De grenswaarden voor luchtkwaliteit gelden overal in Nederland, m.u.v. arbeids-plekken. Toch is het interessant om in te zoemen op kwetsbare objecten en/of natuurgebieden binnen de gemeente. Vanuit het oogpunt van beleid zou ervoor gekozen kunnen worden deze objecten en/of gebieden met voorrang aan te pakken.
De luchtkwaliteit op industrieterreinen (arbeidsplek) en verkeers- en vaarwegen zelf wordt vanuit het oogpunt van kwetsbaarheid doorgaans als minder relevant beschouwd. Ook wettelijk gezien zijn deze plaatsen uitgezonderd. Op grond van jurisprudentie wordt de luchtkwaliteit langs wegen op 4 m uit het midden van de buitenste rijstroken getoetst. Dit betekent impliciet dat de luchtkwaliteit op de weg niet van belang is (de weg zelf wordt uitsluitend gezien als bron).
4.4.1 Kwetsbare objecten
Kort samengevat is er op basis van de GGD-richtlijn ‘Gezondheidsaspecten Besluit luchtkwaliteit’ een volgende tweedeling mogelijk:
kwetsbare objecten;
niet kwetsbare objecten.
Met kwetsbare objecten worden woningen bedoeld, maar in het bijzonder scholen (basisschool, voortgezet onderwijs), kinderdagverblijven, peuterspeelzalen en verpleeghuizen.
De niet kwetsbare objecten zijn bedrijven, industrie- en havengebieden.
In deze visie is er nog geen uitwerking tot op het niveau van objecten gemaakt, maar is voor een globalere opzet op plaatsniveau gekozen. Bij een verdere uitwerking van het gemeentelijk beleid wordt voorgesteld tot op objectniveau in te zoomen. Dit laatste is met name relevant vanuit het oogpunt van volksgezondheid.
De grootste stedelijke gebieden bevinden zich rond het kanaal Gent – Terneuzen. Direct westelijk en oostelijk van het kanaal bevinden zich de plaatsen Terneuzen, Sluiskil, Sas van Gent en Westdorpe. Binnen deze plaatsen woont meer dan de helft van de bevolking van de gemeente Terneuzen.
De overige plaatsen liggen in landelijk gebied (Axel, Biervliet, Hoek, Koewacht, Overslag, Philippine, Spui, Zaamslag, Zandstraat en Zuiddorpe). Al deze plaatsen moeten aangemerkt worden als kwetsbare gebieden.
4.4.2 Natuurgebieden
In het Besluit luchtkwaliteit is opgenomen dat vegetatie bescherming nodig heeft. Hierbij is er voor stikstofdioxide een grenswaarde opgesteld (30 µg/m3 jaargemiddeld). Dit is gedaan omdat stikstofdioxide de meest relevante component van luchtverontreiniging is die effecten teweeg kan brengen voor de natuur, vanwege verzuring.
Onder vegetatie worden in het Besluit luchtkwaliteit gebieden verstaan met een oppervlak van minstens 1000 km2, die gelegen zijn op een afstand van minstens 20 km van agglomeraties of op een afstand van minstens 5 km van andere gebieden met bebouwing, van inrichtingen of van autosnelwegen en waar de vegetatie naar het oordeel van het bevoegde bestuursorgaan bijzondere bescherming nodig heeft.
Ten noorden van de gemeente Terneuzen ligt het Natura 2000-gebied Westerschelde. Zuidelijk in de gemeente Terneuzen (ten zuiden van Westdorpe) ligt het Natura 2000-gebied Canisvlietse kreek. In figuur 3 is te zien dat de stikstofdioxideconcentratie ter hoogte van beide gebieden in 2005 maximaal 25 µg/m3 bedraagt. Deze concentratie ligt ruim onder de grenswaarde die voor dit type natuurgebieden gehanteerd kan worden (jaargemiddelde concentratie 30 µg/m3). Om die reden worden de genoemde natuurgebieden in deze rapportage verder buiten beschouwing gelaten (desgewenst kunnen acties via het verzuringbeleid worden uitgewerkt).
4.4.3 Samenvattend
Kijkend naar de kwetsbare gebieden, zijn alle 14 kernen relevant. Daarbinnen kan een verdere detaillering aangebracht worden op wijkniveau of objectniveau. Op basis daarvan of op basis van heersende concentraties in een bepaalde plaats, kan indien nodig een verdere prioritering worden gemaakt.
De natuurgebieden die in of net buiten de gemeentegrens liggen behoeven vanuit het Besluit luchtkwaliteit geen nadere aandacht. Eventueel zou vanuit het verzuringbeleid aandacht aan stikstofdioxide kunnen worden geschonken.
Het overige grondgebied binnen de gemeente Terneuzen kan vooralsnog aangemerkt worden als niet kwetsbaar gebied. Ook op dit punt zijn in ieder geval geen verdere acties noodzakelijk.
Kwetsbare gebieden
Terneuzen (woongebied)Sluiskil (woongebied)Westdorpe (woongebied)Sas van Gent (woongebied)Overslag (woongebied) Westerschelde (natuurgebied)Canisvlietse Kreek (natuurgebied)
Niet kwetsbare gebieden
Industrieterreinen in Terneuzen (Noord en Zuid)Yara terrein (Sluiskil)Industrieterreinen in Sas van Gent (Noord en Zuid)
Hoofdstuk 4
Artikel 4.4
Kwetsbare gebieden binnen de gemeente Terneuzen
Onderdeel van Visie Luchtkwaliteitbeleid 2006