Regulering van het innemen van dit soort standplaatsen vindt plaats in artikel 5.2.3 van de A.P.V. Daarin wordt het innemen van een standplaats afhankelijk gesteld van een door Burgemeester en Wethouders te verlenen vergunning, die geweigerd kan worden:
a. in het belang van de openbare orde
b. in het belang van het voorkomen of beperken van overlast
c. in het belang van de bescherming van het uiterlijk aanzien van de omgeving
d. in het belang van de verkeersveiligheid of de vrijheid van verkeer e. wanneer als gevolg van bijzondere omstandigheden in de gemeente of een deel ervan redelijkerwijs te verwachten is dat door de vergunningverlening voor de consument ter plaatse een redelijk verzorgingsniveau in gevaar komt.
f. vanwege de strijd met een geldend bestemmingsplan.
Het begrip "openbare orde" heeft gelet op de bestuursrechtelijke jurisprudentie een aanzienlijk ruimer bereik dan enkel het voorkomen of beperken van gevaar, wanordelijkheden of onveilige situaties en dergelijke. Gebleken is dat volgens het bestuursrecht al datgene in strijd met de openbare orde kan zijn, wat vanuit maatschappelijk oogpunt onaanvaardbaar is. Anders gezegd: behartiging van het belang van de openbare orde is doorgaans het voldoen aan een dringende maatschappelijke behoefte. In zekere zin zijn de belangen genoemd onder b t/m e nadere specificaties van het openbaar orde-belang, zonder dat daarbij sprake is van een limitatieve reeks. Er is geen reden om de juridische basis die thans aan de regulering ten grondslag ligt, ingrijpend aan te passen.
De huidige redactie van genoemd artikel uit de A.P.V. bepaalt dat het verbod tot uitstallen zonder vergunning niet van toepassing is op het innemen van standplaatsen ter verspreiding van gedrukte of geschreven stukken als bedoeld in artikel 7 lid 1 van de Grondwet. Deze bepaling is uit juridisch oogpunt evenwel niet strikt noodzakelijk. Tot die conclusie leidt het volgende. Gedachten en gevoelens (in de praktijk: boodschappen van niet-commerciële strekking), vallen onder de grondwettelijke bescherming van de vrijheid van drukpers, indien en voor zover ze middels het produceren van leesbare tekens worden geopenbaard. Tot het recht van openbaren van deze gedachten en gevoelens behoort ook het daarmee verbonden recht om deze informatie te verspreiden. De jurisprudentie heeft aangetoond dat dit verspreidingsrecht onder bepaalde voorwaarden door de gemeentelijke regelgever mag worden beperkt, mits een bepaald verspreidingsmiddel dat naast andere middelen een zelfstandige betekenis heeft en in een bepaalde behoefte voorziet, niet in het algemeen verboden wordt of van een vergunning afhankelijk gemaakt. Welnu, dit laatste wordt met de onderhavige APV-bepaling beoogd: een vergunningenstelsel. De vraag is nu of het hanteren van zo'n vergunningstelsel ontoelaatbaar is ten aanzien van de verspreiding van gedachten en gevoelens middels gedrukte stukken, vanaf een standplaats.
Terzake is een ontkennend antwoord verdedigbaar. Ervan uitgaande dat de verspreiding van drukwerk etc. vanaf een standplaats geen middel van verspreiding is dat een zelfstandige betekenis heeft naast het verspreiden van drukwerk door middel van het uitdelen daarvan aan publiek, anders dan vanaf een standplaats, kan deze verspreiding afhankelijk worden gemaakt van een voorafgaande vergunning of zelfs in het algemeen worden verboden. Anders dan in de huidige A.P.V.-toelichting wordt geconstateerd is de consequentie van het vorenstaande dat de aanbieding van gedrukte stukken vanaf een standplaats niet behoeft te worden uitgezonderd van de algemene regulering ten aanzien van het innemen van standplaatsen. En omdat zo'n uitzondering bovendien in beleidsmatig opzicht niet wenselijk is - gezien het beginsel dat voor elke bijzonder gebruik van openbare ruimte toestemming van gemeentewege dient te worden verstrekt - ligt het voor de hand deze bepaling uit de A.P.V. te verwijderen. Voor het innemen van een standplaats ter verspreiding van alle categorieën drukwerk is dan een vergunning vereist.
Hoofdstuk 4
Artikel 4.1.0
Juridische grondslag
Onderdeel van Beleidsnota inzake het bijzonder gebruik van openbare ruimte