Langs de flank van de Veluwe bevindt zich het
heideontginningslandschap.
De vaak omvangrijke heidegebieden zijn ontgonnen in een rationeel
patroon. Een gemeenschappelijk beeld binnen deze verschillende
gebieden ontbreekt. Bebouwing komt verspreid voor in het gebied. De
kavels liggen aan lange, doorgaande wegen. Het landschap is meestal
arm aan beplanting. Door gelijkmatige verdeling van de bebouwing en
het ontbreken van beplanting mist het landschap variatie en
geleding. De bebouwing bepaalt het beeld van het landschap.
Van oudsher komen in dit gebied schaapskooien voor, om de mest van
de schapen te verzamelen voor de bemesting van de akkers. Het zijn
markante kleine gebouwen met een grote ononderbroken kap, tot zeer
dicht boven de grond doorlopend. Van oorsprong waren de wanden van
hout, maar velen hebben later een bakstenen voet gekregen.
De kavels hebben een verschillende inrichting waarbij de nadruk ligt
op functionaliteit. Het woongedeelte en het bedrijfsgedeelte zijn
veelal gescheiden.
Plaatje:Kenmerken Heideontginningslandschap
Plaatje:Bebouwing in
heideontginningslandschap
In het relatief jonge landschap is verdergaande schaalvergroting in
de landbouw duidelijk zichtbaar. Dat heeft tot een ingrijpende
verandering van het landschap geleid, met grootschalige
bedrijfsgebouwen (met name bio-industrie) in grote aantallen en op
beperkte oppervlakten.
Veranderingen in de tijd
Het heideontginningslandschap is veel veranderd de afgelopen 150
jaar. Gedeeltelijk moesten de heidevelden in 1850 nog ontgonnen
worden. Ook is er veel bebouwing bijgekomen. De oppervlakte van de
kavels is in de loop der tijd vergroot voor de realisering van
grootschalige bedrijfsgebouwen voor de bio-industrie. Anderzijds is
een visuele versnippering opgetreden door de plaatsing van hoofd- en
bijgebouwen. Dat is op grote schaal gebeurd, waarmee de ruimtelijke
karakteristiek van het landschap sterk is veranderd.
Plaatje: Historische ontwikkeling
Het boslandschap bevindt zich op de flanken van de Veluwe in
respectievelijk de gemeenten Putten en Barneveld.
Landschapspatroon
Het laatste landschap dat zich in deze regio bevindt is het
boslandschap. De Veluwe is een bosgebied met grote heideterreinen en
stuifzandgebieden. Tevens heeft het landschap van de Veluwe meer
variatie en een hogere natuurwaarde dan het landschap van de
Utrechtse Heuvelrug. Binnen het plangebied bevinden zich op de
Veluwe kleine dorpen. In de gemeente Putten ligt het dorp Koudhoorn,
in de gemeente Barneveld zijn de dorpen Kootwijk en Garderen.
Kenmerkende bebouwingstypen zijn niet te noemen, aangezien er
relatief weinig bebouwing in het gebied te vinden is. Wel bevinden
zich er veel militaire oefenterreinen.