Probleemomschrijving
Landelijke onderzoeken laten keer op keer zien dat het met ongeveer 85% van de jeugd goed gaat. De overige 15% heeft extra aandacht nodig om hen binnen de boot te krijgen en/of te houden. Dit percentage jongeren raakt echt in de problemen: alcohol- en drugsverslaving, agressie en/of vervalt tot criminaliteit. Het veiligheidsbeleid zal de komende periode veel aandacht besteden aan het voorkomen en verkleinen van de risicogroepen. Wanneer we spreken over jeugd ligt de focus op de leeftijdsgroep 12 tot en met 23 jaar. We rekenen dus ook jongvolwassenen mee.
Jeugdoverlast kent een aantal gradaties oplopend van hinderlijk aanwezig, via overlastgevend tot crimineel (Beke kwalificatie). Hangplekken van jongeren geven in het algemeen aanleiding tot klachten en worden als overlastgevend ervaren door andere burgers. In ogenschouw moet worden genomen dat ‘hangen’ een activiteit op zich is en op zichzelf ook geen probleem hoeft te zijn. Het probleem is de overlast die hieruit voortvloeit. De verschijningsvorm van de overlast bestaat uit geluidoverlast, vernielingen en het achterlaten van afval.
N.B.
Er zijn in onze gemeenten geen criminele groepen (volgens de Beke kwalificatie). Wel vervallen sommige individuele jongeren tot crimineel gedrag en vertoont het aantal jongeren dat in aanraking is geweest met Justitie een stijgende lijn. De sterkste stijging doet zich voor bij 12-18 jarigen. Daarbovenop neemt ook de recidive toe. Conform de landelijke tendens komen ook meisjes vaker met Justitie in aanraking.
Aanpak van jeugdoverlast dient zich niet te beperken tot de openbare ruimte. Op school kunnen zich incidenten voordoen met betrekking tot seksuele uitbuiting van jongeren door andere jongeren of jongvolwassenen. Vroegtijdige signalering en preventie zijn sleutelbegrippen bij een integrale aanpak. Een veilige school is een school waar iedereen, zowel medewerkers als leerlingen, met plezier naar toe gaat. Dit gebeurt vooral door een veilige sfeer te creëren, waar oog en aandacht voor elkaar is en waar men wordt aangesproken op gedrag dat niet gewaardeerd of niet getolereerd wordt. Het gaat dan om veiligheidsbeleving die beïnvloed wordt door gedrag van leerlingen onderling en de reactie hierop van de medewerkers.
Thema’s zijn:
-
overlastgevende jeugdgroepen
-
criminele jeugdgroepen en individuele criminele jongeren
-
alcohol en drugs (gezondheidaspecten) (zie paragraaf 3.1)
-
veiligheid in en om school
Algemene doelstelling
Overlast door jeugd doen afnemen, gemeten aan het aantal incidenten, meldingen en aangiftes (politiecijfers) en aan onveiligheidsgevoelens onder burgers (meldpunten, deelname aan veiligheidsmonitor afgezet tegen de nulmeting).
Wat doen we nu?
-
Preventief is er aandacht voor jeugdoverlast in NOG (Noord Oost Gelderland) verband, bijvoorbeeld in het Justitieel Casus Overleg.
-
Door de politie wordt elk jaar op basis van de Beke Shortlist een inventarisatie van jeugdgroepen (hinderlijke groepen, overlastgevende groepen en criminele groepen) gemaakt. Per groep worden werkafspraken gemaakt tussen politie, gemeente en jeugd-/jongerenwerk en indien nodig wordt een passende aanpak ontworpen. De aanpak voorziet in een glijdende schaal van zachte tot harde maatregelen. De ketenaanpak wordt hierbij in ogenschouw genomen: preventie, preparatie, repressie en integraal. De rollen en verantwoordelijkheden van gemeente, veiligheidspartners, burgers (opvoeders) en jongeren zelf moeten hierbij duidelijk zijn.
-
Als sluitstuk van harde maatregelen is het mogelijk om op grond van de APV een gebiedsverbod op te leggen aan overtreders van de APV als het gaat om overlast en verstoring van de openbare orde en veiligheid. De ‘voetbalwet’ voorziet in verdergaande maatregelen als het gaat om structurele, ernstige overlast.
-
Convenanten veilig in en om school.
Actiepunten
Doelstellingen 2012-2015
Wat is daarvoor nodig?
Uit te voeren in:
Toelichting:
A. Komen tot veiligere scholen.
A- Uitrollen/initiëren convenanten in en om school.
2013 + evt. 2014
A Onderdeel van convenant: fysieke veiligheid, veiligheid personeel, veiligheid leerlingen.
B. In kaart blijven houden van de jeugdoverlast. Vermindering hiervan.
B1- Onderzoek doen of jeugd/jongerenwerk effectief wordt ingezet en op basis van uitkomsten eventueel aanpassen.
2013 + evt. 2014
B1 Heeft een sterke link met jeugdbeleid.
B2- Optimaliseren verbinding lokale netwerken, zoals overlastnetwerk en NOG Veiligerhuis
2013-2015
B3- Verder uitwerken (concretiseren) plan van aanpak bij specifieke jeugdgroepen.
2012-2015
B3 Op basis van de Beke shortlist, jaarlijks aangeleverd door de politie.
B4- Overlastnetwerk gezamenlijk evalueren.
2014
B4 De gemeenten gezamenlijk.
C. Effectieve handhaving bij jeugdoverlast
C1- Uitvoering taakstraffen (HALT) op plekken waar het delict begaan is.
2012-2015
D. Verbeteren jongerenvoorzieningen
D1- Toeleiding naar intramurale activiteiten, activiteiten binnen jongerencentrum/georganiseerd door jongerenwerk.
2012-2015
D1 Voorbeeld: kickboksen, voetbal, workshops...
D2- De inzet van jongerenontmoetings-/ actiefplekken bevorderen.
2013-2015
D2 Het gebruik bevorderen.
E. Verbeteren seksuele weerbaarheid van jongeren
E- Onderzoek doen naar eventueel voortzettenproject jeugdprostitutie.
2013-2015
E Financiële dekking t/m 2012, daarna eigen gemeentelijke middelen nodig.
F. Regierol oppakken als gemeente
F- Inzet gemeentelijk ketenregisseur / coördinator leefbaarheid op casusniveau.
2014
F Voert regie bij alle zaken waar de gemeente te maken heeft met hulpverlening. Is coördinator voor de gemeente en aanspreekpunt voor de organisaties.