Ouders hebben zorgplicht. Deze strekt zich uit over opvang, verzorging, begeleiding en opvoeding die een ouder (verzorger) onder meer afhankelijk van leeftijd, verstandelijke ontwikkeling, normaal gesproken geeft aan een kind, inclusief de zorg bij kortdurende ziekte.
Gebruikelijke zorg is deze normale, dagelijkse zorg die partners, ouders, inwonende kinderen of andere huisgenoten geacht worden elkaar onderling te bieden. Voor kinderen geldt dat er een bandbreedte is in het normale ontwikkelingsprofiel. Tussen kinderen van dezelfde leeftijd kan de omvang van de zorg (per dag) verschillen. Het ene kind is nu eenmaal gemakkelijker dan het andere kind. Gebruikelijke zorg bij kinderen kan activiteiten omvatten die niet standaard bij alle kinderen voorkomen.
Gebruikelijke zorg: periode van 3 maanden
Alle verzorging door de ouder aan het kind is gebruikelijke zorg. Ook als er sprake is van een zorgsituatie met uitzicht op herstel van het probleem en daarmee samenhangende zelfredzaamheid. Daarbij gaat het over het algemeen over een periode van maximaal drie maanden.
Gebruikelijke zorg: chronische situatie
Een kind is aangewezen op zorg als het gaat om een chronische situatie, waarbij de gebruikelijke zorg in vergelijking tot kinderen van dezelfde leeftijdscategorie substantieel wordt overschreden. De gebruikelijke bijdrage van een ouder aan de verzorging van een kind wordt gesteld op de omvang van de verzorging die voor een kind van die leeftijd noodzakelijk is binnen de bandbreedte van het normale ontwikkelingsprofiel.
Bovengebruikelijke zorg: chronische situatie
Van bovengebruikelijke zorg bij kinderen in chronische situaties is pas sprake wanneer de omvang van de zorg meer is dan een gezond kind van dezelfde leeftijd gemiddeld nodig heeft. Indien meer dan gebruikelijke zorg nodig is, dan wordt gekeken welk aandeel de ouders hierin ‘redelijkerwijs’ kunnen leveren.
3.1 Uitzonderingen op hanteren van gebruikelijke zorg bij zorgtoewijzingen
Voor zover een ouder of partner geobjectiveerde beperkingen heeft en/of kennis/vaardigheden mist om gebruikelijke persoonlijke verzorging ten behoeve van het kind uit te voeren en deze vaardigheden niet kan aanleren wordt van hen geen bijdrage ‘gebruikelijke zorg’ verwacht.
Voor zover een ouder of partner overbelast is of dreigt te raken wordt van hem of haar geen bijdrage verwacht, totdat deze (dreigende) overbelasting is opgeheven. Daarbij geldt het volgende:
Wanneer er voor de partner of ouder eigen mogelijkheden en/of voorliggende voorzieningen zijn om de (dreigende) overbelasting op te heffen dienen deze eigen mogelijkheden en/of voorliggende voorzieningen hiertoe te worden aangewend. Als er sprake is van (dreigende) overbelasting vanwege het zelf leveren van zorg, dient men die overbelasting op te heffen door deze zorg door anderen uit te laten voeren/in te kopen.
Voor zover de (dreigende) overbelasting wordt veroorzaakt door maatschappelijke activiteiten buiten de gebruikelijke persoonlijke verzorging, wel of niet in combinatie met een fulltime school- of werkweek, gaat het verlenen van gebruikelijke persoonlijke verzorging voor op die maatschappelijke activiteiten.
Voor zover gebruikelijke zorg bij kinderen van niet uitstelbare aard is en degene die de gebruikelijke zorg moet verlenen wegens reguliere school- of werkweek van hem/haar zelf of van het kind niet beschikbaar is.
Voor zover de partner of ouder die de gebruikelijke zorg moet verlenen zich in de terminale levensfase bevindt, wordt geen gebruikelijke persoonlijke zorg verwacht van deze partner of ouder.
Voor zover het kind zich in de terminale levensfase bevindt, wordt geen bijdrage verwacht van een partner of ouder.
Voor zover het kind van 12 jaar of ouder geen intieme verzorging wil ontvangen van de ouder wordt geen bijdrage verwacht van de ouder.
3.2 Verpleging
Het uitvoeren van verpleegkundige handelingen door ouders van een thuiswonend kind is gebruikelijke zorg, wanneer deze handelingen door de ouders aan te leren zijn. Verpleegkundige handelingen door ouders aan kinderen, die aan te leren zijn, vallen onder gebruikelijke zorg als er sprake is van een kortdurende zorgsituatie. Daarbij gaat het over het algemeen over een periode van maximaal drie maanden. Verpleegkundige handelingen, door ouders aan kinderen, die aan te leren zijn, in chronische situaties vallen onder de ZVW indien de gebruikelijke zorg in vergelijking tot kinderen van dezelfde leeftijdscategorie die deze zorg niet behoeven substantieel wordt overschreden.
3.3 Begeleiding
Een kind is aangewezen op zorg als het gaat om een chronische situatie, waarbij de gebruikelijke begeleiding in vergelijking tot kinderen van dezelfde leeftijdscategorie die deze zorg niet behoeven substantieel wordt overschreden. De gebruikelijke bijdrage van een ouder of partner aan de begeleiding van een kind wordt gesteld op de omvang van de begeleiding die voor een kind van die leeftijd noodzakelijk is binnen de bandbreedte van het normale ontwikkelingsprofiel van kinderen die deze zorg niet behoeven.
Het door de ouders aan het kind bieden van een beschermende woonomgeving moet afhankelijk van de levensfase van het kind als gebruikelijke zorg worden aangemerkt, ook als er sprake is van een kind met een ziekte, aandoening of beperking.
Richtlijnen ten aanzien van gebruikelijke zorg van ouders voor kinderen met een normaal ontwikkelingsprofiel in verschillende levensfasen van het kind.
Kinderen van 0 tot 3 jaar
hebben bij alle activiteiten zorg van een ouder nodig;
ouderlijk toezicht is zeer nabij nodig;
zijn in toenemende mate zelfstandig in bewegen en verplaatsen.
hebben begeleiding en stimulans nodig bij hun psychomotorische ontwikkeling;
hebben een beschermende woonomgeving nodig waarin de fysieke en sociale veiligheid is gewaarborgd en een passend pedagogisch klimaat wordt geboden.
Kinderen van 3 tot 5 jaar
kunnen niet zonder toezicht van volwassenen. Dit toezicht kan binnenshuis korte tijd op gehoorafstand (bijv. ouder kan was ophangen in andere kamer);
hebben begeleiding en stimulans nodig bij hun psychomotorische ontwikkeling;
kunnen zelf zitten, en op gelijkvloerse plaatsen zelf staan en lopen;
ontvangen zindelijkheidstraining van ouders/verzorgers;
hebben gedeeltelijk hulp en volledig stimulans en toezicht nodig bij aan- en uitkleden, eten en wassen, in- en uit bed komen, dag- en nachtritme en dagindeling bepalen;
hebben begeleiding nodig bij hun spel en vrijetijdsbesteding;
zijn niet in staat zich zonder begeleiding in het verkeer te begeven;
hebben een beschermende woonomgeving nodig waarin de fysieke en sociale veiligheid is gewaarborgd en een passend pedagogisch klimaat wordt geboden.
Kinderen van 5 tot 12 jaar
kinderen vanaf 5 jaar hebben een reguliere dagbesteding op school, oplopend van 22 tot 25 uur/week;
kunnen niet zonder toezicht van volwassenen. Dit toezicht kan op enige afstand (bijv. kind kan buitenspelen in directe omgeving van de woning als ouder thuis is);
hebben toezicht nodig en nog maar weinig hulp bij hun persoonlijke verzorging;
hebben begeleiding en stimulans nodig bij hun psychomotorische ontwikkeling;
zijn overdag zindelijk, en 's nachts merendeels ook; ontvangen zonodig zindelijkheidstraining van de ouders/verzorgers;
hebben begeleiding van een volwassene nodig in het verkeer wanneer zij van en naar school, activiteiten ter vervanging van school of vrije tijdsbesteding gaan;
hebben een beschermende woonomgeving nodig waarin de fysieke en sociale veiligheid is gewaarborgd en een passend pedagogisch klimaat wordt geboden.
Kinderen van 12 tot 18 jaar
hebben geen voortdurend toezicht nodig van volwassenen;
kunnen vanaf 12 jaar enkele uren alleen gelaten worden;
kunnen vanaf 16 jaar dag en nacht alleen gelaten worden;
kunnen vanaf 18 jaar zelfstandig wonen;
hebben bij hun persoonlijke verzorging geen hulp en maar weinig toezicht nodig;
hebben tot 18 jaar een reguliere dagbesteding op school/opleiding;
hebben begeleiding en stimulans nodig bij ontplooiing en ontwikkeling (bv. huiswerk of het zelfstandig gaan wonen).
hebben tot 17 jaar een beschermende woonomgeving nodig waarin de fysieke en sociale veiligheid is gewaarborgd en een passend pedagogisch klimaat wordt geboden.