Onder toezicht wordt hier verstaan de werkzaamheden die door of namens een bestuursorgaan worden verricht om na te gaan of voorschriften worden nageleefd. Deze werkzaamheden zullen in de praktijk bestaan uit het uitvoeren van controles, zonder dat van een overtreding van een wettelijk voorschrift hoeft te zijn gebleken.
Er kan worden gecontroleerd door (al dan niet met afspraak) een bezoek te brengen. Dit kan ook een "ongepland" bezoek zijn naar aanleiding wat tijdens een algemene inspectieronde wordt geconstateerd. Ook kan op het gemeentehuis worden gecontroleerd door beschikbare informatie door te nemen en waar mogelijk te vergelijken.
Het spreekt voor zich dat toezicht niet alleen staat. Toezicht is de eerste stap in het handhavingtraject. Bij toezicht heeft men te maken met het routinematige, ad hoc en projectmatig toezicht. Toezicht vindt onder meer plaats op basis van programma's, in het kader van projecten en naar aanleiding van meldingen en calamiteiten. De aard van het toezicht kan per taakveld verschillen. Doel is om deze zo integraal mogelijk op te pakken.
Deze controles zijn vanuit het jaarprogramma met name gericht op de verschillende inrichtingen in het kader van (clustergericht) milieutoezicht en brandveiligheid. Voor het brandveilig gebruik van de inrichtingen wordt het jaarprogramma opgezet. Het doel van het clustergericht aanpakken van de inrichtingen is een bewuster gedragontwikkeling door het uitvoeren van gerichte controles die afgestemd zijn op de milieubelasting van een cluster van gelijksoortige bedrijven. De controlefrequentie is afgestemd op de potentiële milieubelasting van een cluster en het naleefgedrag. Het cluster wordt middels steekproeven bezocht. Door de controleresultaten te communiceren naar de gehele cluster zal naar verwachting de kans op overtreding binnen een gehele cluster afnemen doordat de (potentiële) overtredingen onder de aandacht van de gehele cluster wordt gebracht.
Uitgangspunt is dat bij een melding of bij het bekend worden van ongevallen of incidenten op een zo kort mogelijke termijn een bezoek wordt gebracht. Er wordt een inschatting gemaakt van de mate van urgentie. Is de urgentie beperkt dan wordt binnen vier weken een toezichtbezoek uitgevoerd. Is er sprake van een urgente situatie dan zal in elk geval dezelfde dag respons moeten komen. Een urgente situatie kan betrekking hebben op een overtreding die een hoge prioriteit kent of waarbij er, door het direct stilleggen van de activiteiten, een vergroting van de overtreding kan worden voorkomen. Voorbeelden zijn het opleggen van een bouw/sloopstop of het staken van een bomenkap. De klachtenregistratie en afhandeling vindt plaats op grond van het hiervoor opgestelde protocol.
Het hebben van een vergunningstelsel is zinloos als de uitvoering van de vergunningen niet wordt gecontroleerd. Toezichthouders kunnen feitelijke of administratieve controles uitvoeren. Afhankelijk van de omvang van het project wordt de uitvoering eenmalig of meerdere keren gecontroleerd. Door controle in een vroeg stadium kan er vroegtijdig kan worden ingegrepen om te voorkomen dat de afwijking wordt vergroot. Controles worden ingepland of steekproefsgewijs uitgevoerd.
Projectmatig toezicht is het toezicht dat plaats vindt in het kader van een project. Dit kan betrekking hebben op een categorie inrichtingen/vergunninghouders, bepaalde wetgeving of in het kader van de regionale samenwerking. Voorbeelden zijn het project permanente bewoning, en de jongerenketen.
Bij de uitvoering van de bovengenoemde varianten van toezicht is het onze doelstelling om met zo klein mogelijke inspanning een maximaal resultaat te bereiken. Het ideaalbeeld is om per locatie één toezichthouder te hebben die kan toezien op de uitvoering van alle taakvelden. Per bezoek kunnen door deze toezichthouder meerdere aspecten tegelijk worden uitgevoerd. Elkaar tegensprekende voorschriften komen dan eerder in beeld. Hierdoor blijft ook het aantal bezoeken beperkt, en heeft de eigenaar/gebruiker te maken met slechts één toezichthouder.
Wij beschikken echter niet over toezichthouders die alle taakvelden volledig kunnen beoordelen. Gelet op de vaak specifieke regelgeving waaraan moet worden getoetst is het ook de vraag of deze kennis beschikbaar komt. In de uitvoering van het toezicht wordt sinds enkele jaren al wel samengewerkt tussen de toezichthouders, waarbij er zoveel mogelijk voor elkaar wordt gecontroleerd en/of gesignaleerd.
In onderstaande figuur zijn de vier vormen van toezicht weergegeven die aan de orde zijn binnen gemeente Putten:
Modellen integrale controles
Voor elkaar controleren
Hierin wordt de integrale controle van meerdere aandachtsvelden, door één toezichthouder uitgevoerd. Dit heeft voornamelijk betrekking op situaties die worden gekenmerkt door een geringe complexiteit. Het voor elkaar controleren vergt afstemming. De toezichthouders hebben maandelijks overleg en voegen zo veel mogelijk controles samen tot één bezoek per perceel. De toezichthouder beschikt over de nodige hulpmiddelen, zoals een checklist met controlepunten en een protocol.
Voorbeelden: In de bouwfase controleert Bouwtoezicht voor Brandweer of bepaalde brandwerende voorzieningen zijn aangebracht. Bij het bezoek van horeca controleert de preventiemedewerker of er nog steeds wordt voldaan aan de AMVB-melding.
Na elkaar controleren
De doelstelling is om de controles van de verschillende taakvelden zo veel mogelijk te combineren tot één bezoek. Gelet op de aard van de vergunning is dit echter nog lang niet altijd mogelijk. Verschillende toezichthouders, afhankelijk van de fase van toezicht, voeren dan een inspectie uit. Waar mogelijk wordt in de verschillende fasen wel controlepunten van elkaar meegenomen. Deze vorm van controleren is de klassieke vorm van toezicht en volgt vaak uit de aard van de vergunning. Bij een omgevingsvergunning voor het vervangen van een woning zal bijvoorbeeld in eerste instantie controle plaatsvinden op de sloopwerkzaamheden, en pas daarna kan de bouwplaats worden bezocht in het kader van de bouwwerkzaamheden.
Voor elkaar signaleren
Wanneer de toezichthouder "buitenshuis" is, is hij niet slechts gefixeerd is op datgene waartoe hij op locatie is, maar hij houdt zijn ogen ook open ten behoeve van de andere taakvelden. Het voordeel van deze aanpak is dat overtredingen in een eerder stadium worden gesignaleerd. Voorbeelden:
Als bouwtoezicht onderweg naar een bouwcontrole ziet dat er bomen worden gekapt, dan geeft hij dit signaal door aan de administratief medewerker. Deze kan in het systeem direct zien of er vergunning is verleend, waarna (indien nodig) direct kan worden ingegrepen.
Vanuit burgerzaken wordt een signaal afgegeven als er een GBA-inschrijving plaatsvindt op een recreatieverblijf, waarna direct de benodigde procedure kan worden gestart.
Vanuit het BAG kan worden geconstateerd dat ergens een nieuw verblijfsobject is ontstaan zonder dat er een omgevingsvergunning of bestemmingsplanwijziging heeft plaatsgevonden.
Controleren met elkaar
In sommige complexe gevallen kan het nodig zijn dat vanwege de gevraagde deskundigheid een tweede toezichthouder mee te nemen, maar dit wordt tot een minimum beperkt.
Een voorbeeld is het toezicht in het kader van Besluit risico's zware ongevallen door brandweer, arbeidsinspectie en provincie. Ook wordt jaarlijks tijdens de handhavingsestafette gezamenlijk controles uitgevoerd.
We gebruiken noodzakelijke cookies voor je account en beveiliging. Voor anonieme gebruiksstatistieken (Google Analytics) vragen we je toestemming. Meer over cookies