Zoals gezegd wordt de LPW in de gemeente Helmond gehandhaafd door de leerplichtambtenaar. Hierbij heeft in de afgelopen jaren bij de gemeente Helmond beleidsmatig een ontwikkeling plaats gevonden waardoor deze handhavingstaak volledig in beeld is gekomen, zonder daarbij de zorg- en preventietaak te beperken. In de Aanwijzing Leerplichtwet 1969 (vastgesteld 1999) is verwoord dat bij het Openbaar Ministerie meer het besef is gekomen dat strafrechtelijke handhaving van de LPW als één van de instrumenten gezien moet worden bij de aanpak van schoolverzuim die vaker, sneller en effectiever toegepast dient te worden. Dit met name omdat vanuit wetenschappelijk onderzoek steeds meer een relatie gelegd wordt dat verzuimsignalen bij jongeren een voorbode kunnen zijn van mogelijk crimineel gedrag. Met de ‘Handleiding voor strafvordering strafrechtelijke aanpak schoolverzuim’ heeft de leerplichtambtenaar een richtsnoer voor meer uniform handelen ten aanzien van de verschillende vormen van schoolverzuim.
De bovengenoemde Aanwijzing geeft ook aan dat er met ketenpartners samen gewerkt dient te worden. Vanuit de samenwerking met het Openbaar Ministerie is men bij het Kantongerecht zogenaamde Themazittingen Leerplicht gaan organiseren, waardoor een verbetering van de uitvoering van de processen verbaal Leerplicht in gang is gezet. Door deze hechtere samenwerking is een betere afdoening van het strafrechtelijk juridisch traject van Leerplicht tot stand gekomen. In samenwerking met het Openbaar Ministerie en de Raad voor de Kinderbescherming is het Justitieel Casus Overleg - Leerplicht tot stand gebracht. Dit is een toegevoegde preventieve schakel voor de leerplichtige jongere tussen 12 en 18 jaar die in overtreding is in het kader van de LPW om via ‘maatwerk’ voor deze leerling het regelmatig schoolbezoek weer mogelijk te maken, waarbij ook de HALT-afdoening binnen de schoolverzuimaanpak is geïntroduceerd.