4.2.1 Papier en karton
Huidige situatie
Papier en karton worden ingezameld via ondergrondse containers. Deze staan op 31 locaties in de gemeente. In Heemstede zijn in tegenstelling tot veel andere gemeenten geen scholen of verenigingen die oud papier inzamelen. Uit de sorteeranalyses van de afgelopen jaren blijkt dat het scheidingspercentage tussen de 70% en 80% ligt. De landelijke doelstelling is 85%.
Oud papier en karton zijn ook financieel gezien een zeer waardevolle stroom. De gemiddelde papierprijs ligt de afgelopen jaren rond de € 90 per ton. Gescheiden inzameling van oud papier levert dus geld op.
Verbetervoorstellen papier en karton
Papierinzameling door scholen, verenigingen en/of kerken
Het is al jaren mogelijk voor scholen, verenigingen of kerken om papier en karton in te zamelen. Hiervoor moet wel eerst toestemming worden gevraagd. Tot nu toe zijn er vanuit scholen of verenigingen geen aanvragen hiervoor ontvangen. Het (leren) scheiden van afvalstromen, waaronder papier en karton, begint voor een deel bij de jeugd. Voor een school kan het bovendien interessant zijn, omdat er een opbrengst tegenover staat. Een relatief eenvoudige methode hiervoor is het (laten) plaatsen van een verzamelcontainer waarin kinderen en ouders papier in kunnen gooien. Met de opbrengst daarvan, kunnen scholen dan extra activiteiten bekostigen.
Huis-aan-huis papierinzameling met behulp van rolemmers
Sinds de plaatsing van de ondergrondse containers voor papier (grotendeels in 2004) is gestopt met het huis-aan-huis inzamelen van papier (in kratjes). Deze wijziging van inzamelmethode heeft geen gevolgen gehad voor de ingezamelde hoeveelheid papier. Meerlanden geeft in hun afvalscheidingadvies aan dat een periodieke huis-aan-huisinzameling van de fractie papier en karton met behulp van rolemmers in andere gemeenten een aanzienlijke stijging van de ingezamelde hoeveelheden laat zien. In de gemeente Heemstede is sprake van een uitgebreid netwerk van ondergrondse containers voor papier/karton. Overstappen op een andere inzamelmethode betekent nieuwe investeringen en restant afschrijvingskosten op bestaande inzamelmiddelen, tenzij de bestaande middelen voor een andere fractie (bijvoorbeeld plastic) kunnen worden ingezet. Dit voorstel is vooralsnog niet uitgewerkt en financieel doorgerekend.
Communicatie / voorlichting
Naast het scheiden van afval heeft het voorkomen van papierafval een nog hogere prioriteit.
Eén van de mogelijkheden betreft het (stimuleren van het) gebruik van ja-nee en nee-nee stickers. Met deze stickers kunnen ongewenste huis-aan-huisbladen en/of reclamedrukwerk geweerd worden.
Daarnaast worden er veel geadresseerde reclame-uitingen en folders verspreid. Hiertegen helpen de stickers niet. Via de website www.postfilter.nl kunnen inwoners hun contactgegevens kosteloos laten opnemen in het Nationale Postregister. Hiermee kunnen ze zich laten blokkeren tegen ongevraagd geadresseerd reclamedrukwerk.
Veel reclamefolders worden via Internet beschikbaar gesteld. Daarnaast bestaat de mogelijkheid voor
4.2.2 Textiel
Huidige situatie
In Heemstede wordt textiel op meerdere manieren ingezameld.
1
2
3
4
5
wat
textielcontainers in de openbare ruimte
textielcontainers op particulier terrein
huis aan huis inzameling met zakken
kleding ophalen bij mensen thuis
kleding doneren aan kringloopwinkels
wie
-Stichting KICI
-Stichting KOE
jaarlijks 4 partijen
- Stichting KOE
Kringloopwinkels
-DMW Reco
-The Vintage Store
- Kringloopwinkels
-Vomar
juridische basis
Uitvoeringsbesluit Afvalstoffenverordening Heemstede 2010
Uitvoeringsbesluit Afvalstoffenverordening Heemstede 2010
Beleid huis aan huis kledinginzamelingen
geen juridische basis noodzakelijk
geen juridische basis noodzakelijk
Textielcontainers in de openbare ruimte
Momenteel staan op vier locaties textielcontainers van Stichting KICI. In december 2013 is een meervoudig onderhandse aanbesteding gestart om een inzamelaar te selecteren voor de periode van 1 april 2014 tot en met 31 december 2015.
Bij drie winkels staan textielcontainers van een commerciële inzamelaar (DMW Reco). De winkeliers ontvangen een vergoeding voor het beheer van deze containers. Ook Vomar heeft een eigen textielcontainer geplaatst in de openbare ruimte. Voor deze containers is officieel geen toestemming verleend door de gemeente. Deze ‘illegale’ containers zijn tot nu toe gedoogd, omdat op deze locaties geen ruimte of geld was voor ondergrondse containers en omdat extra textielcontainers bijdragen aan afvalscheiding.
Textielcontainers op particulier terrein
Stichting KOE is aangewezen om textielcontainers op particulier terrein te mogen plaatsen. Zij hebben op twee locaties een container geplaatst.
Sinds januari 2013 heeft ook The Vintage Store (in samenwerking met Stichting KICI) twee kledingcontainers op particulier terrein geplaatst. The Vintage Store is niet door het college aangewezen. Juridisch gezien mogen zij dit doen, onder de volgende voorwaarde: op de containers staat expliciet dat het gaat om herdraagbare kleding bestemd voor The Vintage Store. De kleding in deze containers is dan ook geen afvalstof en daarom geen bevoegdheid van de gemeente. Extra kledingcontainers dragen bij aan het stimuleren van hergebruik en gescheiden afvalinzameling. De sociaal-maatschappelijke functie die The Vintage Store heeft in de vorm van samenwerking met onder andere Paswerk, KICI, Stichting EDUkans en Stichting Vluchtingenwerk Heemstede, wordt onderkend. Toch heeft de gemeente (ambtelijk) The vintage Store en KICI verzocht terughoudend te zijn met extra containers, omdat:
In deze containers alleen herdraagbare kleding mag. In de openbare containers mogen alle soorten textiel. Daardoor wordt het er niet duidelijker op voor inwoners.
Er een kans is op wildgroei aan bakken. Textielinzameling levert geld op. Het risico bestaat dat andere organisaties dit ook willen gaan doen.
Het ten koste gaat van de ingezamelde hoeveelheid textiel in de containers in de openbare ruimte en dus ten koste van de goede doelen die door de gemeente worden uitgekozen.
Huis-aan-huisinzameling
Op 2 februari 2010 heeft het college het ‘Beleid met betrekking tot kledinginzamelingen’ vastgesteld. Dit beleid heeft alleen betrekking op huis-aan-huisinzamelingen. Jaarlijks krijgt de gemeente 10 tot 15 aanvragen om huis-aan-huis textiel te mogen inzamelen, waarvan vier partijen worden aangewezen. Voor deze aanwijzingen worden de volgende criteria gehanteerd:
een positief advies van het Centraal Bureau voor de Fondsenwerving; (in het bezit van CBF-keur)
de verscheidenheid van doelstellingen;
zo weinig mogelijk kosten verbonden aan de inzameling, of een zo groot mogelijke netto-opbrengst per kilo.
& 5. Kleding ophalen bij mensen thuis en kleding doneren aan kringloopwinkels
Kringloopwinkels halen kleding op afroep op bij mensen thuis. In principe betreft dit herdraagbare kleding ter verkoop in de betreffende kringloopwinkel. Deze kleding dan ook geen afvalstof. Er hoeft formeel dan ook niets te worden geregeld door de gemeente.
In Heemstede wordt jaarlijks ongeveer 145 ton textiel ingezameld. Dit is dus exclusief de kleding die de kringloopwinkels inzamelen en ophalen.
containers in de openbare ruimte
95 ton
containers op particulier terrein – KOE en The Vintage Store
25 ton
containers bij winkels - DMW RECO
(geen gegevens van Vomar beschikbaar)
15 ton
huis aan huisinzameling
10 ton
Totaal
145 ton
Uit de sorteeranalyses blijkt dat het restafval in Heemstede voor ongeveer 6% bestaat uit textiel. Ongeveer 40% van de totale hoeveelheid die wordt weggegooid wordt gescheiden ingezameld. De landelijke doelstelling voor gescheiden inzameling van textiel is 50%.
Door de opening van 2 kringloopwinkels in Heemstede worden inwoners extra gestimuleerd om herdraagbare kleding in te leveren in plaats van weg te gooien. Wellicht heeft dit een positieve invloed op de totale textielinzameling, waardoor de hoeveelheid textiel in het restafval extra afneemt.
Verbetervoorstellen textiel
Meer containers
De dekkingsgraad van de containers kan worden verhoogd. Uitbreiding met 3 locaties is wenselijk. De kosten voor de containers in de openbare ruimte worden betaald door de inzamelaar. In het nieuwe contract voor 2014 en 2015 worden alleen bovengrondse containers geplaatst. Vanaf 2016 worden de textielcontainers zoveel mogelijk in de grond geplaatst. De kosten hiervoor kunnen vanaf 2016 worden gedekt uit de opbrengsten voor textiel. Hiervoor is wel een aanpassing van het beleid nodig, zie ‘toekomst textielinzameling’.
Communicatie / voorlichting
Veel mensen weten niet dat alle textiel ingeleverd mag worden. In uitingen wordt nog wel eens over kleding gesproken. Beter is uit te gaan van de term ‘textiel’. Textiel is immers meer omvattend dan de term kleding! (ook kapot of versleten) en niet alleen herdraagbare kleding.
Aanbesteding textielinzameling
In december 2013 is een meervoudig onderhandse aanbesteding gestart om charitatieve inzamelaars te selecteren voor de periode tot en met 31 december 2015. De beste inzamelaar wordt geselecteerd op basis van kwaliteit. Hierbij wordt onder andere de meerwaarde voor Heemstede beoordeeld. De inschrijver dient bij de inschrijving aan te geven hoe hij de gemeente ondersteunt om de milieudoelstellingen te behalen. De inschrijver kan initiatieven vermelden die betrekking hebben op de voorlichting en communicatie en/of overige initiatieven.
Toekomst textielinzameling – nieuw beleid
Opbrengst textielinzameling voor gemeente
De opbrengst van de textielinzameling is tot nu toe bestemd voor de charitatieve inzamelaar. Deze draagt een deel van de opbrengst af aan de lokale Stichting Kennemerland Oost Europa (KOE). Ook de opbrengst in 2014 en 2015 is voor een charitatieve organisatie. De bijdrage aan KOE wordt tot en met 2015 afgebouwd en vervalt daarna. De selectie van de nieuwe inzamelaar in 2013 is zeer moeizaam verlopen. De charitatieve inzamelaars beconcurreren elkaar zeer sterk en gaan juridische procedures niet uit de weg. Dit komt het goededoelenkarakter niet ten goede. Voorgesteld wordt om vanaf 2015 een nieuw beleid te voeren. De textielinzameling kan worden toegevoegd aan het afvalcontract. De opbrengst komt dan ten goede aan de inwoners, wat een verlaging betekent van de afvalstoffenheffing. Er kan altijd besloten worden om met (een deel van) de opbrengst lokale doelen of projecten te ondersteunen. Deze projecten dienen primair gericht te zijn op afvalscheiding. Ook kunnen (ondergrondse) containers worden betaald uit de opbrengst.
Beleid huis-aan-huisinzamelingen wijzigen.
De huidige criteria waarop huis-aan-huisinzamelaars worden geselecteerd zijn beperkt. Er wordt nu niet gekeken naar de wijze waarop het textiel wordt ingezameld, waar en hoe het wordt gesorteerd en hoe het wordt verwerkt. Het voorstel is om in 2014 het ‘Beleid met betrekking tot kledinginzamelingen te herzien. Bij de selectie van inzamelaars worden ook criteria als milieu en duurzaamheid toegevoegd. Het is ook een mogelijkheid om vanaf 2016 de huis-aan-huisinzamelingen door dezelfde partij te laten uitvoeren die ook de containers in de openbare ruimte exploiteert.
4.2.3 Glas
Huidige situatie
Heemstede zit al jaren bij de best scorende gemeenten voor wat betreft de gescheiden inzameling van glas. In 2012 is in Heemstede 944 ton verpakkingsglas gescheiden ingezameld. Uit de sorteeranalyse van 2012 blijkt dat dit ongeveer 91% is van de totale hoeveelheid (in 2013 zelfs 96%). De landelijke doelstelling van 90% recycling wordt gehaald. Er is hier dan ook niet/nauwelijks verbetering te verwachten.
Verbetervoorstellen glas
Voor deze stroom worden geen verbeteropties voorgesteld.
Hoofdstuk
Artikel 4.2
Hoge(re) service op waardevolle grondstoffen
Onderdeel van Afvalinzameling en afvalscheiding - op weg naar 65%-