Voor wijzigingen in het gebruik van bouwwerken geeft artikel 4, onder 9
bijlage II Bor zelf voorwaarden ten aanzien van ligging in de bebouwde
kom en het maximale bruto vloeroppervlak. Ruime toepassing zonder
verdere beperkingen qua gebruik zou tot ruimtelijk of planologisch
ongewenste situaties kunnen leiden. Wij vinden het dan ook wenselijk om
aanvullende voorwaarden te stellen ten aanzien van de vormen van het
toegelaten gebruik.
Nevenfuncties bij wonen en detailhandel
Met het uitoefenen van bedrijfsmatige activiteiten aan huis en
nevenfuncties bij detailhandel wordt een gedeelte van de woning of
detailhandelsbedrijf aan haar bestemming onttrokken. Uitgangspunt is dat
de woon- of detailhandelsfunctie in overwegende mate behouden blijft en
de bewoner of exploitant de activiteit uitoefent.
Bezien moet worden of deze uitstraling van dien aard is dat deze niet
meer te rijmen valt met de woon- of detailhandelsfunctie van het
betrokken pand of perceel. De beschreven criteria hebben tot doel om de
impact van de activiteit te reduceren en de gevolgen op de omgeving te
beperken.
Hoewel het gaat om wijzigingen in het gebruik, zijn er soms ook
bouwkundige aanpassingen noodzakelijk om de functiewijziging mogelijk te
maken. Alleen inpandige bouwactiviteiten, al dan niet met
bouwvergunning, zijn mogelijk.
Aan huis verbonden beroep
Dit artikel kan worden toegepast voor die situaties waar een aanvrager
binnen de bebouwde kom een aan huis verbonden beroep (de ‘traditionele’,
zoals arts, notaris, advocaat en andere vrije beroepen) of bedrijf wil
vestigen, zoals een kapsalon, reclamebureau, assurantiekantoor en wat
dies meer zij. Het onderscheid tussen beroep en bedrijf is vervaagd en
is in feite alleen maar relevant met het oog op de uitstralingseffecten
van het gebruik (hinder, detailhandel, parkeren, reclame etc.) en de
verhouding tot de (primaire) woonfunctie. In de jurisprudentie wordt
vanuit die hoek ook wat kritischer gekeken naar bedrijfsmatige
activiteiten dan naar de (traditioneel) aan huis gebonden (vrije)
beroepen. Bij de beoordeling van de strijdigheid met de
(woon-)bestemming is de ruimtelijke uitwerking die het gebruik gezien
zijn aard, omvang en uitstraling heeft, maatgevend.
Aan huis verbonden bedrijf
De beleidsnotitie “Kansen benutten voor Bronckhorst, beleid voor
economische ontwikkeling van de gemeente Bronckhorst 2006–2010” vraagt
aandacht en ruimte voor bedrijvigheid in de woonomgeving. Wij willen
starters ondersteunen door in het beleid ruimte te bieden voor de vaak
aantrekkelijke optie om vanuit huis een bedrijfje te starten. Voor de
toegelaten activiteiten hebben wij aansluiting gezocht bij de actuele
bestemmingsplannen. Er zijn voorwaarden gesteld waaronder de
omgevingsvergunning kan worden verleend. De voornaamste is dat alleen
activiteiten die qua aard, omvang en uitstraling passen in een
woonomgeving zijn toegestaan. Aanvullend moeten de activiteiten vermeld
zijn in de als Bijlage 4 bij de beleidsregels gevoegde Staat van Bedrijfsactiviteiten - functiemenging, die ook
in actuele bestemmingsplannen voor het toelaten van een aan huis
verbonden bedrijf is opgenomen. Omdat de functiemengingslijst een
algemene lijst is waarnaar in meerdere bestemmingen wordt verwezen, is
niet zonder meer iedere in de lijst vermelde activiteit toegelaten.
Leidend is dat de activiteit past in de woonomgeving. Verder zijn er
enkele kwalitatieve en kwantitatieve voorwaarden gesteld en is
detailhandel als hoofdactiviteit niet toegestaan.
Horeca
Bij een aan huis verbonden bedrijf is functiewijziging ten behoeve van
horeca-activiteiten uitgesloten. Voor vormen van horeca-activiteiten als
de tearoom bij een bakkerij, die qua exploitatievorm en openingstijden
aansluiten bij detailhandel, en waar naast kleinere etenswaren
alcoholvrije dranken worden verstrekt voor gebruik ter plaatse, willen
wij beperkt ruimte bieden. Omwille van de kleinschaligheid en
ondergeschiktheid hebben wij regels gesteld ten aanzien van omvang,
openingstijden (gerelateerd aan de winkeltijden), ruimtelijke
uitstraling en parkeren.
Bed & breakfast
Ook willen wij ruimte bieden aan een horecagerelateerde activiteit als
bed & breakfast (b&b) bij wonen als ondergeschikt medegebruik.
Het gaat hierbij om een kleinschalige toeristische activiteit. Deze
voorziening kan door het kleinschalige karakter, spreiding in de
gemeente en het beperkt aantal aaneengesloten overnachtingen, een
wezenlijke bijdrage leveren aan het toeristische product naast hotels,
recreatiewoningen en campings. Wel stellen wij voorwaarden waaronder
b&b toelaatbaar is. Omwille van de kleinschaligheid en
ondergeschiktheid hebben wij regels gesteld ten aanzien van omvang,
ruimtelijke uitstraling en parkeren. De regels voorzien in b&b als
ondergeschikte activiteit bij woningen. Dit betekent niet dat b&b in
andere vormen, dus niet als onderdeel van de woning maar bijvoorbeeld
bij een theeschenkerij of ambachtelijk bedrijf, zonder meer is
uitgesloten. Voor die situaties gelden geen algemene regels. Deze
initiatieven zullen op hun merites worden beoordeeld op de mogelijkheid
en wenselijkheid van vestiging ter plaatse.
Voorbeelden
Voorbeelden van toelaatbare activiteiten aan huis zijn:
(para-) medische beroepen (huisarts, fysiotherapie);
een kapsalon of schoonheidssalon aan huis;
administratieve beroepen (advocaat, accountant);
een kantoor aan huis (verzekeringsagent, belastingadviseur,
adviesbureau, reclamebureau);
het voeren van een administratie ten behoeve van een
eenmanszaak;
het verstrekken van dranken en spijzen als ondergeschikte
activiteit bij een detailhandelsactiviteit (tijdens de
winkeltijden);
bed & breakfast.
Horeca op de verdieping in
centrumgebieden
Het is wenselijk dat het centrumgebied ook na winkelsluitingstijd
levendig blijft. Daarom zijn woningen boven winkels en kantoorfuncties
beoogd. Bij horeca en maatschappelijke functies vinden activiteiten voor
een deel ook in de avonduren plaats zodat deze functies, net als het
wonen, de levendigheid vergroten. Als deze functies als onderdeel van de
op de begane grond aanwezige horeca- of maatschappelijke functie tevens
op de verdieping plaatsvinden, is het niet noodzakelijk dat er ook een
bovenwoning aanwezig is. Vanuit de ruimtelijke ordening willen we deze
functies op de verdieping niet op voorhand uitsluiten. Bij concrete
plannen zal toetsing aan milieu- en bouwregelgeving plaatsvinden. De
meest recente bestemmingsplannen hebben dit reeds als uitgangspunt. Een
aantal nog niet geactualiseerde plannen en het in 2010 geactualiseerde
bestemmingsplan Zelhem Dorp sluiten de functies horeca en
maatschappelijk op de verdieping uit. Met deze bepaling willen wij ook
voor aanvragen binnen die plannen invulling geven aan de beoogde
situatie binnen de bestemming ‘Centrum’.
Internetverkoop
De bedrijfsmatige verkoop van goederen via internet neemt in
populariteit toe. In de praktijk komen verschillende vormen voor. Het
kan bijvoorbeeld gaan om zelfstandige (detail)handelsbedrijven, die
producten uitsluitend via internet aanbieden/verkopen en bij de klanten
per post of bezorgdienst afleveren (webshops) maar ook als
nevenactiviteiten van winkels of productiebedrijven. Internetverkoop is
een vorm van detailhandel, maar wijkt op essentiële punten af van de
traditionele detailhandel in winkels. Waar die traditionele detailhandel
nu in bestemmingsplannen wordt uitgesloten vanwege haar (ruimtelijke)
uitstraling en effecten op de omgeving, kan internetverkoop juist
vanwege de aard en uitstraling van de activiteiten wel worden toegelaten
in.
Het is gewenst om een algemeen afwegingskader vast te stellen voor
planologische medewerking aan internetverkoopbedrijven. In deze
beleidsregels is dit afwegingskader opgenomen.
Beleid detailhandel In de Structuurvisie Bronckhorst
en de Masterplannen voor de dorpscentra van Hengelo en Vorden staat
onder meer dat detailhandel zoveel mogelijk moet worden geconcentreerd
in de centra van de kernen Zelhem, Hengelo, Vorden en Steenderen. Dit
met het oog op de functionaliteit van die kernen, de aard en de
economische spin-off van deze activiteiten, alsmede i.v.m. het streven
om de voorzieningen in die kernen in de centrumgebieden op peil en
vitaal te houden en elkaar zoveel mogelijk te laten versterken.
Bestaande bestemmingsregeling
Internetverkoopactiviteiten is in de regels van recent vastgestelde- en
in procedure gebrachte bestemmingsplannen niet expliciet vastgelegd. De
activiteiten worden nu regeltechnisch als een vorm van detailhandel
beschouwd en worden ook alleen op de als zodanig bestemde plaatsen
toegelaten. Voor zover die bestemmingsregels direct detailhandel
toelaten, is dus ook internetverkoop in die producten toegestaan.
Detailhandel is in geldende bestemmingsplannen op de volgende manieren
geregeld:
direct in de regels toegelaten door toekenning van een daarop
gerichte bestemming als ‘Detailhandel’, ‘Centrum’, ‘Gemengd’
e.d.;
direct in de regels toegelaten voor grootschalige detailhandel
en/of detailhandel in volumineuze goederen binnen de niet op
detailhandel gerichte bestemming ‘Bedrijventerrein’;
direct via een (specifieke) functieaanduiding op de verbeelding
binnen een niet op detailhandel gerichte bestemming (bijv.
‘Bedrijf’, ‘Bedrijventerrein’, ‘Dienstverlening’);
indirect via een – in de regels opgenomen –
afwijkingsbevoegdheid qua gebruik bij niet op detailhandel
gerichte bestemmingen;
direct als ondergeschikte nevenactiviteit (van ter plaatse
vervaardigde en/of streekeigen producten) in een bedrijfs- of
agrarische bestemming.
Definitie detailhandel en internetverkoop
De Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State (RvS) deed de
afgelopen jaren meerdere uitspraken, waarin de vraag is beantwoord of in
voorkomende gevallen verkoop via het internet gerekend moet worden tot
detailhandel. De RvS stelt dat, indien er sprake is van enige vorm van
ruimtelijke uitstraling van handelsactiviteiten op een perceel, er niet
uitsluitend gehandeld wordt via internet. Vormen van ruimtelijke
uitstraling van handelsactiviteiten zijn bijvoorbeeld:
de mogelijkheid om ter plaatse producten uit te proberen, af te
halen en te betalen
een op gezette tijden en/of op afspraak voor klanten geopende
locatie, waar vandaan verkoop via het internet plaatsvindt
de aanwezigheid van een showroom
het uitstallen van producten die ten verkoop worden
aangeboden
Anders gezegd; zónder bovenvermelde vormen van ruimtelijke uitstraling
is bij internetverkoop volgens jurisprudentie sprake van
handelsactiviteiten, maar niet van detailhandel. Dat betekent dat
dergelijke activiteiten niet persé binnen een bestemming voor
detailhandel zouden moeten plaatsvinden.
Wensen van ondernemers
Ondernemers die internetverkoop (willen) bedrijven, willen hun producten
veelal op enigerlei wijze uitstallen, opdat potentiële klanten deze
kunnen bekijken en testen. Ook is er de wens dat klanten de
geselecteerde producten op de bedrijfslocatie kunnen afhalen en betalen.
Het gaat daarbij veelal om een ‘beperkte’ ruimte met ‘beperkte’
openingstijden. Voor bedrijven is het financieel-economisch gezien
doorgaans niet haalbaar om naast de bedrijfslocatie voor de opslag en
het kantoor e.d. ook nog een winkellocatie voor die ‘activiteiten met
ruimtelijke uitstraling’ in bijvoorbeeld het centrumgebied van een dorp
te huren of te kopen. Hoewel dit laatste probleem wordt onderkend, moet
het algemeen belang van het concentreren van de detailhandel in de
dorpscentra voor de daar aanwezige ondernemers tóch zwaarder worden
geacht dan het individuele belang op dit punt van het
internetverkoopbedrijf. Tevens moet hierbij worden bedacht, dat
eventuele regels voor ‘beperkte detailhandelsactiviteiten’ in de
praktijk nauwelijks controleerbaar en handhaafbaar zullen zijn.
Bovendien is er, wanneer die detailhandel gerelateerde activiteiten
eenmaal ter plaatse als functie worden toegelaten, bestuurlijk
nauwelijks meer een mogelijkheid om een later verzoek om uitbreiding van
die activiteiten te weigeren. De praktijk wijst namelijk uit dat
financieel-economische argumenten van zo’n ondernemer vrijwel altijd
doorslaggevend zijn.
Handhaafbaarheid Het is met het oog op de
handhaafbaarheid van groot belang om handelsactiviteiten met ruimtelijke
uitstraling buiten detailhandelsbestemmingen expliciet uit te sluiten
bij internetverkoop. De grenzen worden anders, ook al zijn die
aanvullende activiteiten beperkt, te vaag. De in deze beleidsregels
opgenomen kaders zijn bij strikte toepassing goed te gebruiken bij
handhavingskwesties.
Toelaatbaarheid internetverkoop
Vestiging op een bedrijventerrein of een solitair bedrijfsperceel is
functioneel gezien voor internetverkoopbedrijven, die niet als
detailhandel worden aangemerkt, de meest logische keuze. Zij behoeven
immers op de bedrijfslocatie ten hoogste opslag- en kantoorruimten met
sanitaire- en personeelsvoorzieningen, alsmede stallingsruimten voor
(bezorgdienst)voertuigen. Afhankelijk van de aard en omvang van de
activiteiten, de verkeers- en parkeertechnische situatie alsmede van de
ruimtelijke uitstraling op de omgeving is vestiging van zo’n bedrijf ook
in woonwijken (binnen de kaders voor een ‘aan-huis-verbonden-bedrijf’)
of op percelen in het buitengebied denkbaar/acceptabel.
2.
Artikel Wijzigen gebruik van bouwwerken
Artikel Wijzigen gebruik van bouwwerken
Onderdeel van Beleidsregels artikel 2.12 Wet algemene bepalingen omgevingsrecht