Een gemeente loopt, net als elke andere organisatie, risico’s in de uitvoering van haar taken. Van een aantal risico’s is bekend welke financiële impact deze kan hebben en weet men vrijwel zeker dat het feit zich zal voordoen. De gemeente is dan gehouden hiervoor voorzieningen te treffen (art. 44 BBV). Bij een risico is het onbekend of het feit zich zal voordoen.
Kaders (bestaand beleid) met betrekking tot de bepaling van een risico:
Een structureel karakter van een risico wordt niet meer meegerekend bij kwantificering van de risico’s. Mocht een risico een structureel karakter hebben, dan dienen de financiële gevolgen te worden opgevangen in de volgende begroting.
Bepalen van een kans op het voordoen van een eventualiteit
Voor de kans zal een stelling aangenomen moeten worden hoe groot de kans ingeschat wordt dat het risico zich ook daadwerkelijk zal voordoen. De inschatting van deze kans is van invloed op het bedrag dat aan het risico wordt “gehangen”.
De volgende onderverdeling is vastgesteld:
Groter dan 5% en kleiner dan 10%;*
Groter dan 10% en kleiner dan 25%;
Groter dan 25% en kleiner dan 50%;
Groter dan 50% en kleiner dan 75%;
Groter dan 75% en kleiner dan 100%;
*Omdat kleiner dan 5% erg gering is, wordt voorgesteld om de risico’s waarvan de kans dat het zich voordoet kleiner is dan 5%, niet mee te nemen in de risicomatrix. Dit voorkomt dat de paragraaf weerstandsvermogen “opgeblazen” wordt met zeldzame risico’s.
Gevolg/impact
Gevolg geeft het bedrag aan waarvan ingeschat wordt wat indicatief de financiële gevolgen zijn. De bedragen worden in ranges ingedeeld.
De volgende onderverdeling is vastgesteld:
Van € 0 tot 10.000;
van € 10.000 tot € 50.000;
van € 50.000 tot € 100.000;
van € 100.000 tot € 500.000;
van € 500.000 tot € 1.000.000;
groter dan € 1.000.000;
concreet miljoenen bedrag*
*Als het heel duidelijk is dat het een veelvoud van € 1.000.000 betreft, en het bedrag is ook “redelijk” te indiceren, dient het werkelijke miljoenenbedrag aangehouden te worden.
Prioriteit
De mate waarin actie wordt gewenst t.b.v. het voorkomen en beheersen van het risico is onderverdeeld in ‘laag’, ‘middel’ en ‘hoog’.
Politiek risico
Er zijn risico’s waar het bestuur van mening is dat die zwaar wegen, omdat die zeer van belang zijn voor de functie-uitoefening, geloofwaardigheid richting kiezer, voor het imago van de gemeente etc. Het is mogelijk dat dit risico’s zijn die qua bedragen (niet substantieel) niet gemeld hoeven te worden. Aangezien aan deze risico’s zoveel waarde wordt gehecht, worden deze risico’s altijd vermeld.
Eigen beleid versus exogene oorzaken
Indien er grote risico’s gelopen worden, waarvan gesteld kan worden dat het risico niet het gevolg is van eigen beleid kan gesteld worden dat deze dan ook niet door de gemeente alleen afgedekt dient te worden. Het rijk e/o de potentiële risico-veroorzaker zal in deze dienen bij te springen, denk hierbij aan b.v. het opruimen van explosieven op het strand. Dit soort risico’s wordt niet volledig in het gemeentelijke risicoprofiel gekwantificeerd opgenomen, maar wordt gemaximaliseerd op € 200.000. Hiervan wordt alleen afgeweken indien duidelijk is dat het de intentie van het rijk niet is om bij het betreffende risico bij te springen bijvoorbeeld bij volume-effecten van een open-einde regeling.
Risicobedrag
Het bedrag wordt berekend door de bovengrens van kans en de bovengrens van gevolg te vermenigvuldigen. Alleen die risico’s worden opgenomen waarvan uiteindelijk het bedrag dat aan het risico wordt “gelabeld” minimaal € 50.000 bedraagt, tenzij het een politiek risico (zie verder in deze paragraaf) betreft. Omdat het de bedoeling is om alleen die risico’s inzichtelijk te maken die afzonderlijk of gecumuleerd van substantiële betekenis kunnen zijn, worden risico’s die gekwantificeerd worden onder de € 50.000 in principe niet mee te nemen.
Risicobeheersing
De aandacht voor risicobeheersing is toegenomen, de uitdaging is tegelijkertijd om de paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing niet te laten uitmonden in een voornamelijk (reken)technische operatie. Daarom wordt bij onderwerpen waar risico’s spelen inzicht gegeven in mogelijke ontwikkelingen (scenario’s), en welke (beleidsmatige) opties er zijn om mogelijke niet geraamde financiële consequenties zo goed mogelijk te beheersen mocht dat scenario zich voordoen.
Hoofdstuk 1
Artikel 1.2
RISICO’S EN RISICOMANAGEMENT
Onderdeel van NOTA RESERVES EN VOORZIENINGEN 2015