Binnen de eigen organisatie vindt afstemming en overleg plaats met betrokken diensten en afdelingen. Met de dienst Visie en Regie (afdeling Visie en Beleid) gaat het over RO-beleid: bestemmingsplannen, welstand en de handhaafbaarheidstoetsing daarvan. Deze afstemming en handhaafbaarheidtoetsing geldt ook voor ander beleid (b.v. milieu, erfgoedbeleid), waarin handhaving een rol moet spelen.
Met de Brandweer vindt afstemming plaats over brandpreventie, Community Safety en toezicht en handhaving van brandveiligheid. Tevens is er afstemming in het kader van het integraal veiligheidsbeleid (nota ‘Op Maat, integraal veiligheidsbeleid 2011 t/m 2014 gemeente Heerenveen). Prioriteiten binnen dit beleid zijn: (huislijk) geweld in de buurt, GHB en andere middelen, (voetbal)geweld op straat, overlast jeugd en fysieke veiligheid. Deze vallen goeddeels buiten het kader van deze nota Helder en Haalbaar Handhaven (zijn vooral het domein van politie). Raakvlakken zijn er waar het gaat om: woonoverlast, horeca, (grootschalige) evenementen, brandveiligheid en risico’s van gevaarlijke stoffen. Deze maken (ook), voor zover het wet- en regelgeving betreft, onderdeel uit van het handhavingsbeleid en de jaarlijkse uitvoeringsprogramma’s.
Afstemming met de afdeling IBOR (Inrichting Beheer Openbare Ruimte) van de Dienst V&R heeft betrekking op het kapbeleid (controle en handhaving zijn daar ondergebracht), afvaldumping, zwerfafval, maar ook grondstromen – de Wijkteams vervullen een oog- en oorfunctie.
Uiteraard is er ook overleg en afstemming met de afdeling Vergunningen, waar het gaat om de handhaafbaarheidstoetsing en daadwerkelijke handhaving van (omgevings-) vergunningen. Er is jaarlijkse afstemming van de uitvoeringsprogramma’s, o.a. op het gebied van bouw- en milieutoezicht, in het benoemen van de (eventuele) gezamenlijke thema’s waar de aandacht in het programmajaar zich specifiek op richt.
De overleggen zijn geïntensiveerd door het gemeentebrede project deregulering en de (deels daaraan gekoppelde) bezuinigingstaakstelling die gerealiseerd moeten worden.
Capaciteit en Middelen
Voor de uitvoering van de handhavingsactiviteiten zijn personele en financiële middelen nodig. Ten eerste vragen de activiteiten inzet van het gemeentepersoneel. Daarnaast zijn financiële middelen nodig. Deze kunnen gebruikt worden voor bijvoorbeeld externe inhuur van extra capaciteit, specifieke kennis, technische voorzieningen of voor laboratoriumonderzoek. Ook zijn financiële middelen nodig voor de aanschaf van apparatuur en zaken als persoonlijke beschermingsmiddelen.
Het toezicht en de handhaving met betrekking tot de fysieke leefomgeving worden uitgevoerd door de afdeling Handhaving van de dienst P&V(Publiekszaken en Veiligheid).
De beschikbare en (extra) benodigde handhavingscapaciteit voor de fysieke leefomgeving is als volgt:
Beschikbaar
capaciteit
Afdelingshoofd
1 fte
Activiteit milieu:
3 fte
Activiteit bouw:
2,4 fte
Afvalstoffen (diftar)
0,4 fte
APV/bijz. wetten:
0,8 fte
Brandveiligheid/DHW:
1,4 fte
Juridische ondersteuning:
2,3 fte
Handhavingsbeleid:
0,9 fte
Admin. ondersteuning:
1,1 fte
Totaal:
13,3 fte
In relatie tot het takenpakket aan toezicht en handhaving (van wettelijke taken van Rijkswege en eigen gemeentelijke regelgeving) bevindt de beschikbare capaciteit zich op de ondergrens. Dit betekent dat er, ondanks scherpe prioritering, geen lucht zit in de jaarlijkse handhavingsprogramma’s. Nieuwe taken (van rijkswege) of nieuwe bestuurlijke voorkeuren zullen ten koste gaan van de reeds toebedeelde capaciteit aan andere geprioriteerde handhavingstaken. Er zal dan, bij uitbreiding of aanpassing van het takenpakket, afgewogen moeten worden ten koste van welke taak zulks moet gaan, dan wel extra middelen beschikbaar gesteld moeten worden.
Voor de uitvoering van het in deze nota neergelegde beleid, het toezicht en handhaving van de benoemde prioriteiten en bestuurlijke voorkeuren, is extra inzet van capaciteit (en middelen) onontbeerlijk. Het gaat om de eerder in deze nota genoemde onderwerpen: handhavingcommunicatie, toezicht en handhaving op alcoholverstrekking aan jongeren beneden de 16 jaar, voortzetting van het project Buurtbemiddeling na 2013, en geluidmeting bij (grote) evenementen.
Voor de inzet van personeel is ervan uitgegaan dat een formatieplaats overeenkomt met 1450 productieve uren.
De extra personele middelen op basis van de thans benoemde doelen, prioriteiten en bestuurlijke keuzes voor de komende jaren zijn:
Met toezicht en handhaving op alcoholverstrekking beneden de 16 jaar, via een Boa (als onderdeel van het tweesporenbeleid, preventie en repressie) is, gelet op ervaringscijfers van pilotgemeenten, naar schatting minimaal 0,3 fte gemoeid voor toezicht en handhaving op de geInnventariseerde ‘hot spot-locaties. In 2015 volgt een evaluatie op basis van het naleefgedrag, en wordt de vervolgaanpak bepaald.
Voor de structurele continuering en de coördinatie van het project Buurtbemiddeling na 2013, door de juridisch medewerkster van de afdeling Handhaving is een uitzetting berekend van ca. 0,1 fte.
Voor communicatie over handhaving wordt een uitzetting van middelen noodzakelijk geacht. Deze wordt, in samenspraak met de Unit Communicatie, geschat op 0,2 fte. Het is een keuze of dit vanuit de Unit Communicatie of vanuit de afdeling zelf moet plaatsvinden, dan wel via een (tijdelijke)externe uitbesteding, gecoördineerd vanuit de gemeente (zie financiële middelen). In 2015 zal op basis van een evaluatie een eventueel vervolg bepaald worden.
In het kader van het nieuwe Evenementenbeleid zal voorgesteld worden tot geluidnormering van (grote) muziekevenementen in de plaats Heerenveen. Op grond van praktijkervaring in 2012 (het uitvoeren van geluidsmetingen bij evenementen, plus monitoren van daarmee gemoeide tijd), is een capaciteitsbeslag gemeten van 190 uur, dat is ruim 0,1 fte. Deze middelen worden voor 2014 en 2015 aangevraagd. In 2015 worden de geluidsnormen, die voor de diverse locaties zijn vastgesteld, geëvalueerd en wordt de vervolgaanpak bepaald.
Dit is in de onderstaande tabel weegegeven.
Benodigd Extra
capaciteit
2014/15
2016/17
DHW (< 16 jr.)*
0,3 fte
-
Buurtbemiddeling
0,1 fte
0,1 fte
Communicatie*
0,2 fte
-
Geluidmeting evenementen*
0,1 fte
-
Totaal:
0,7 fte
0,1 fte
* voor deze onderdelen wordt na evaluatie in 2015 een eventuele vervolgaanpak bepaald.
In de jaarlijkse Handhavingsprogramma’s wordt per handhavingstaak de personele inzet in uren gespecificeerd.
Op basis van monitoring en evaluatie wordt periodiek gekeken of de gemeentelijke handhavingsdoelstellingen en –prioriteiten enerzijds, en de beschikbare capaciteit anderzijds, in evenwicht zijn. Als dit niet zo blijkt te zijn is de consequentie aanpassing van beleidsdoelen en/of prioriteiten, dan wel aanpassing van middelen/capaciteit.
Financiële middelen
De personele middelen zijn geborgd in de gemeentelijke P-Begroting. Financiële middelen voor de uitvoering van de toezichts- en handhavingstaken zijn geborgd in de Beheersbegroting. Financiering van ondersteunende middelen (apparatuur, bodemonderzoek e.d.) geschiedt vanuit deze begroting (budget Handhaving, groot € 14.651,-).
Bij langdurige ziekte wordt vanuit het budget Vervanging (dienst P&V, groot € 20.000,-) tijdelijke inhuur gepleegd. Opleidingen en cursussen worden gedekt uit het gelijknamig budget van de dienst P&V (groot € 77.500,-).
Ook levert de gemeente een structurele financiële bijdrage aan de/het Regio/Service-bureau De Friese Wouden en (vanaf medio 2013) de FUMO.
Ten aanzien van (extra) financiële middelen (inclusief bovengenoemde personele middelen omgerekend naar geld) gaat het om:
Meerjarig/Structureel
De uitzetting ten behoeve van het toezicht en de handhaving op de leeftijdsgrens (< 16 jr.) in het kader van de Drank- en Horecawet is berekend op € 30.000 structureel, ingaande per 2014 voor preventieve maatregelen. Voor repressief toezicht/handhaving wordt voorgesteld om voor de jaren 2014 en 2015 een bedrag van € 25.000 beschikbaar te stellen (= ca. 0,3 fte), welke gedekt kan worden uit de vrijval, vanwege deregulering, van een deel van het beschikbare budget voor Cultureel erfgoed. In 2015 volgt een evaluatie op basis van het naleefgedrag, en wordt de vervolgaanpak bepaald.
Voor de continuering en de coördinatie van het project Buurtbemiddeling vanaf 2014, door de juridisch medewerkster van de afdeling Handhaving is een structurele uitzetting berekend van ca. 0,1 fte (€ 7.500). Daarnaast zal voor het project Buurtbemiddeling een (klein) budget vrijgemaakt moet worden voor de bijkomende kosten voor de acht vrijwilligers (onkosten-/reiskosten-vergoeding, bijscholing, voorlichtingsbijeenkomsten, pr enz.) Deze kosten worden geraamd op € 5.000, jaarlijks.
Met de keuze voor (een externe uitbesteding) van handhavingscommunicatie ingaande 2014, onder gemeentelijke regie (vanuit de Unit Communicatie en de afdeling Handhaving) is een tot en met 2015 jaarlijks een bedrag gemoeid van naar schatting € 15.000. Daarna zal op grond van evaluatie een eventuele vervolgaanpak bepaald worden.
Mobiel handhaven: eind april 2012 is begonnen met een (nog steeds lopende) proef mobiel handhaven met handheld tablets, software van het ict-bedrijf VinX en digitale checklisten. Aan de pilot wordt meegedaan door handhavers bouw, milieu, brandveiligheid, diftar en bijzondere wetten, en de applicatiebeheerder ict van de afdeling Handhaving. Reden van de proef is dat er steeds meer digitaal gewerkt moet worden: omgevingsvergunningen en meldingen worden (verplicht) meer digitaal ingediend en verleend. De kosten voor licenties voor twaalf handhavers zijn jaarlijks € 10.000. Het structureel budget voor Handhaving is hiervoor niet toereikend.
Toezicht en handhaving geluidnormering in het kader van het nieuwe Evenementenbeleid 0,1 fte, jaarlijks, tot en met 2015 (€ 7.500). In 2015 zal op basis van de ervaringen een vervolg bepaald worden.
Eenmalig
Voor de ontwikkeling van nieuwe toezichttechnieken, de ‘Handhavingskaart’ en de bonus/malus-systematiek , worden de kosten voor materialen en technische systemen (ict) geschat op een eenmalige investering van € 20.000.
De eenmalige kosten voor de ontwikkeling van een (Handhavings)Communicatieplan, en een eerste aanzet tot uitvoering daarvan in 2013 via een (tijdelijke) externe uitbesteding, zijn berekend op € 15.000 (w.v. ca. € 6.000 ontwikkeling Communicatieplan).
Mobiel handhaven: De eenmalige kosten voor (technische) hulpmiddelen worden geraamd op ca. € 5.000.
Mobiel handhaven: licentie voor 2013 ter overbrugging naar structurele dekking in 2014: € 10.000.
Toezicht en handhaving geluidnormering in het kader van het nieuwe Evenementenbeleid 0,1 fte) in 2013 ter overbrugging naar meerjarige dekking in 2014/2015: € 7.500.
Voor al deze financiële en personele investeringen (uitzettingen) geldt: de kost gaat voor de baat. De vrijwel zekere verwachting is dat door de inzet van deze instrumenten, de werkdruk op toezicht en handhaving uiteindelijk zal verminderen. En dat hiermee beter kan worden ingespeeld op de landelijke trend van een toenemende druk op handhaving (o.a. vanuit decentralisatie van Rijkstaken). Dit nog afgezien van de realisering van de bestuurlijk gestelde doelen en een impuls aan de handhavingskwaliteit.
Aan het college wordt voorgesteld de eenmalige kosten begroot op € 57.500 in 2013 te dekken uit het nog beschikbare budget Evaluatie en Ontwikkeling Handhavingsbeleid (7.68.790 – 9340), en de meerjarige/structurele kosten, voor 2014/2015 begroot op € 75.000 jaarlijks. en de periode 2016/2017 op € 27.500 jaarlijks, aan te melden voor integrale afweging in de V&P-nota 2013.
Kwaliteitsborging
In december 2009 is de Eindrapportage kwaliteitscriteria (KPMG, versie 2.0) verschenen. Deze rapportage bevat kwaliteitscriteria voor de vergunningverlening Wabo en het toezicht en handhaving van VROM-regelgeving voor de fysieke leefomgeving. Het gaat om criteria voor de kritieke massa (voldoende opleiding, ervaring, kennis en het onderhouden en borgen daarvan), de proceskwaliteit (sluitende beleidscyclus, de zgn. Big 8, en kwaliteitsborging) en voor inhoud en prioriteiten (minimale ondergrens binnen de werkprocessen zoals de diepgang waarmee getoetst wordt, en landelijke prioriteiten). De criteria hebben geen wettelijke status, maar worden wel als richtinggevend gezien voor de handhavingsorganisatie.
In het kader van het PUmA-project Kwaliteit is een herijking uitgevoerd op de set kwaliteitscriteria. Zie hiervoor het Eindrapport Output en Outcome – gerichte kwaliteitscriteria, Versie 2.1 (VNG/VROM/IPO/BMC, nov. 2010). Ook dit rapport geeft criteria voor: kritische massa, processen en inhoud en prioriteiten. De kwaliteitseisen hebben eveneens geen wettelijke status. De kwaliteitscriteria worden door organisaties gebruikt bij de zelfevaluatie van hun uitvoerings-en handhavingskwaliteit.
Gemeenten/regio’s (RUD’s) bepalen zelf hoe de criteria toe te passen en hoe om te gaan met de resultaten van de zelfevaluatie. Hiervoor is een zelfevaluatietool beschikbaar gesteld. Onderdeel van deze controle is het horizontaal toezicht door B&W en de raad. De gemeente Heerenveen gebruikt de kwaliteitscriteria ook op deze wijze: als referentiekader en prestatie-indicator voor de eigen organisatie. Tevens kan het instrument worden ingezet voor benchmarking; het maken van onderlinge vergelijkingen met andere handhavende instanties. Inmiddels maakt de provincie zich op voor een wettelijk ‘implementatietraject kwaliteit’, dat (net als in 2005) dit jaar van start zal gaan met een nul-meting bij de gemeenten, het vervolgens eventueel opstellen en bestuurlijk vaststellen van verbeterplannen, en een eindmeting in november/december 2014. In 2015 worden de kwaliteitseisen wettelijk van kracht en moeten alle gemeenten (en andere handhavende instanties) hieraan voldoen.
Gemeentelijke herindeling
Op 30 november 2010 heeft de gemeenteraad van Boarnsterhim besloten de gemeente per 1 januari 2014 op te heffen en over te gaan tot een gemeentelijke herindeling. In het besluit is bepaald dat het grondgebied van Boarnsterhim over meerdere gemeenten zal worden verdeeld, wat ertoe zal leiden dat per 2014 een deel van de gemeente Boarnsterhim (waaronder Akkrum en Oldeboorn) naar Heerenveen overgaat. Met de gemeente Leeuwarden en Heerenveen wordt een herindelingtraject doorlopen. Beleid en uitvoering van de handhaving is in kaart gebracht en zal waar nodig geharmoniseerd worden. De herindeling van Boarnsterhim is een unieke gebeurtenis. Het is niet eerder voorgekomen dat een gemeente op eigen initiatief wordt opgeheven en opgedeeld over vier buurgemeenten.
Tevens is er een fusie gaande die moet leiden tot een nieuwe gemeente De Friese Meren (Lemsterland, Gaasterlân-Sleat en Skarsterlân). Met de gemeenten Skarsterlân (De Friese Meren i.o.) en Súdwest-Fryslân zullen grenscorrecties plaatsvinden. Onderdeel van het herindelingsadvies is een grenscorrectie tussen de huidige gemeente Skarsterlân en de gemeente Heerenveen. Bij deze grenscorrectie gaan de tweelingdorpen Haskerdijken en Nieuwebrug over en een gebied ten noorden van deze dorpen en ten oosten van het Hearrenfeansterkanaal. Ook het Businesspark Friesland en het bedrijventerrein Haskerveen gaan in dit advies over naar de gemeente Heerenveen. Een evenredig deel van het personeel (ca. 5 fte) komt dan ook deze kant op. Wat deze gebiedsuitbreiding (met bijbehorende bedrijven, woon- en recreatiegebieden) voor de afdeling Handhaving betekent is op dit moment nog niet geheel in kaart.