Bij faciliterend (passief) grondbeleid laat de gemeente de realisering van ruimtelijke projecten geheel aan marktpartijen en beperkt zij zich tot haar regierol als publiekrechtelijk orgaan, bijvoorbeeld in het kader van de Wet ruimtelijke ordening.
Bij actief grondbeleid neemt de gemeente in meer of mindere mate (en weloverwogen) zelf risicodragend deel aan de realisering van ruimtelijke projecten. Instrumenten van grondbeleid zijn daartoe bijvoorbeeld verwerving van onroerende zaken (waaronder toepassing van het gemeentelijk voorkeursrecht en onteigening), (tijdelijk) beheer van deze zaken en uitgifte via verkoop of erfpacht.
Afhankelijk van de situatie is op planniveau een tussenvorm van deze twee uitersten denkbaar.
De gemeente staat bij de realisering van ruimtelijke plannen in principe een faciliterend (passief) grondbeleid voor, met name vanwege de relatief grote risico’s van actieve gemeentelijke deelname in projecten, mede afgezet tegen de gemeentelijke financiële positie. Dit is echter geen dogma, maar een uitgangspunt: daar waar gezien de omstandigheden een andere insteek van de gemeente meer op zijn plaats is, verdient deze zeker de aandacht. Ook daarbij wordt gelet op de gemeentelijke eigendomspositie en de mogelijkheid om als gemeente een (grotere) eigendomspositie te verwerven; dit wordt afgezet tegen het belang van de betreffende (her)ontwikkeling, mede in relatie tot andere projecten in de gemeente. Daarbij worden in beginsel alle keuzemogelijkheden (zoals de toepassing van het gemeentelijk voorkeursrecht en onteigening) opengelaten; deze worden wel kritisch afgetast op hun haalbaarheid/inzetbaarheid en alleen ingezet als de financiële risico’s uitdrukkelijk bekend zijn en afgedekt.
Dit betekent dat de gemeente bij uitstek hecht aan haar regierol in het kader van de ruimtelijke planvorming. Faciliterend grondbeleid betekent in dat geval dus ‘helemaal zelf láten doen’ en actief grondbeleid ‘helemaal zélf doen’. In het eerste geval laat de gemeente het risico uitdrukkelijk aan de markt en in het tweede geval neemt zij weloverwogen zelf het risico voor de betreffende ontwikkeling.
Afhankelijk van de situatie is op planniveau een tussenvorm van deze twee uitersten denkbaar.
De gemeente hecht dus aan het vooraf in beeld brengen van de risico’s voor haarzelf, mede in relatie tot de mogelijkheden/wenselijkheden om de risico’s van een desbetreffend project bij derden te laten c.q. onder te brengen. Derhalve: maatwerk, gelet op de wens tot het kunnen voeren van de gemeentelijke regierol.
3
Artikel 3.3
Faciliterend grondbeleid: regierol voor de gemeente
Onderdeel van Beleidsregel van de gemeenteraad van de gemeente Zandvoort houdende informatie over het grondbeleid Nota grondbeleid 2015