Met het huisbezoek heeft de gemeente een bijzonder effectief instrument in handen waarmee eventuele fraude kan worden geconstateerd.
De Centrale Raad van Beroep (CRvB) heeft in uitspraken voorwaarden gesteld over de gronden die aan het afleggen van een huisbezoek zijn verbonden.
De belangrijkste voorwaarde is: er moet een gegronde reden bestaan om te twijfelen aan de juistheid of de volledigheid van de door belanghebbende voor het vaststellen van het recht op bijstand verstrekte gegevens.
Bij de toetsing van de noodzaak wordt onderzocht of het noodzakelijk is om tegen de wil van de belanghebbende een huisbezoek af te leggen en of dat huisbezoek proportioneel is. Daarbij dient tevens te zijn voldaan aan het vereiste van subsidiariteit in die zin dat de gemeente geen andere passende minder ingrijpende middelen ter beschikking staan om de rechtmatigheid van de bijstand te onderzoeken.
Voor het afleggen van een huisbezoek gelden voor de ambtenaar die het huisbezoek verricht een aantal verplichtingen van de Algemene Wet Op het Binnentreden (AWOB).
Het betreft:
Legitimeren;
Mededelen; met welke reden en met welk doel hij/zij wil binnentreden, en
Toestemming; vragen, en krijgen.
De toestemming moet gebaseerd zijn op volledige en juiste informatie over reden en het doel van het huisbezoek het zogenaamde “informed consent”.
Ter voldoening van de aan de op de gemeente rustende bewijslast inzake het verlenen van het “informed consent” is een formulier “informed consent” gemaakt dat bij elk huisbezoek door degene die het huisbezoek verricht ingevuld en samen met de belanghebbende ondertekend wordt. Van het huisbezoek wordt door degene die het huisbezoek heeft verricht een rapport opgemaakt, dat door belanghebbende kan worden ondertekend en in zijn dossier opgeborgen wordt.
Het niet meewerken aan een huisbezoek, waarbij een gegronde reden bestaat om te twijfelen aan de juistheid of volledigheid van de door de belanghebbende verstrekte gegevens, leidt tot bijvoorbeeld het afwijzen van een aanvraag om uitkering, of het beëindigen van een reeds toegekende uitkering.
6.1. Wet huisbezoeken
Per 1 januari 2013 is de “Wet huisbezoeken” in werking getreden.
De WWB wordt door deze wet op een aantal punten gewijzigd.
Ook als er geen gegronde reden bestaan om te twijfelen aan de juistheid of de volledigheid van de door belanghebbende voor het vaststellen van het recht op bijstand verstrekte gegevens zullen alleenstaanden en alleenstaande ouders, als de gemeente daarom vraagt, bij de bijstandsaanvraag, of op een later tijdstip moeten aantonen dat:
hij / zij een alleenstaande of alleenstaande ouder is;
hij / zij feitelijk verblijft op het aangegeven adres;
hij / zij de kosten niet kan delen met een ander.
6.1.1. Huisbezoek
De alleenstaande of alleenstaande ouder kan de hiervoor genoemde verplichting invullen door, op verzoek van de gemeente, de gemeente toestemming te geven zijn of haar woning binnen te treden.
6.1.2. Gevolgen van het niet aantonen
Indien de belanghebbende er op verzoek niet in slaagt aan te tonen dat hij of zij een alleenstaande (ouder) is in de zin van de WWB (bijvoorbeeld door het huisbezoek te weigeren), dan:
wordt de bijstandsnorm vastgesteld op 50% van de toepasselijke echtparen norm;
wordt de alleenstaande ouder niet ontheven van de arbeidsverplichting;
is er geen recht op een toeslag op grond van de gemeentelijke toeslagenverordening;
indien wel kan worden aangetoond dat men alleenstaande of alleenstaande ouder is, maar niet kan worden aangetoond dat de kosten van bijstand niet worden gedeeld, vervalt het recht op een toeslag op grond van de gemeentelijke toeslagenverordening en wordt de bijstand bij gehuwden verlaagd op grond van kostendeling door echtparen en bij alleenstaande en alleenstaande ouders op grond van de toeslagenverordening;
als het huisbezoek om het feitelijke woonadres vast te stellen mislukt, wordt de belanghebbende in de gelegenheid gesteld om op een andere wijze aan te tonen dat men woont waar men zegt te wonen. Daarna wordt de betaling van de bijstand opgeschort.
Artikel 6.
Huisbezoeken
Onderdeel van Besluit van de gemeenteraad van de gemeente Weert houdende Fraudebeleidsplan Werk Inkomen & Zorgverlening