Art. 1 Uitvoeringsplan accommodatiebeleid Gemeente Neder Betuwe 2014 – 2018 — Samenvatting maatschappelijke omgeving

Neder Betuwe is weliswaar één gemeente maar wel waarin alle dorpen ieder een eigen identiteit hebben. De gemeente Neder Betuwe is eigenaar van en betrokken bij vele accommodaties. Elke accommodatie heeft zo zijn eigen functie binnen de verschillende kernen en is om uiteenlopende redenen gerealiseerd en wordt om uiteenlopende redenen in stand gehouden. In het jaar 2010 is door het bureau Vitri geïnventariseerd welke accommodaties er zijn, wat de bouwkundige staat daarvan is hoe de eigendomsverhoudingen liggen. Een algemene conclusie luidt dat de accommodaties er goed voor staan wat betreft aantal en spreiding. Meerwaarde is te halen op de functionele kwaliteit; functies toevoegen die in de context met elkaar samenhangen, elkaar versterken en de bezettingsgraad kunnen verhogen. Ontwikkelingen binnen zorg, Wmo en welzijn vragen een andere kijk op huisvesting van maatschappelijke activiteiten. In het bijzonder komt de nadruk de komende jaren te liggen op Zelfredzaamheid. Er wordt steeds meer gekeken naar de mogelijkheden (fysiek, sociaal en financieel) die een persoon nog heeft en welke zorgtaken de omgeving (familie, vrienden en kennis) kan over nemen. Bovenstaande werkwijze wordt nu toegepast binnen de Wmo. Deze werkwijze staat ook in relatie tot de decentralisaties van de AWBZ, de Jeugdzorg, het Passend Onderwijs en bij de invoering van de participatiewet. Belangrijke overlap met het accommodatiebeleid zit hier in de algemene voorzieningen. Hierbij kan bijvoorbeeld gedacht worden aan een functie als ontspanning (bijv. Dagbesteding). De lokale toegangspoorten (Kernpunten) voor zorg, welzijn, werk en wonen zijn gerealiseerd. De uitvoering van het accommodatiebeleid is een integraal onderdeel van die lokale uitwerking. Zo geniet het de voorkeur om de lokale toegangspoorten te huisvesten binnen de dorpshuizen, zodat een brede dienstverlening op het gebied van onder meer informatie/advies, zorg en ontmoeting ontstaat. Gezien de demografische ontwikkelingen is zorg een groeimarkt voor de komende 20 jaar. Belangrijk onderdeel hierbij is de combinatie zorg en wonen. Deze ontwikkelingen zijn nog niet Uitgekristalliseerd maar geven aan dat ook zorginstellingen keuzes gaan maken rondom hun maatschappelijk vastgoed. Hiernaast is ook de jeugd een groeimarkt. Belangrijk onderdeel hierbij is dan een combinatie van een ontmoetingsfunctie met een informatie- en adviesfunctie. Onder sociaal-cultureel werk en cultuur worden (vooral) de dorpshuizen binnen de gemeente verstaan. Belangrijke constatering is dat de exploitatie van een aantal dorpshuizen onder druk staat. In het verlengde hiervan ontstaan spanningen met gemeentelijk beleid (bijv. Ten aanzien van de Kernpunten) omdat de betrokken dorpshuisbesturen er nog niet uit zijn of aansluiting realiseerbaar is. Wel is een cultuuromslag gaande waarbij het merendeel van de dorpshuisbesturen met elkaar van gedachten wisselt over samenwerking op gedeelde strategische knelpunten. Zoals de druk op het bestuurlijk kader. Landelijke ontwikkeling is dat burgers zelf een rol krijgen in het beheer en de openstelling van gemeenschappelijke voorzieningen. Landelijk zijn er voorbeelden waarbij dorpsgemeenschappen (gemeente Peel en Maas) bereid zijn de verantwoordelijkheid voor de kwaliteit van het eigen gemeenschapshuis op te pakken. Er zijn ondersteuningsprogramma’s om zulke vormen van zelforganisatie en maatschappelijke inzet te ondersteunen. Veel hangt af van enthousiasme en energie van burgers om zelf de regie te voeren. In het kader van leefbaarheid zijn met de komst van de dorpstafels in verschillende dorpen activiteiten die een bijdrage leveren aan de leefbaarheid bijdragen, ontwikkeld. De gemeente heeft verschillende rollen. Van een groot aantal accommodaties is de gemeente eigenaar. Dit betekent dat de gemeente verantwoordelijk is voor de eigenaarslasten (naast de gebruikerslasten) van deze gebouwen. Hierbij moet vooral gedacht worden aan de kapitaallasten en het groot onderhoud, lasten voor instandhouding zoals verzekering en gebruikerslasten zoals energielasten, schoonmaak en klein onderhoud. Bij het grootste gedeelte van accommodaties worden deze lasten opgebracht door de gebruikers zelf of via een commerciële beheerder. De gemeente is niet van alle gebouwen eigenaar. Voorbeelden hiervan zijn onder andere de dorpshuizen en de voetbalaccommodaties. Met deze accommodaties heeft de gemeente in sommige gevallen een subsidierelatie. De rol en financiële relatie van de gemeente is per accommodatie verschillend. De verschillende rollen die de gemeente hier in heeft, brengen financiële verplichtingen met zich mee. Wanneer de exploitatie niet dekkend is of subsidies niet toereikend zijn, wordt de gemeente meer dan eens gevraagd om bij te springen. Gezien de huidige financiële situatie is het niet verantwoord en mogelijk om voor meerdere accommodaties risico's en financiële verplichtingen te dragen. Maatschappelijke effecten De gemeente heeft als visie en kernwaarden: “Neder-Betuwe is een zelfstandige stabiele plattelandsgemeente waar mensen met verschillende identiteiten en achtergronden samen wonen, werken, met onderling respect en ruimte voor elkaar, met zorg voor de medemens en leefomgeving”. Vanuit deze visie zijn vier maatschappelijke effecten benoemd: Meedoen en zelfredzaamheid Er zijn groepen mensen die niet of nauwelijks meedoen in de samenleving (bijv. vrijwilligerswerk), door diverse beperkingen en/of vraagstukken. Deze groepen zijn een mogelijk bron van vrijwillig inzet. Juist om te zorgen dat zij nu en later een netwerk hebben, is het van belang dat deze mensen nu meer/breder participeren. Daar komt bij dat hun inzet van waarde kan zijn voor vrijwilligersorganisaties. Vergroten opleidingsniveau / talentontwikkeling Neder – Betuwe heeft in vergelijking met het Nederlands gemiddelde relatief veel laagopgeleiden. Behalve reguliere scholing kan het opleidingsniveau ook een kwaliteitsslag krijgen doordat vrijwilligersorganisaties de jeugdleden de kans biedt om hun talent te ontwikkelen via het aanbod. Maar ook door het aanbieden van ondersteuning zoals huiswerkbegeleiding na het sporten of muziekles bijvoorbeeld. Versterken Leefbaarheid De gemeente streeft naar dorpen met een voorzieningenniveau toegesneden op de behoeften van bewoners. De versterking en de instandhouding van sociale netwerken en de verbinding daartussen is daarbij een speerpunt. Dit vergt een gezamenlijke inspanning met en tussen partners zoals vrijwilligersorganisaties, de professionele ondersteuners, individuele bewoners en de gemeente. Ieder vanuit hun eigen taak en verantwoordelijkheid. Verbeteren gezondheid In Neder Betuwe wordt op diverse gebieden gewerkt aan een gezonder samenleving. Veel vrijwilligersorganisaties leveren hun bijdrage daaraan. Iedere inwoner een leven lang geestelijk en lichamelijk actief is de ambitie. In deze benadering gaat het er niet alleen om dat mensen meer vaardigheden krijgen ten aanzien van gezond gedrag, maar er wordt ook aandacht besteed aan veranderingen in de sociale en fysieke leefomgeving. Het actief informeren ook door verenigingen/organisaties op de leefstijlthema’s bewegen, roken, alcoholgebruik, voeding en ontspanning kan daar een bijdrage aan leveren. De uitvoering van het accommodatiebeleid is er op gericht om voorzieningen bereikbaar te houden voor de bewoners van Neder Betuwe. En hiermee de na te streven maatschappelijke effecten binnen de gemeente te waarborgen.

Rechtspraak bij dit artikel