Tot de eerste wijziging van de Opiumwet was het openbaar ministerie de enige handhaver van deze wet en kon tegen overtredingen uitsluitend strafrechtelijk worden opgetreden. De regering is echter van mening dat de handhaving van de Opiumwet een gecoördineerde inzet van bestuur, openbaar ministerie en politie vereist zodat via verschillende invalshoeken kan worden opgetreden tegen de neveneffecten van de aanwezigheid van coffeeshops. Daarbij dient uit de Opiumwet zelf te blijken dat handhaving niet uitsluitend afhankelijk wordt gesteld van strafrechtelijke handhaving.
Met artikel 13b van de Opiumwet is het bestuurlijke instrumentarium uitgebreid en kan de geïntegreerde bestuurs- en strafrechtelijke aanpak bij de handhaving van de Opiumwet verder gestalte krijgen. In samenwerking met het openbaar ministerie moet op het bestuurlijk vlak zowel preventief als repressief worden opgetreden.
De regering vindt dat over handhaving in een lokale driehoek afspraken gemaakt dienen te worden. Daarbij heeft zij ingezien dat het niet bestaan van een sluitingsbevoegdheid – als meest indringende instrument om een einde te maken aan de handel in drugs – een aanzienlijke uitholling zou betekenen van de handhaving van de in de lokale driehoek gemaakte afspraken. Een actieve opstelling van het lokale bestuur bij de handhaving van de Opiumwet vereist dat het lokale bestuur over een adequaat en sluitend wettelijk instrumentarium moet beschikken om zowel preventief als repressief op te kunnen treden.
De sluiting op basis van een gemeentelijke verordening dan wel gebruikmaken van artikel 174 van de Gemeentewet is een omweg die naar het oordeel van de regering niet meer past bij de rol die het lokale bestuur in de praktijk in feite bij de handhaving van de Opiumwet vervult. Gelet op het uitputtende karakter van de Opiumwet heeft de regering besloten de bestuursdwangbevoegdheid op te nemen in de Opiumwet zelf.
In 1997 is aan de Gemeentewet artikel 174a toegevoegd. Dit geeft aan de burgemeester de bevoegdheid bestuursdwang toe te passen tegen o.a. woningen indien vanuit of rond de woningen de openbare orde ernstig werd verstoord. Een belangrijke reden voor invoering was om op te kunnen treden tegen woningen van waaruit drugs worden verkocht. De werking blijkt niet voldoende omdat niet altijd een verstoring van de openbare orde kan worden aangetoond.
Hoofdstuk
Artikel 2.2.1
Integrale aanpak van drugproblematiek
Onderdeel van Beleidsnota artikel 13b Opiumwet