing zijnde rechten op eigendom en toepasselijke wetgeving inzake toegang, en overeenkomstig nationale bevoegdheden.
Toegang tot en overdracht van technologie naar landen, in het bijzonder naar ontwikkelingslanden en landen met een overgangseconomie, dienen te worden gerealiseerd door middel van een aantal maatregelen, zoals het opstellen en in stand houden van thematische, op gewassen gebaseerde, groepen betreffende het gebruik van plantgenetische bronnen voor voedsel en landbouw en het deelnemen aan die groepen, alle soorten partnerschappen in onderzoek, ontwikkeling en joint ventures die betrekking hebben op het ontvangen materiaal, verbetering van menselijk potentieel en doelmatige toegang tot onderzoeksfaciliteiten;
Toegang tot en overdracht van technologieën zoals genoemd in lid (i) en (ii) hierboven, waaronder technologie die wordt beschermd door rechten op intellectuele eigendom, naar verdragsluitende partijen die ontwikkelingslanden zijn, met name naar minder ontwikkelde landen en landen met een overgangseconomie, worden verschaft en/of vergemakkelijkt onder billijke en zeer gunstige voorwaarden, vooral in het geval van technologieën die worden gebruikt bij het behoud, alsmede technologieën ten gunste van boeren in ontwikkelingslanden, in het bijzonder in minder ontwikkelde landen en landen met een overgangseconomie, en onder gunstige en preferentiële voorwaarden, in geval van wederzijdse overeenstemming, onder andere door middel van partnerschappen voor onderzoek en ontwikkeling in het kader van het multilateraal systeem. Genoemde toegang en overdracht worden verschaft onder voorwaarden die de adequate en doelmatige bescherming van de rechten op intellectuele eigendom erkennen en daarmee in overeenstemming zijn.
Capaciteitsopbouw
Rekening houdend met de behoeften van ontwikkelingslanden en landen met een overgangseconomie, die tot uitdrukking worden gebracht in de prioriteit die zij geven aan capaciteitsopbouw met betrekking tot plantgenetische bronnen voor voedsel en landbouw in hun plannen en programma's, indien van kracht, komen de verdragsluitende partijen met betrekking tot de plantgenetische bronnen voor voedsel en landbouw die zijn opgenomen in het multilateraal systeem overeen om prioriteit te geven aan: i) het opzetten en/of versterken van programma's voor wetenschappelijk en technisch onderwijs en scholing in het behoud en het duurzame gebruik van plantgenetische bronnen voor voedsel en landbouw, ii) het opzetten en versterken van faciliteiten voor behoud en duurzaam gebruik van plantgenetische bronnen voor voedsel en landbouw, met name in ontwikkelingslanden en landen met een overgangseconomie, en iii) het verrichten van wetenschappelijk onderzoek, bij voorkeur en indien mogelijk in ontwikkelingslanden en landen met een overgangseconomie, in samenwerking met instellingen in die landen, en het ontwikkelen van capaciteit voor dergelijk onderzoek in sectoren waar dit onderzoek nodig is.
Verdeling van geldopbrengsten en andere voordelen die voortvloeien uit commercialisering
In het kader van het multilateraal systeem komen de verdragsluitende partijen overeen maatregelen te treffen ter verdeling van commerciële voordelen, door de openbare en de particuliere sector te betrekken bij activiteiten die worden omschreven in dit artikel, door middel van partnerschappen en samenwerking, ook met de particuliere sector in ontwikkelingslanden en landen met een overgangseconomie, voor het ontwikkelen van onderzoek en technologie.
De verdragsluitende landen komen overeen dat in de modelovereenkomst inzake overdracht van materiaal waarnaar wordt verwezen in artikel 12, lid 4, een bepaling dient te worden opgenomen dat een ontvanger die een product op de markt brengt dat een plantgenetische bron is voor voedsel en landbouw en dat materiaal bevat uit het multilateraal systeem, een redelijk deel van de voordelen uit de commercialisering van dat product dient te betalen aan het mechanisme waarnaar wordt verwezen in artikel 19, lid 3, onder f), behalve als dat product zonder restricties ter beschikking is gesteld aan anderen voor nader onderzoek en verdere veredeling, in welk geval de ontvanger die het op de markt brengt wordt aangemoedigd om die betaling te verrichten.
Het bestuursorgaan bepaalt op zijn eerste vergadering de hoogte, de vorm en de wijze van betalen, conform handelsgebruik. Het bestuursorgaan kan, indien gewenst, besluiten om verschillende bedragen vast te stellen voor verschillende categorieën ontvangers die genoemde producten op de markt brengen; ook kan het bestuursorgaan beslissen of het nodig is om kleine boeren in ontwikkelingslanden en landen met een overgangseconomie vrij te stellen van deze betalingen. Het bestuursorgaan kan incidenteel de hoogten van de betalingen herzien om een eerlijke en billijke verdeling van de voordelen te bewerkstelligen, en het kan tevens, binnen een termijn van vijf jaar vanaf de inwerkingtreding van dit Verdrag, bepalen of de bepaling van verplichte betaling in de Overeenkomst inzake overdracht van materiaal ook van toepassing is op die gevallen waarin die op de markt gebrachte producten zonder voorbehoud ter beschikking staan van anderen voor nader onderzoek en verdere veredeling.
**13.3.** De verdragsluitende partijen komen overeen dat voordelen die voortvloeien uit het gebruik van plantgenetische bronnen voor voedsel en landbouw die zijn opgenomen in het multilateraal systeem, in de eerste plaats, direct of indirect, bestemd zijn voor boeren in alle landen, met name in ontwikkelingslanden en landen met een overgangseconomie, die plantgenetische bronnen voor voedsel en landbouw in stand houden en duurzaam gebruiken.
**13.4.** Het bestuursorgaan dient op zijn eerste vergadering het relevante beleid en de relevante criteria voor specifieke bijstand te bestuderen, in het kader van het overeengekomen financieringsbeleid zoals vastgesteld in artikel 18, voor het behoud van plantgenetische bronnen voor voedsel en landbouw in ontwikkelingslanden en in landen met een overgangseconomie, die een belangrijke bijdrage leveren aan de diversiteit van in het multilateraal systeem opgenomen plantgenetische bronnen voor voedsel en landbouw, en/of specifieke behoeften hebben.
**13.5.** De verdragsluitende partijen erkennen dat het vermogen om het Wereldactieplan volledig toe te passen, in het bijzonder van ontwikkelingslanden en landen met een overgangseconomie, in hoge mate afhangt van de doelmatige toepassing van dit artikel en van het financieringsbeleid zoals bepaald in artikel 18.
**13.6.** De verdragsluitende partijen dienen modaliteiten van een strategie inzake vrijwillige bijdragen voor verdeling van voordelen te onderzoeken, waarbij voedselverwerkende bedrijven die voordeel hebben van plantgenetische bronnen voor voedsel en landbouw dienen mee te werken aan het multilateraal systeem.
TITEL IV
Artikel 13
Verdeling van voordelen in het multilateraal systeem
Onderdeel van Internationaal Verdrag inzake plantgenetische bronnen voor voedsel en landbouw· Agrarisch recht
Deze tekst geldt sinds 16 februari 2006