Op 29 november 2013 heeft de VNG de resolutie
‘Informatieveiligheid, randvoorwaarde voor de professionele
gemeente’ aangenomen. Deze resolutie heeft geleid tot de oprichting
van het landelijk orgaan ‘Informatiebeveiligingsdienst voor
gemeenten’ (IBD). Op basis van de door het IBD ontwikkelde standaard
is het Informatiebeveiligingsplan gemeente Venlo vastgesteld.
Onderdeel van dit plan is onder meer het screenen van personeel.
Door het screenen van personeel voorafgaande aan de aanstelling
kunnen integriteits- en beveiligingsrisico’s worden verkleind.
De sollicitatieprocedure biedt een aantal screeningsmogelijkheden
die kunnen worden ingezet . Eén daarvan is het overleggen van een
Verklaring Omtrent het Gedrag. Een Verklaring Omtrent het Gedrag
(VOG) is een verklaring waaruit blijkt dat het gedrag van de
sollicitant in het verleden geen bezwaar vormt voor het vervullen
van een specifieke taak of functie in de samenleving. Het Centraal
Orgaan Verklaring Omtrent het Gedrag (COVOG), onderdeel van de
dienst Justis van het Ministerie van Veiligheid en Justitie, is
belast met de afhandeling van de VOG. Op het aanvraagformulier kan
de gemeente aangeven wat de specifiek aan de functie verbonden
risico’s zijn en kunnen specifiek aan de functie verbonden
omstandigheden worden vermeld (bijv. solistisch werken of werken
onder politieke druk). Voor sommige functiegroepen, bijv. bijzonder
opsporingsambtenaren, is een speciaal aanvraagformulier ontwikkeld.
Afhankelijk van de functie en de daarbij aangegeven risico’s
raadpleegt het COVOG de diverse bestanden van politie en justitie.
Bij de afweging wordt door het COVOG gekeken naar de relevante zaken
op het strafblad en naar de openstaande zaken, maar ook naar de
gehanteerde strafmaat. Daarnaast wordt gekeken naar de antecedenten
die niet direct iets te maken hebben met de functie die de persoon
gaat vervullen. Dit alles wordt gelegd naast de functie die de
betrokkene zal gaan vervullen en de omstandigheden waaronder hij dit
gaat doen (solistisch, tijdsdruk, etc.)Omdat een positieve VOG geldt
als een aanstellingsvereiste, dient deze te zijn afgegeven vóórdat
het aanstellingsbesluit is genomen. Een VOG geldt nog als recent
afgegeven wanneer deze maximaal 1 jaar oud is.
Vertrouwensfuncties zijn functies als bedoeld in de Wet op de
Veiligheidsonderzoeken (WVO). Dit zijn functies waarin de
mogelijkheid bestaat de veiligheid of andere gewichtige belangen van
de staat te schaden. In een vertrouwensfunctie werkt men met
informatie die als vertrouwelijk of geheim geclassificeerd wordt. De
gemeente kan een aantal functies als vertrouwensfunctie laten
aanwijzen door de minister die verantwoordelijk is voor het
beleidsterrein waartoe een vertrouwensfunctie gezien de aard daarvan
behoort. Dit betreft dan over het algemeen functies die van
nationaal belang zijn en die bijvoorbeeld een rol hebben bij de
crisisbeheersingsstructuur van Nederland. Een Verklaring van geen
Bezwaar wordt afgegeven door de Minister van Binnenlandse Zaken en
Koninkrijksrelaties nadat uit onderzoek van da AIVD is gebleken dat
aanstelling van de kandidaat geen risico vormt voor de
staatsveiligheid of andere staatsbelangen. De gemeente Venlo kent
vooralsnog geen aangewezen vertrouwensfuncties.
Sinds 2004 kan ook voor personen die niet in dienst komen van
gemeente Venlo, maar hier wel werkzaamheden gaan verrichten, een VOG
worden aangevraagd. Er is voor gekozen om van deze gelegenheid
gebruik te maken, omdat het voor de hand ligt om ook van personen
die niet in dienst komen te checken of hun gedrag in het verleden
geen bezwaar vormt voor het vervullen van een specifieke functie. Op
deze wijze worden uniform aan een ieder die bij de gemeente Venlo
komt werken, dus ambtenaren, uitzendkrachten, payrollers, zzp-ers,
stagiaires, etc, dezelfde gedragseisen (in relatie tot de specifiek
te vervullen werkzaamheden) gesteld.
Op grond van artikel 125a, derde lid van de Ambtenarenwet is de
ambtenaar verplicht tot geheimhouding van hetgeen hem in verband met
zijn functie ter kennis is gekomen, voor zover die verplichting uit
de aard der zaak voortkomt. Ambtenaren hoeven dus in principe geen
verklaring te ondertekenen omdat ze al bij wet gebonden zijn aan
geheimhouding. Daarnaast leggen ambtenaar de eed/belofte af waarin
zij onder mee zweren dan wel plechtig beloven om zorgvuldig met
informatie om te gaan. In dit artikel is ervoor gekozen om
desondanks alle ambtenaren een geheimhoudingsverklaring te laten
ondertekenen omdat de ambtseed niet onmiddellijk bij indiensttreding
wordt afgelegd. Daarnaast wordt met het ondertekenen van een
geheimhoudingsverklaring expliciet de aandacht gevestigd op het
belang van prudente omgang met vertrouwelijke gegevens.
De externe die anders dan op basis van een tijdelijk of vaste
aanstelling bij de gemeente Venlo werkzaam is, dient altijd een
geheimhoudingsverklaring te ondertekenen. Te denken valt aan de
uitzendkracht, de payroller, de zzp-er, de stagiaire, de medewerker
met een werkervaringsplaats, etc.