5.1 Vormen van een verstrekking
De maatwerkvoorziening kan in natura of als persoonsgebonden budget worden verstrekt. In dit hoofdstuk worden verschillende verstrekkingsvormen, de criteria met betrekking tot de betrekkingsvormen en de verschillende procedures behandeld.
5.2 Combinatie zorg in natura en persoonsgebonden budget
De Wmo verplicht ons om cliënten de keuzemogelijkheid te geven tussen een maatwerkvoorziening in de vorm van zorg in natura (ZIN) of in de vorm van een persoonsgebonden budget (Pgb). Een combinatie is ook mogelijk. Het bieden van een combinatie van zorg in natura en Pgb binnen één maatwerkvoorziening, is niet mogelijk.
5.3 Voorziening in natura
Een voorziening in natura is levering van een maatwerkvoorziening via een door de gemeente gecontracteerde partner.
5.4 Persoonsgebonden budget
Met een Persoonsgebonden budget (Pgb) kan de cliënt zelf ondersteuning, hulpmiddelen of voorzieningen inkopen. Het voordeel van een Pgb is dat de cliënt zelf de regie voert over zijn eigen ondersteuning. Zo kan hij kiezen voor een aanbieder uit een ander gebied, maar ook voor het financieren van hulp die wordt verleend door het eigen sociale netwerk. Het zelf gekozen ondersteuningsaanbod kan in bepaalde gevallen meer passend en/of goedkoper zijn.
Voorwaarden voor het persoonsgebonden budget
In de Wmo 2015 staat dat de gemeente moet beoordelen of een aanvraag voldoet aan een aantal voorwaarden:
de aanvrager dan wel zijn vertegenwoordiger moet in staat zijn om de aan de Pgb verbonden taken op een verantwoorde wijze uit te voeren (opstellen budgetplan, opdrachtgever/werkgever kunnen zijn, verantwoord beheer);
het ondersteuningsaanbod dat met een Pgb wordt ingekocht dient veilig, doeltreffend en cliëntgericht te zijn;
de cliënt dient de keuze voor een Pgb te motiveren.
Beheer van het persoonsgebonden budget
Als er met het Pgb een professionele ondersteuner wordt ingehuurd (een bedrijf of een particuliere hulp, die de hulp beroepsmatig verleent), mag deze ondersteuner niet ook de rol van beheerder op zich nemen. We hechten belang aan een werkgever/werknemer relatie waarbij de Pgb-houder of diens beheerder de ondersteuner aanstuurt. Als een professionele ondersteuner ook beheerder is, is hiervan geen sprake. Als er een informele hulp wordt ingehuurd, staan we wel toe dat de informele ondersteuner ook het PGB beheert. De andere uitzondering betreft hulp bij het huishouden in de vorm van Pgb DAH (Pgb Dienstverlening Aan Huis, zie onderaan dit hoofdstuk).
In uitzonderingsgevallen is het toegestaan om een beheerder in te schakelen. Dit is bijvoorbeeld het geval wanneer cliënt vanwege zijn specifieke ondersteuningsvraag zeer veel belang heeft bij een PGB maar het PGB zelf niet kan beheren en ook niemand in het eigen netwerk heeft die het beheer kan doen. In deze gevallen stelt de gemeente in natura een beheerder beschikbaar. De sociaal werker zal eventuele specifieke afspraken over het beheer vastleggen in het ondersteuningsplan.
Welke ondersteuning inkopen met een persoonsgebonden budget
Een Pgb is niet mogelijk voor crisishulp of crisisopvang en in principe niet voor beschermd wonen. Voor beschermd wonen wordt in principe geen Pgb verstrekt. Beheer- of bemiddelingskosten mogen niet uit het Pgb worden betaald.
Geen terugwerkende kracht bij een persoonsgebonden budget
Een Pgb kan niet met terugwerkende kracht toegekend worden,waarbij artikel 11, lid 2 Verordening Wmo 2015 van de gemeente Leeuwarden in acht wordt genomen. In dit artikel staat: het college verstrekt geen Pgb voor zover de aanvraag betrekking heeft op kosten die de cliënt voorafgaand aan de indiening van de aanvraag heeft gemaakt en niet meer is na te gaan of de ingekochte voorziening noodzakelijk was.
5.5 Bestedingsregels Persoonsgebonden budget
De volgende bestedingsregels gelden voor een Pgb in 2016:
Beheerkosten (coördinatie, administratie e.d.) mogen niet uit het Pgb worden betaald. Er zijn enkele uitzonderingen (zie ‘Beheer Pgb’).
Bemiddelingskosten mogen niet worden betaald vanuit het Pgb. De wet Wmo 2015 laat dit niet toe.
Bij het overlijden van een budgethouder mag maximaal één gemiddeld maandloon, berekend over de laatste drie gewerkte maanden, als eenmalige uitkering worden verstrekt.
Het vrij besteedbaar bedrag dat niet verantwoord hoeft te worden betreft alleen de jaarlijks basislidmaatschap kosten Per Saldo (2015: €45,50 per jaar).
Er mag een éénmalige feestdagen uitkering verstrekt worden van €100,-.
Er mag maximaal €0,19 reiskosten van de zorgverlener betaald worden op basis van een reisafstand vanaf 6 km (enkele reis) tot maximaal 150 km per hulpverlener per keer (retour).
Overige bestedingsregels
Besteding van Pgb in het buitenland
Het inkopen van ondersteuning in het buitenland is (in aansluiting op ons beleid voor uitkeringsgerechtigden) maximaal 13 weken per kalenderjaar toegestaan. PGB-houders die langer dan 6 weken naar het buitenland gaan en dan hun hulp in het buitenland willen inkopen, moeten toestemming vragen aan het college.
Besteding per periode
De budgethouder mag, naar zijn of haar behoefte, de ene periode meer hulp inkopen dan de andere periode, zolang het totaal beschikte budget (per kalenderjaar) niet wordt overschreden. Betreffende cliënt is in dit geval wel verplicht om per periode een factuur in te dienen over de werkelijk ontvangen uren hulp. Het afspreken van een vast maandbedrag is in dit geval dus niet toegestaan.
5.6 Trekkingsrecht
Het Pgb wordt niet rechtstreeks overgemaakt op de rekening van de cliënt. Dit is wettelijk geregeld om misbruik en oneigenlijk gebruik van Pgb tegen te gaan. De Sociaal Verzekeringsbank (SVB) doet de betalingen rechtstreeks aan de zorgaanbieder namens het college. Deze regeling, trekkingsrecht geheten, geldt voor alle gemeenten en Pgb budgethouders.
Trekkingsrecht en de werkwijze voor de uitvoering worden vastgelegd in werkafspraken.
5.7 Professionele (formele) en niet-professionele (informele) hulp
Een cliënt die met een Pgb de ondersteuning zelf organiseert kan deze ondersteuning afnemen bij een niet-professionele ofwel informele hulp (bijvoorbeeld een familielid, vriend, bekende of werkstudent) of een professionele hulp (een particuliere hulp, bedrijf of instelling). Professionele hulp is hulp die beroepsmatig wordt verleend.
Het is toegestaan dat budgethouders samen ondersteuning inkopen met het Pgb. Het ondersteuningsdoel, de aanvraag, afhandeling en verantwoording blijft wel individueel.
Inzet van Persoonsgebonden budget voor informele hulp
Pgb-informele zorg kan in principe niet worden ingezet voor Thuisondersteuning 3 of Thuisondersteuning 4 en dagbesteding zwaar (beide vormen). Deze vormen van ondersteuning kenmerken zich veelal door multiproblem situaties en vereist een specifieke kwaliteit van medewerkers.
Aan de hand van de volgende vragen wordt bekeken of met informele hulp het beoogde resultaat behaald kan worden. Dit zijn geen harde criteria.
Kan de budgethouder zijn keus om een informele hulp in te schakelen goed motiveren?
Is de informele hulp in staat om de gevraagde hulp te bieden (mag niet te zwaar zijn)?
Is de kwaliteit van de geboden hulp voldoende geborgd?
Heeft de informele hulp op geen enkele wijze druk uitgeoefend op de budgethouder bij zijn besluitvorming om over te gaan tot uitbetaling?
Wat is de omvang van de informele hulp die iemand verleent?
Wat is de totale belasting van de mantelzorger (gebruikelijke hulp, mantelzorg en werk)?
Wat is het type hulp, de frequentie van de geboden hulp, de duur van de hulp (tijdelijk of langere periode) en de mate van verplichting? Kan degene die de hulp levert een keer overslaan als hij ziek is of op vakantie wil of is dit niet mogelijk?
Zijn er mogelijkheden om zorg uit handen te kunnen geven oftewel zijn er algemene voorzieningen beschikbaar?
Een medewerker van de gemeente kan steekproefsgewijs toetsen of de informele hulp juist is geadviseerd.
5.8 Tarifering Persoonsgebonden budget
De cliënt (dan wel zijn wettelijk vertegenwoordiger) dient in het budgetplan een begroting voor de ondersteuning op te nemen als hij deze via een Pgb wil inkopen. De Pgb tarieven zijn gebaseerd op het maximale ZIN tarief voor de desbetreffende producten. Vervolgens is hier 80% van genomen.
Het budget voor een Pgb is niet gelijk aan Zorg In Natura omdat een dienstverlener die op basis van een Pgb werkt, lagere kosten heeft (bijvoorbeeld als gevolg van administratieve verplichtingen) en een hogere productiviteit.
Wanneer de budgethouder een duurdere voorziening wil inkopen dan met het Pgb mogelijk is, dan kan dit, maar betaalt de budgethouder het meerdere zelf.
Als een informele hulp (mantelzorger) de ondersteuning levert dan geldt een lager uurtarief. Voor een Pgb-informele hulp wordt 60% van het maximale ZIN tarief gehanteerd waarbij het uurtarief niet hoger is dan €20,00. Op deze wijze wordt een onderscheid gemaakt tussen professionele (formele) en niet-professionele (informele) hulp.
Een informele hulp kan maximaal een fulltime werkweek aan uren declareren. Daar komt bij dat de budgethouder alleen de uren kan declareren van de hulpen waarmee een door de gemeente en de SVB goedgekeurde overeenkomst is gesloten.
5.9 Hulp bij het huishouden Pgb Dienstverlening aan huis (Pgb DAH)
Voor hulp bij het huishouden bestaan twee Pgb-vormen, namelijk: een regulier Pgb en een Pgb dienstverlening aan huis (Pgb DAH door zelfstandig gevestigde hulpverlener).
Zorginstellingen vervullen hierbij een bemiddelende rol, waaronder het bij elkaar brengen van vraag en aanbod en het zorgen voor ziektevervanging. Het tarief voor het Pgb DAH is lager dan voor het reguliere Pgb waarmee hulp bij een professionele ondersteuner kan worden ingekocht.
We gebruiken noodzakelijke cookies voor je account en beveiliging. Voor anonieme gebruiksstatistieken (Google Analytics) vragen we je toestemming. Meer over cookies