Van belang is of de woningaanpassing voorkomen had kunnen worden
door tijdig te verhuizen naar een adequate woning of zelf de woning
tijdig aan te passen aan de levensfase en vereisten van de tijd. Het
kan zijn dat de aanpassing ook in bijvoorbeeld een gelijkvloerse
woning noodzakelijk zou zijn.
Sommige voorzieningen behoren volgens het Bouwbesluit niet tot de
vereiste standaarden. Denk bijvoorbeeld aan het zittend kunnen
douchen op een douchezitje, bevestigd aan de muur als een losse
douchestoel niet adequaat is. Een verhuizing is geen oplossing voor
dit probleem want ook in een andere woning bestaat dit probleem. Een
douchezitje bevestigen lost het woonprobleem wel op.
Anders ligt het voor de vraag om een traplift om de verdieping te
kunnen bereiken. Als de cliënt rekening had kunnen houden met
toenemende beperkingen of ouderdom was een tijdige verhuizing naar
een gelijkvloerse woning die met lift of zonder trap is te bereiken
is, een eigen oplossing geweest, waardoor de woningaanpassing
vermijdbaar was.
Denk bijvoorbeeld ook aan de situatie dat de cliënt een lig- of
zitbad in de natte cel heeft aangebracht of laten aanbrengen, waarin
hij/ zij ook moet douchen. Een bad is boven het niveau van sociale
woningbouw. Bij toenemende beperkingen in mobiliteit of ouderdom was
het tijdig verwijderen van dit bad een eigen oplossing geweest. Of
bij hoge kosten voor deze eigen aanpassing kan verhuizen naar een
geschikte woning een alternatief zijn.
1. Algemeen gebruikelijke verhuizing
Verhuizen is niet specifiek bedoeld voor personen met beperkingen.
Ook gezonde burgers verhuizen in de loop van hun leven één of
meerdere keren als hun persoonlijke en financiële omstandigheden
wijzigen of als dat past bij een volgende levensfase. Dat is een
algemeen gebruikelijke verhuizing die past bij het zelf
verantwoordelijkheid dragen voor de keuzes in het eigen leven. Voor
cliënten die ouder worden met de bijbehorende leeftijd gerelateerde
beperkingen in mobiliteit is dat niet anders. De Wmo 2015 doet meer
dan voorheen een beroep op de eigen verantwoordelijkheid van de
burger en ouder worden is een voorzienbare levensfase. Met deze
voorzienbaarheid kan de cliënt rekening houden door tijdig te
verhuizen naar een met lift of zonder trap bereikbare, geschikte en
gelijkvloerse woning. Hierdoor kan een woningaanpassing vermeden
worden.
Ook cliënten die niet tot de doelgroep ouderen behoren kunnen te
maken hebben met toenemende beperkingen die het normale gebruik van
de woning vroeg of laat (gaan) belemmeren. Ook van hen wordt
verwacht dat zij tijdig maatregelen nemen en op zoek gaan naar een
woning die past bij hun huidige en toekomstige beperkingen.
Een algemeen gebruikelijke verhuizing is voor eigen rekening van de
cliënt. De cliënt kan ook op eigen kosten gebruik maken van de
algemene verhuisvoorziening, die in de gemeente beschikbaar is. Als
een cliënt deze verhuizing niet kan betalen kan hij/ zij een beroep
doen op de Bijzondere bijstand.
De cliënt kan er voor kiezen om niet te verhuizen. Als de cliënt
geen gebruik wenst te maken van een algemeen gebruikelijke
voorziening betekent dat echter niet dat de gemeente de woning dan
gaat aanpassen.
2. Niet voorzienbare verhuizing
Van cliënten waarbij geen sprake is van voorzienbaarheid kan
in redelijkheid niet verwacht worden dat zij tijdig
anticiperen op plotseling gewijzigde omstandigheden. Hierbij
moet gedacht worden aan situaties waarbij de cliënt
plotseling geconfronteerd wordt met beperkingen door
specifieke gebeurtenissen. Bijvoorbeeld een gezonde persoon,
nog volop actief in de maatschappij, wordt getroffen door
een hersenbloeding; een gezonde persoon krijgt een ernstig
auto ongeluk. Het gaat er steeds om: er is iets gebeurd dat
direct gevolgen heeft voor
het dagelijks functioneren en behandeling en revalidatie
hebben niet het effect dat de beperkingen worden opgeheven
of zodanig verminderd dat het normale gebruik van de woning
mogelijk is.
Ook kan het gaan om een cliënt van wie redelijkerwijs niet
verwacht kon worden dat hij/ zij tijdig maatregelen had
kunnen treffen waardoor een aanvraag voor een
woningaanpassing niet noodzakelijk zou zijn. Hierbij gaat
het meestal om een optelsom van persoonlijke en sociale
factoren die deze eigen verantwoordelijkheid in de weg
staan.
Als in de niet-voorzienbare situaties verhuizen de goedkoopst
adequate oplossing is, gaat dat voor op een woningaanpassing. Indien
een Wmo verhuisadvies is afgegeven, kan de persoon met beperkingen
voor het aanbodsysteem van woningen een medische urgentie aanvragen.
Een algemene verhuisservice in plaats van een
verhuiskostenvergoeding
Voorheen had de gemeente voor de situaties als onder a en b de
bevoegdheid een verhuiskostenvergoeding te verstrekken als Wmo
voorziening. De Wmo 2015 biedt echter geen ruimte meer tot het
verstrekken van een financiële tegemoetkoming in de kosten van
verhuizen en inrichting. Een maatwerkvoorziening kan alleen maar in
natura of in een pgb.
Voor deze cliënten heeft de gemeente Ridderkerk wel de Algemene
verhuisvoorziening beschikbaar. Deze verhuisservice wordt uitgevoerd
door het onafhankelijke platform BAR-dichtbij. BAR-dichtbij zoekt
hiervoor aansluiting bij de vrijwilligersorganisaties. De cliënt kan
zich voor deze verhuisservice bij BAR-dichtbij aanmelden.
De cliënt betaalt zelf de kosten die aan de verhuizing en inrichting
verbonden zijn, tenzij hij/zij deze kosten niet kan betalen. Het wel
of niet zelf kunnen betalen moet door de klantmanager besproken
worden.
3. Procedure voor cliënt die de kosten niet kan
betalen
Het mag niet zo zijn dat een laag inkomen betekent dat de algemene
verhuisvoorziening niet toegankelijk is, omdat men deze voorziening
niet kan betalen. Inwoners die als gevolg van een beperking adequaat
geholpen zijn met de algemene voorziening maar aannemelijk kunnen
maken dat zij de kosten van deze ondersteuning financieel niet
kunnen dragen, komen in aanmerking voor financieel maatwerk. Dit
geldt voor cliënten die een inkomen hebben tot en met 130% van de
bijstandsnorm.
Als de cliënt voldoet aan de voorwaarden kan hij/zij via de
Bijzondere bijstand in aanmerking komen voor:
een persoonsvolgend budget voor het opknappen van de woning
en
een persoonsvolgend budget voor de verhuiskosten en
een lening voor de stoffering van de woning op basis van de
Nibud tabel, gebaseerd op het aantal personen in de
leefeenheid.
Taak klantmanager Wmo:
Voor de cliënt die aangeeft de algemene voorziening niet te
kunnen betalen geeft de klantmanager tijdens het huisbezoek
een aanvraagformulier voor Bijzondere bijstand aan de
cliënt. De cliënt kan dit formulier na invulling naar de
gemeente sturen.
In het onderzoeksverslag vermeldt de klantmanager de
uitkomst van een algemene verhuisvoorziening en het
achterlaten van het aanvraagformulier bijzondere bijstand.
De klantmanager vult in het GWS systeem een document in:
Verwijzing pvb ten behoeve van Verhuizen
Taak BAR-dichtbij:
bemiddelt voor de verhuizing
bespreekt bij een afwijzing voor het pvb met de cliënt de
wensen t.a.v. de resultaten en hun mogelijke bemiddeling
voor de verhuisservice.
De cliënt kan ervoor kiezen om niet te verhuizen. Het college kan
dan niet worden verweten dat zij niet aan de plicht heeft voldaan om
algemene voorzieningen toegankelijk voor burgers te maken. Zij heeft
immers een adequate algemene voorziening geboden, die echter niet
door de cliënt is/wordt geaccepteerd.
Deel 2 › Afdeling 10
Artikel 10.3
Verhuizen
Onderdeel van Beleidsregels Wet maatschappelijke ondersteuning Ridderkerk 2015