Seksueel overdraagbare aandoeningen (geslachtsziekten) worden beschouwd als een belangrijk volksgezondheidsprobleem. Te meer omdat volgens onderzoek 1 op de 5 aandoeningen herleidbaar is tot het prostitutiebedrijf verdient dit onderwerp zeer zeker aandacht. Door onder meer een nog altijd bestaand maatschappelijk taboe en het ontstaan van geheel nieuwe infectieziekten, neemt de bestrijding van deze aandoeningen een geheel eigen plaats in binnen de algemene infectieziektenbestrijding door de GGD.
SOA-preventie.
Veilig seksueel gedrag kan een wezenlijke bijdrage leveren aan het beperken of voorkomen van seksueel overdraagbare aandoeningen. Alhoewel in zijn algemeenheid kennis over veilige seks voldoende aanwezig mag worden geacht, laat de praktijk met name in de prostitutiesector een ander beeld zien. Het financieel aspect dan wel dwang door de exploitant kunnen voor een prostituee aanleiding zijn voor onveilig seksueel contact. Het in het GGD-rapport omschreven product omvat het minimaal op jaarbasis door de GGD, hetzij individueel hetzij groepsgewijs, aan de werknemers in een inrichting verstrekken van voorlichting.
Het doel hiervan is kennis en vaardigheden over te brengen op de prostituees om veilig seksueel gedrag te bevorderen ten einde besmetting met en overbrenging van SOA te voorkomen. Daarnaast zal ook aandacht worden besteed aan andere werk gerelateerde (gezondheidsrisico’s) en de meer algemene maatschappelijke situaties van prostituees. De medewerker van de GGD kan voor de prostituee optreden als vertrouwenspersoon en verwijzer naar andere hulpverlenende organisaties. Tot heden heeft de GGD in de bestaande seksinrichtingen nog geen actief preventiebeleid gevoerd. Vergunningsvoorwaarden.
Om SOA zoveel als mogelijk te voorkomen, worden de exploitanten door middel van vergunningsvoorwaarden een aantal verplichtingen opgelegd. Deze hebben betrekking het toegang verlenen van de GGD tot het bedrijf en medewerking verlenen aan de preventie-activiteiten, het aanwezig hebben van voldoende materiaal dienaangaande, het voeren en bevorderen van een veilig seksbeleid, waaronder het beschikbaar zijn van voldoende goedgekeurde condooms.
SOA-surveillance.
De surveillance heeft betrekking op het continue verzamelen, analyseren en interpreteren van infectieziektegegevens ten behoeve van planning, uitvoering en evaluatie van beleid, gekoppeld aan tijdige verspreiding aan belanghebbenden (bijv. exploitanten en prostituees). Epidemiologisch en toegepast wetenschappelijk onderzoek en actieve opsporing van infecties bij risico-groepen is hierbij noodzakelijk. Het verzamelen van gegevens geschiedt met gebruikmaking van een bestaand registratiesysteem van de SOA-stichting, waarin onder meer de anonieme gegevens van de SOA-screening zijn verwerkt.
Aan dit door de GGD te leveren product zijn geen vergunningvoorwaarden verbonden.
SOA-screening.
De doelstelling van de SOA-screening is het aanbieden van toegespitste zorg op maat. Enerzijds is er een individueel doel om SOA-screening te realiseren, anderzijds is sprake van een collectief doel om verspreiding van SOA te beperken in de groep prostituanten en daarvan afgeleid de bevolking. In dat kader is het van belang dat de prostituees zich periodiek, nl. kwartaalgewijs, laten onderzoeken op SOA op basis van een daarvoor geldende richtlijn van de stichting SOA-bestrijding.
Elk kwartaal zal gescreend worden op chlamydia en gonorroe, halfjaarlijks op syfilis en op navraag/indicatie op hepatitis B of HIV. Het geven van voorlichting over de preventie van SOA vormt een vast onderdeel van de te verrichten onderzoeken.
Bij klachten en constateren van SOA van meer dan huisartsgeneeskundige aard vindt doorverwijzing naar een dermatoloog plaats.
Indien door de exploitant/prostituee ervoor wordt gekozen de screening niet bij de GGD te laten uitvoeren, dient de arts die het SOA-onderzoek uitvoert bij de GGD bekend te zijn, voor GGD bereikbaar te zijn en te handelen volgens de richtlijnen van de stichting SOA-bestrijding en op anonieme basis de uitslag van het onderzoek ten behoeve van surveillance-doeleinden aan de GGD ter beschikking te stellen.
Vergunningsvoorwaarden.
In de te verlenen vergunningen zullen met betrekking tot SOA-screening voor de exploitant een aantal verplichtingen worden opgenomen. Deze hebben betrekking het in de gelegenheid te stellen van de prostituees om zich minimaal 1 keer per kwartaal door de GGD of een aldaar bekende arts op SOA te laten onderzoeken en een verbod om op enigerlei wijze aan te geven dat de in de inrichting werkzame prostituees gegarandeerd vrij zijn van seksueel overdraagbare aandoeningen.
Gemeentelijke verantwoordelijkheid.
De Wet Collectieve Preventie Volksgezondheid stelt de gemeenten in artikel 3 verantwoordelijk voor de uitvoering van de collectieve preventie die betrekking heeft op onder meer seksueel overdraagbare aandoeningen, Aids of een epidemie van infectieziekten.
Artikel 9.2.2
Onderwerp seksueel overdraagbare aandoeningen (SOA)
Onderdeel van Beleidsnota prostitutiebeleid