Voor 1 juli 2008 kon de gemeente op basis van de exploitatieverordening (artikel 42 WRO oud) overeenkomsten sluiten over het verhalen van kosten. De gemeente kon het sluiten van een overeenkomst niet afdwingen bij de initiatiefnemer van een locatieontwikkeling. Daarnaast was er onduidelijkheid over de omvang van de te verhalen kosten en kon de gemeente daarom achteraf geconfronteerd worden met een initiatiefnemer die weigerde te betalen of in rechte terugbetaling vorderde van het door hem betaalde bedrag. Dergelijke vorderingen zijn verschillende malen door de rechter gehonoreerd, zowel omdat niet voldaan was aan formele bepalingen uit de exploitatieverordening, alsook omdat kosten verhaald werden die door de rechter ongeoorloofd werden geacht.
Om aan de onzekerheid die deze praktijk met zich mee bracht een einde te maken en om ook kosten te kunnen verhalen van initiatiefnemers van locatieontwikkelingen die geen overeenkomst aan willen gaan met de gemeente, is hoofdstuk 6 van de Wro opgesteld (ook wel “grondexploitatiewet” genoemd). Dit hoofdstuk omschrijft limitatief tot betaling van welke kosten een initiatiefnemer kan worden gedwongen middels het exploitatieplan. Over de kosten die opgenomen worden in een exploitatieplan kan ook een overeenkomst worden gesloten. Deze overeenkomst kan naast afspraken over dit kostenverhaal ook afspraken bevatten over in de Wro benoemde financiële bijdragen.
Op basis van de Wro kunnen ook eisen gesteld worden aan het bouwrijp maken, de openbare ruimte en de nutsvoorzieningen en kunnen eisen worden gesteld ten aanzien van sociale woningbouw en particulier opdrachtgeverschap. Deze aspecten van de Wro laten wij in het kader van deze nota verder buiten beschouwing.
In onderstaand schema is afdeling 6 van de Wro schematisch weergegeven. In de rest van dit hoofdstuk wordt dit schema nader toegelicht.
Hoofdstuk 2
Artikel 2.1
Doel Wro inzake kostenverhaal
Onderdeel van Nota kostenverhaal Gemeente Kampen