Gemeenten kunnen er voor kiezen om gronden aan te kopen. Door koop van gronden krijgt de gemeente volledige zeggenschap over de gronden. Bij aankoop door de gemeente is er sprake van een actieve en regisserende rol.
Met aankoop kan de gemeente maximale regie of sturing houden op de inrichting van het exploitatiegebied en kan de gemeente optimaal de beleidsdoelstellingen verwezenlijken.
Bij het besluit tot aankopen dient onderscheidt te worden gemaakt tussen aankopen die voor eigen bouwgrondproductie worden gedaan en strategische aankopen. Strategische aankopen kunnen worden gedaan om de gemeente een betere positie ten opzichte van marktpartijen te
geven of om het gekochte te gebruiken als ruilobject.