Stroomopwaarts is lid van de NVVK. De schuldhulpverlening wordt uitgevoerd overeenkomstig de modules en richtlijnen van de NVVK. De NVVK heeft kwaliteit hoog in het vaandel staan en stelt daarom diverse voorwaarden aan een organisatie die lid is van de NVVK. De Commissie Kwaliteitszorg heeft een toetsingskader opgesteld waaraan bij de 3-jaarlijkse audit voldaan moet worden.
Het processchema van de NVVK ziet er als volt uit:
Na aanmelding/crisisinterventie gaat de klant naar de Informatie en adviesbijeenkomst. Deze wordt wekelijks gehouden door de preventiemedewerkers. De klant kan kiezen of hij of zij naar de bijeenkomst in Maassluis, Vlaardingen of Schiedam gaat. Hier krijgen inwoners die zich hebben aangemeld alle benodigde informatie over schuldhulpverlening. Na inlevering van het complete aanvraagformulier vindt de intake plaats met een consulent schuldhulpverlening.
Een korte uitleg van de verschillende instrumenten is opgenomen in bijlage 2. Herfinanciering en duurzame financiële dienstverlening worden niet door Stroomopwaarts uitgevoerd.
Voor een aantal instrumenten wordt de schuldenaar doorverwezen naar een andere organisatie.
Dit geldt voor:
Budgetbeheer
Budgetbeheer omvat alle activiteiten in het kader van het beheren van de inkomsten van de burger en het verrichten van betalingen. Het doel van budgetbeheer is het garanderen dat betalingen tijdig gedaan worden en dat er geen (nieuwe) schulden of betalingsachterstanden ontstaan. Dit heeft minimaal betrekking op huur/hypotheek, nutsvoorzieningen en wettelijk verplichte verzekeringen. Budgetbeheer kan een bijdrage leveren aan het integraal oplossen of beheersbaar maken van bestaande financiële problemen en het voorkomen van nieuwe financiële problemen. Er vindt doorverwijzing plaats naar een gecertificeerde organisatie. De kosten van budgetbeheer zijn voor rekening van de burger. Als de noodzaak van budgetbeheer door Stroomopwaarts is vastgesteld, de burger niet zelfredzaam is en er sprake is van een problematische schuld kan recht bestaan op bijzondere bijstand voor de kosten van budgetbeheer.
Doorbetaling vaste lasten
In plaats van budgetbeheer kan in individuele gevallen voor klanten die een uitkering van de gemeente hebben huur, gas, water en energielasten en de ziektekostenpremie direct op hun uitkering worden ingehouden. Dit is kosteloos voor de klant. Deze mogelijkheid is er ook voor de medewerkers van de SW-bedrijven.
De uiteindelijke optie waarvoor wordt gekozen is maatwerk. Hierbij speelt in ieder geval de overweging een rol of we ervoor kunnen zorgen dat de klant uit de schulden komt, de zelfredzaamheid wordt vergroot en/of de participatiegraad wordt verhoogd. In die gevallen zorgen we voor doorbetaling, in andere gevallen verwijzen we door.
Beschermingsbewind
Beschermingsbewind kan door de rechter worden ingesteld voor mensen die als gevolg van een lichamelijke of geestelijke beperking niet in staat zijn om hun eigen vermogen te beheren. Tevens kan bewind worden ingesteld bij verkwisting of het hebben van problematische schulden. De hoofdtaak van een bewindvoerder die beschermingsbewind uitoefent, is het beheren ofwel het beschermen van de goederen van de rechthebbende. Hij moet ervoor zorgen dat de goederen die door de kantonrechter onder bewind zijn gesteld in stand blijven dan wel goed worden beheerd. Het doel is het behouden van of komen tot een financieel stabiele situatie van een rechthebbende waarbij de goederen onder bewind zijn gesteld. De bewindvoerder beschermt de financiële belangen van de rechthebbende, beheert de goederen en het inkomen en streeft ernaar het ontstaan van (nieuwe) schulden of achterstanden te voorkomen en - waar nodig en mogelijk - een schuld op te lossen.
Landelijk zien we een stijging in het aantal onderbewindstellingen (en hiermee verband houdend een stijging van de kosten bijzondere bijstand voor bewindvoering). Beschermingsbewind is een zwaarder instrument dan budgetbeheer en het is niet altijd nodig dit zwaardere instrument in te zetten.
Uit recent onderzoek blijkt dat geen eenduidige verklaring van de groei van beschermingsbewind te geven is. Wel zijn er twee opmerkelijke verschuivingen:
Een stijging van mensen die vanwege problematische schulden onder bewind zijn gesteld.
De groei van het aantal jongeren die onder bewind gesteld worden.
De onderzoekers wijzen erop dat er geen standaard aanpak is om financiële zelfredzaamheid te bevorderen. Er is maatwerk nodig. Pas wanneer een burger tijdig in beeld is, kan gekeken worden welke dienstverlening geschikt is. Het is hierbij van belang dat beschermingsbewind eerder en meer verweven wordt met de dienstverlening die gemeenten aanbieden vanuit schuldhulpverlening. Beschermingsbewind kan een instrument zijn dat complementair binnen de schuldhulpverlening ingezet wordt. De onderzoekers adviseren de beschermingsbewindvoerders op te zoeken, met de ketenpartners af te spreken welke doelgroepen wel en niet doorverwezen ‘moeten’ worden. Door schuldhulpverlening meer te betrekken bij beschermingsbewind kan voorkomen worden dat inwoners ten onrechte door ketenpartners worden doorverwezen naar beschermingsbewind, terwijl vanuit schuldhulpverlening betere of goedkopere alternatieven voor handen zijn. De staatssecretaris gaat naar aanleiding van dit onderzoek vervolgstappen zetten. In het voorjaar van 2016 wordt een vervolgonderzoek aan de Kamer aangeboden.
Saneringskrediet
Schuldsanering is geen gemeentelijke taak omdat een gemeente deze bankfunctie niet mag uitvoeren. Doel van een saneringskrediet is om de totale schuldenlast ineens tegen finale kwijting af te kopen, op basis van betaling van een percentage van de totale schuldenlast. Dit gebeurt door het afsluiten van een kredietovereenkomst. Het betreft een formele mogelijkheid die in noodgevallen wordt ingezet. Hiervoor dient een externe partij te worden ingeschakeld. Het heeft in verband met een eenduidige werkwijze de voorkeur afspraken te maken met 1 partij voor de 3 gemeenten. Hierbij kan mogelijk aansluiting worden gezocht bij de partij die wordt ingeschakeld in het geval van verstrekkingen leenbijstand.
Flankerende hulp
Flankerende hulp is alle hulp die ingezet moet worden om te komen tot gedragsverandering en een duurzame oplossing van de financiële problemen. Vaak speelt bij problematische schulden achterliggende psychosociale problematiek op verschillende leefgebieden. Er vindt doorverwijzing plaats naar bijvoorbeeld: maatschappelijk werk, verslavingszorg, geestelijke gezondheidszorg, onder bewindstelling meerderjarigen, curatele, bewind en mentorschap. Ook kan worden gedacht aan reclassering, Sociale Raadslieden, maatschappelijke opvang en diverse zorginstellingen. Daarnaast kunnen ondersteunende activiteiten worden aangeboden, bijvoorbeeld door vrijwilligers(organisaties) of organisaties en instellingen van algemeen maatschappelijk nut. In samenspraak met de schuldenaar moet bepaald worden of flankerende hulp voorafgaand aan een traject in de schuldhulpverlening wordt ingezet en/of tijdens het traject zal plaatsvinden.