Toevoegingen dan wel onttrekkingen aan reserves mogen slechts via resultaatbestemming plaatsvinden en niet rechtstreeks via de exploitatie (resultaatbepaling). Dit betekent dat alle mutaties in de reserves de goedkeuring behoeven van de raad. Daarin is de begroting leidend met uitzondering van die gevallen waarvoor door de raad een zogenaamd reparatiebesluit is genomen (zie verder hoofdstuk 4.4).
Het BBV maakt bij de reserves een onderscheid naar:
de algemene reserve;
De algemene reserve is een reserve waaraan door de gemeenteraad géén bestemming is gegeven, zij is niet geoormerkt voor een bestedingsdoel.
bestemmingsreserves die dienen om ongewenste tariefschommelingen op te vangen die aan derden in rekening worden gebracht, maar die niet specifiek besteed hoeven te worden.
Wanneer tarieven worden geheven en de opbrengsten zijn in dat jaar hoger dan de uitgaven dan worden de nog niet bestede middelen (mits deze niet hoeven te worden teruggeven) verplicht in een bestemmingsreserve opgenomen.
overige bestemmingsreserves.
Voorts kunnen in een gemeente ook nog stille alsmede geheime reserves voorkomen. Indien bezittingen meer waard zijn dan de boekwaarde is sprake van een stille reserve, die niet op de balans tot uitdrukking komt. In tegenstelling tot een stille reserve is een geheime reserve in het geheel niet uit de balans of de toelichting daarop af te leiden. De gemeente Ermelo kent geen geheime reserves.
Enkele kenmerken van reserves zijn:
zodra de raad aan een reserve een bepaalde bestemming heeft gegeven is sprake van een bestemmingsreserve. De bestemming kan te allen tijde (door de gemeenteraad) veranderd worden;
reserves die worden ingezet voor de dekking van kapitaallasten van investeringen worden eveneens tot de bestemmingsreserves gerekend;
reserves worden resultaatbestemmend verwerkt: het resultaat van de baten en lasten per programma leidt tot een dotatie dan wel een onttrekking aan de reserve (=bestemming van het resultaat);
reserves vormen, tezamen met het rekeningresultaat, het eigen vermogen van de gemeente;
de algemene reserve kan (theoretisch) een negatief saldo hebben, het saldo van een bestemmingsreserve daarentegen kan nooit negatief zijn.
In verband met de eventuele inzet van reserves ten behoeve van investeringen is het van belang stil te staan bij het onderscheid tussen investeringen met een economisch nut dan wel investeringen met een maatschappelijk nut in de openbare ruimte. Een investering heeft een economisch nut als het goed verhandelbaar is en/of inkomsten genereert. Voorbeelden hiervan zijn computers, riolering en gebouwen. Bij investeringen met een maatschappelijk nut in de openbare ruimte daarentegen wordt gedoeld op goederen waarvoor geen markt is. Voorbeelden hiervan zijn wegen, bruggen en openbaar groen. Dit onderscheid is van belang vanwege het verschil in benadering bij de inzet van reserves:
bij investeringen met een economisch nut is het niet toegestaan onttrekkingen aan reserves in mindering te brengen op deze activa. De investeringen moeten bruto worden geactiveerd;
bij investeringen met een maatschappelijk nut in de openbare ruimte is het wel toegestaan onttrekkingen aan reserves in mindering te brengen op deze activa.
Hoofdstuk 4.
Artikel 4.1
Reserves algemeen
Onderdeel van Nota reserves en voorzieningen gemeente Ermelo 2013