Een calamiteit is een zeer bijzondere en persoonlijke omstandigheid.
Mocht de medewerker plots het werk moeten verlaten (of plots op een
werkdag niet naar het werk kunnen komen) vanwege een calamiteit dan
heeft hij de rest van de werkdag vrij met volledige doorbetaling van
salaris. Het calamiteitenverlof begint en eindigt op dezelfde werkdag.
Op grond van de wet Waz heeft de ambtenaar recht op calamiteitenverlof
wanneer hij zijn arbeid niet kan verrichten wegens:
zeer bijzondere persoonlijke omstandigheden; In de wet Waz is
bepaald dat onder zeer bijzondere persoonlijke omstandigheden in
elk geval begrepen worden:
de bevalling van de echtgenote, de geregistreerde
partner of de persoon met wie de werknemer ongehuwd
samenwoont;
het overlijden en de lijkbezorging van een van zijn
huisgenoten of een van zijn bloed- en aanverwanten in de
rechte lijn en in de tweede graad van de zijlijn.
Ter aanvulling hiervan vindt de werkgever (zonder een complete
opsomming van voorbeelden te kunnen geven) dat de volgende
gebeurtenissen ook hieronder kunnen worden begrepen.
plotselinge ziekte van thuiswonende kinderen;
plotselinge ziekenhuisopname van inwonende
partner/ouder;
brand in woning;
gesprongen waterleiding in woning;
een door wet, zonder geldelijke vergoeding, opgelegde
verplichting, waarvan de invulling niet in vrije tijd kan
plaatsvinden. Ter verduidelijking denkt de werkgever hierbij
aan:
het doen van aangifte van geboorte of overlijden;
het verschijnen voor de rechtbank, tenzij deze
verplichting ontstaan is door schuld van de ambtenaar,
en voor zover dit niet in vrije tijd kan geschieden of
verzetting niet mogelijk is.
de uitoefening van het actief kiesrecht. Ter restrictie stelt de
werkgever dat verloftoekenning aan de orde is mits dit niet in
vrije tijd kan geschieden of verschuiven van werktijden niet
mogelijk is.
Mocht voor de afhandeling van de calamiteit de eerstvolgende werkdag
ook verlof nodig zijn dan kan de medewerker een verzoek doen voor
kortverzuimverlof. Ook hier geldt een volledige doorbetaling van
salaris. Het kortverzuimverlof betreft een korte naar billijkheid te
berekenen tijd. Wederom maatwerk dus. Kortverzuimverlof valt het beste
te beschrijven met voorbeelden, zoals: de dag na de gesprongen
waterleiding moeten schoonmaak/reparatie werkzaamheden plaatsvinden om
verdere schade te voorkomen; de dag na de brand moet de
verzekeraar/glaszetter opgevangen worden; de bevalling duurt langer dan
voorzien; de begrafenis moet geregeld worden; enz. NB:
kortverzuimverlof betreft NIET de verzorging van naasten, dit valt
namelijk onder kortdurend zorgverlof!! (zie artikel 6:4:3)
Toepasbaarheid van calamiteiten- en ander
kortverzuimverlof Calamiteiten- en ander
kortverzuimverlof is een instrument dat de leidinggevende kan toepassen
om de combinatie van arbeid en zorg enigszins te faciliteren. De
medewerker moet z.s.m. de leidinggevende op de hoogte stellen van de
reden waarom hij de dag volgend op de calamiteit het werk verzuimt. De
werkgever kan niet op grond van zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelangen
de opname van calamiteiten- of kortverzuimverlof weigeren. In overleg
spreken beiden een korte en billijke verlofperiode af. De leidinggevende
mag wél achteraf eisen dat de medewerker aannemelijk maakt dat hij deze
periode niet naar het werk kon komen vanwege de noodzakelijke
afhandeling van de calamiteit.
Een dergelijke gebeurtenis komt slechts sporadisch voor, omdat de
werkgever ervan mag uitgaan dat de medewerker de combinatie van arbeid
en zorg op een betrouwbare en haalbare wijze georganiseerd heeft. Omdat
zelfverantwoordelijkheid hier een grote rol speelt mag de werkgever
ervan uitgaan dat de persoon allereerst andere oplossingen bedenkt
alvorens hij/zij de werkgever om een oplossing verzoekt in de vorm van
buitengewoon verlof. De medewerker kan bijvoorbeeld ervoor kiezen om ten
volle gebruik te maken van de flexibele werktijdenregeling, door het
werk later aan te vangen of juist eerder het werk te verlaten. Daarnaast
kan regulier verlof worden opgenomen. Ook kan hij een beroep doen op
familie, kennissen of buren. Als deze mogelijkheden niet tot een
oplossing leiden dan biedt dit instrument uitkomst. De leidinggevende
mag vragen welke maatregelen de persoon zelf genomen heeft om voor een
voorliggende oplossing zorg te dragen. Zijn oordeel hieromtrent speelt
een rol in toekomstige situaties waarbij de medewerker een beroep doet
op calamiteiten- en ander kort verzuim verlof.
Verloftoekenning van calamiteiten- en
kortverzuimverlof Calamiteitenverlof
eindigt na een dag. Bij een dergelijke calamiteit moet de medewerker
z.s.m. de leidinggevende op de hoogte stellen van de situatie en melden
dat hij de rest van de dag vrij neemt. Is de medewerker al op het werk
dan klokt hij uit met de functietoets Overig. De leidinggevende mag
achteraf eisen dat de medewerker aannemelijk maakt dat hij deze dag geen
werk kon verrichten omdat er sprake was van een calamiteit. Bij
kort verzuimverlof is de duur van de verloftoekenning
afhankelijk van de situatie (maatwerk) maar betreft immer een korte en
billijke periode. Hierbij wordt een onderscheid gemaakt tussen een
overlijdenssituatie en overige calamiteiten: Richtlijn bij het bezoek
van een begrafenis van een overleden familielid (1e en 2e lijns): één
dag. Richtlijn bij het regelen van een begrafenis van een overleden
familielid (1e en 2e lijns): het aantal werkdagen tussen overlijden en
begrafenis. Richtlijn bij overige situaties: verloftoekenning van ten
hoogstens twee aaneensluitende werkdagen.