12.1 Algemeen gebruikelijk
Deze lijst is niet limitatief en dient niet als afwegingskader voor directe
afwijzing gebruikt te worden.
Antisliptegels en/of antislipcoating en losse antislipvoorzieningen
(zoals badmat en antislipstickers)
Automatische deuropeners voor garages
Bad (verwijderen en/of plaatsen)
Badplank
Centrale verwarming
Douche (ruimte/bak verwijderen en/of plaatsen)
Douchekop en glijstang, douchescherm
Drempels tot ca. 6 cm. hoogte eenvoudig aan te passen/ te
verwijderen
Eengreeps-mengkranen
Eenvoudige handgrepen/standaard muurbeugels niet specifiek bedoeld
voor gehandicapten
Extra bel (aanschaf en plaatsen)
Herstel/onderhoud van algemeen gebruikelijk woonvoorzieningen
Hogere huurkosten (b.v. door aanschaf centrale verwarming)
Kookplaten
Kantelbare spiegels
Korfladen in de keuken
Kosten van aanschaf, installatie en gebruik van telefoon- en
internetdiensten
Screens en zonneschermen (incl. elektrische bediening hiervan)
Sta-op stoel
Stangen en elektrische bediening van hoge ramen
Thermostatische en één-hendel mengkranen
Trapleuningen (extra)
Toilet (tweede toilet, hangtoilet, en Sanibroyeurs)
Verhoogd toilet (6+/10+ cm toilet) en verhoogde toiletbrillen
12.2 Algemeen gebruikelijk bij verhuizingen
Uitgangspunt is dat de kosten van een verhuizing algemeen gebruikelijk zijn.
Bijna iedereen verhuist wel 1 of meerdere keren in zijn leven. Voor de
volgende algemeen gebruikelijke verhuizingen wordt dan ook, in principe,
geen verhuiskostenvergoeding verstrekt:
Verhuizing van het ouderlijk huis naar een zelfstandige
woonruimte;
Verhuizing als gevolg van trouwen of samenwonen;
Verhuizing als gevolg van het krijgen van kinderen;
Verhuizing van senioren (65 jaar en ouder) naar een kleinere woning,
omdat volwassen kinderen zelfstandig wonen en het huis te
bewerkelijk is geworden.
Er wordt alleen een verhuiskostenvergoeding in de vorm van een Pgb geboden
indien er – vanwege beperkingen die het voeren van een huishouden onmogelijk
maken - sprake is van een acute noodzaak tot verhuizen naar een adequate
woning of een woning die meer geschikt is om aan te passen.
12.3 Algemeen gebruikelijk in seniorenwoning en
levensloopbestendig wonen
Een cliënt van een serviceflat of seniorencomplex mag verwachten dat deze
woning de mogelijkheid biedt om daar als oudere op adequate wijze te kunnen
wonen. Het mag dan ook als algemeen gebruikelijk worden beschouwd dat
cliënten van een serviceflat kunnen beschikken over een lift en dat in de
gemeenschappelijke ruimten de nodige voorzieningen (zoals een elektrische
deuropener) aanwezig zijn. In een serviceflat of seniorencomplex is niet de
gemeente op grond van de WMO, maar de woningeigenaar gehouden deze
voorzieningen te bieden.
Algemeen gebruikelijke voorzieningen
Omdat een seniorenwoning of serviceflat en levensloopbestendige woningen in
de praktijk vaak als gelijk worden gezien is hieronder schematisch opgenomen
wat soort voorzieningen of welke mogelijkheden voor het plaatsen van
voorzieningen beschikbaar zijn.
Seniorenwoning
Levensloopbestendige woning
Rollator door –en toegankelijk
1 natte cel waarin douche en toilet
Anti slipvloer
Voldoende ruimte voor draaicirkel rolstoel
Raamsluiter met hendel
Geen niveauverschillen
Thermostaatkraan en glijstang douche
Thermostaatkraan en glijstang douche
Geen of kleine niveauverschillen (zoals bij balkon)
Anti slipvloer
Algemene ruimte:
-Geen niveauverschillen
-Bereikbaar met lift
-Elektrische deuropener
De mogelijkheid voor voorzieningen zoals elektrische
deuropener etc.
Wandbeugels in douche/toilet
Bewoond door
Wonen ouderen (55+) met veelal beperkingen.
Door iedereen.
Doel: blijven wonen ondanks mogelijk toekomstige
beperkingen.
Aanpassingen in een wooncomplex
Woont een cliënt in een wooncomplex, dan kunnen op de persoon gerichte
aanpassingen worden aangebracht in de algemene ruimte van dat wooncomplex,
om de woning voor de cliënt bereikbaar en toegankelijk te maken.
De volgende woningaanpassingen kunnen worden verstrekt voor
gemeenschappelijke ruimten in een wooncomplex:
Automatische deuropeners;
Hellingbanen van de openbare weg naar de toegang van het
gebouw;
Extra trapleuningen bij een portiekwoning.
12.4 Wanneer een maatwerk woonvoorziening noodzakelijk kan
zijn
Doel van de woonvoorziening is het compenseren van ergonomische beperkingen
die iemand ondervindt bij het voeren van een huishouden. Het gaat daarbij om
belemmeringen die normale elementaire woonactiviteiten bemoeilijkt of
onmogelijk maken zoals:
het bereiden van eten
slapen
lichaamsreiniging
verzorgen van kinderen (waaronder het veilig kunnen spelen van een
kind)
De daarvoor bestemde ruimten moeten bruikbaar zijn voor de functies waarvoor
ze bestemd zijn. Het gebruik van hobby-, werk- of recreatieruimte valt in
principe niet onder het normale gebruik van de woning.
Uitraasruimte
Een bijzondere woonvoorziening kan worden verstrekt in de vorm van een
uitraaskamer. De uitraasruimte kan worden gedefinieerd als:
‘Een verblijfsruimte waarin een persoon die ten gevolge van een
beperking(en) in de vorm van een gedragsstoornis ernstig ontremd gedrag
vertoond, zich kan afzonderen of tot rust kan komen.’ Deze ruimte mag niet
van buiten af te sluiten zijn.
Om in aanmerking te komen voor een tegemoetkoming in de kosten van
woningaanpassing moet in beginsel sprake zijn van een –hetzij uit een
lichamelijke, hetzij uit een geestelijke beperking voortvloeiende-
belemmering ten aanzien van (één van) de elementaire woonfuncties, welke in
direct verband staat met een lichamelijke functionele beperking.
12.5 Afwegingskader woningaanpassing
Voorwaarden voor het verstrekken van een woningaanpassing zijn:
de ergonomische belemmeringen mogen niet voorvloeien uit de aard van
de gebruikte bouwkundige materialen in de woning;
de voorziening wordt aan het hoofdverblijf getroffen tenzij het gaat
om het bezoekbaar maken van een woning voor een cliënt van een
WLZ-instelling;
de cliënt moet verhuisd zijn naar de voor zijn of haar belemmeringen
op dat moment beschikbare meest geschikte woning, tenzij er vooraf
schriftelijk toestemming is verleend.
Voor het verlenen van een woningaanpassing gelden, boven op de algemeen
geformuleerde voorwaarden, nog een aantal extra voorwaarden:
de werkzaamheden mogen niet zonder schriftelijke toestemming worden
begonnen
door de gemeente aangewezen personen moeten toegang tot de
woonruimte krijgen, inzicht krijgen in de bescheiden en de
tekeningen en de aanpassing kunnen controleren
binnen 15 maanden na toekenning moet de aanpassing gereed gemeld
worden.
Nadat is voldaan aan de voorwaarden en een voorlopige beslissing is
uitgereikt op basis van de geraamde kosten kan begonnen worden met de
realisering van de aanpassing.
Woningsanering
Inwoners met allergie of COPD/astma kunnen in aanmerking komen voor
woningsanering, zoals bijvoorbeeld het vervangen van vloerbedekking. Dit is
alleen mogelijk wanneer een arts een duidelijke diagnose heeft gesteld.
Andere voorwaarden voor toekenning zijn:
∙ Hij of zij bij de aanschaf van de oude materialen niet had kunnen weten
dat hij longklachten zou
krijgen of dat deze erger zouden worden;
∙ De vervanging van het artikel medisch gezien op zeer korte termijn
noodzakelijk is. In principe gaat het bij woningsanering om het vervangen
van de vloerbedekking in de slaapkamer. De woonkamer kan ook worden
gesaneerd, maar alleen als de betreffende inwoner jonger dan vier jaar
is.
∙ Voor het vervangen van gordijnen of behang in de slaap- of woonkamer
worden geen saneringskosten
verstrekt. Het nut hiervan is volgens het Longfonds nauwelijks
aantoonbaar.
Woningaanpassingen in natura en bruikleen
Woningaanpassingen kunnen in natura worden verstrekt. Voor het verstrekken
van hulpmiddelen in natura geldt er een huurovereenkomst met de
gecontracteerde aanbieder. In een huurovereenkomst tussen cliënt en
hulpmiddelenleverancier, worden rechten en plichten vastgelegd zoals
afspraken over onderhoud, reparatie en goed huisvaderschap.
Belang mantelzorgers
Bij het bepalen van al dan niet bouwkundige woonvoorzieningen houdt het
college rekening met de belangen van mantelzorgers, zoals bij tilliften en
andere hulpmiddelen die door mantelzorgers bediend moeten worden.
Afweging verhuizen of woning aanpassen
In de afweging tussen een woningaanpassing of een Pgb voor verhuiskosten,
worden in ieder geval de volgende punten onderzocht:
Als ergonomische belemmeringen onvoldoende kunnen worden opgelost
door aanpassingen in de eigen woning, dan is verhuizen naar een
andere geschiktere woonruimte de enige adequate oplossing.
Als aanpassing (technisch) mogelijk is dienen de verschillende
consequenties - zowel vanuit de gemeente als vanuit de cliënt –
afgewogen te worden, tegen onder meer de kosten van de verschillende
opties. Dit is geen grond om direct tot een verplichte verhuizing te
komen.
Er zijn aangepaste of eenvoudig aan te passen woningen
aanwezig.
Vergelijking van aanpassingskosten van de huidige versus de
nieuwe woonruimte.
Aangepaste woning beschikbaar.
In Leeuwarden wordt, door een systeem van registratie van aangepaste
woningen, ernaar gestreefd beschikbare woning zo adequaat mogelijk opnieuw
in te zetten.
·Snelheid waarmee woonprobleem kan worden opgelost.
In een aantal gevallen kan verhuizing het woonprobleem veel sneller
oplossen.
·Sociale omstandigheden.
Sociale omstandigheden zullen een rol spelen bij de afweging aanpassen of
verhuizen, zoals de nabije aanwezigheid van mantelzorg en afstand tot de
verschillende voorzieningen (winkels, ziekenhuis etc.).
·Integrale afweging van de verschillende categorieën Wmo
maatwerkvoorzieningen.
Afstemming met vervoersvoorzieningen: afstand tot openbaar vervoershaltes,
aanwezigheid van voorzieningen, winkels, ziekenhuis etc.
·Woonlastenconsequenties.
Een vergelijking maken tussen woonlasten van het aanpassen van de huidige
woonruimte versus het verhuizen naar een andere woonruimte. Rekening
gehouden kan worden met de (hoogte en de duur) van de te ontvangen
huurtoeslag.
·Is de cliënt eigenaar of huurder van de woning.
Is de cliënt eigenaar dan heeft een verhuizing andere consequenties dan bij
een huurder. Vermogenswinsten of-verliezen dienen worden meegenomen in de
overweging. Evenals de mogelijkheid tot hergebruik van de
woningaanpassing.
·Woningmarkt.
Door externe factoren op de woningmarkt kan een verplichte verkoop van een
woning leiden tot een nadelig financieel gevolg voor de cliënt. Een
verhuisplicht zou dan kunnen leiden tot een onbillijke situatie.
De verhuiskostenvergoeding in de vorm van een Pgb is bedoeld voor onder
andere de kosten voor een verhuisbedrijf en de kosten voor aanpassing van
vloeren, ramen, plafond en muren.
Woonwagens, woonschepen en binnenschepen
Een woningaanpassing kan ook worden toegekend aan cliënten die in een
woonwagen of op een woonschip of binnenschip wonen. Er gelden in deze
gevallen extra voorwaarden in verband met de duurzaamheid van de
voorzieningen, namelijk:
Een woonwagen en een woonschip moeten nog een technische levensduur
van tenminste vijf jaar hebben. Ook de stand- en ligplaats moet nog
zeker vijf jaar blijven bestaan, behoudens wijzigingen die buiten de
invloedsfeer van een cliënt liggen.
De hoofdcliënt van een woonwagen moet over een bewoningsvergunning
beschikken.
Een voorziening aan een binnenschip kan slechts aan het woongedeelte worden
aangebracht en het schip moet geregistreerd zijn en bedrijfsmatig worden
gebruikt.
Verhuizing
Een Pgb voor een verhuizing (verhuis-en herinrichtingskosten) wordt
vastgesteld op basis van de begroting van de cliënt, met een maximum dat
afhankelijk is van de grootte van het huishouden dat de woning gaat
betrekken (los van niet-gezinsleden of volwassen kinderen die meeverhuizen).
De maximale bedragen worden vastgelegd in het Besluit maatschappelijke
ondersteuning.