§ 4.1.1 Omschrijving resultaat
Onder het voeren van een gestructureerd huishouden kunnen een aantal (sub)resultaten worden benoemd, zoals:
Cliënt beschikt over een schoon en leefbaar huis
Tot een schoon en leefbaar huis behoort het zwaar en licht huishoudelijk werk. Het gaat om alle activiteiten teneinde het huis, exclusief de tuin, maar inclusief balkon en berging, schoon en leefbaar te houden. Het gaat concreet om activiteiten als stofzuigen, schoonmaken van badkamer, keuken en toilet, het schoonmaken van vloeren en het schoonhouden van de andere ruimten die onder de wet vallen. Voor het gebruik van hobbyruimtes en studeerkamers wordt geen passende maatwerkvoorziening getroffen, aangezien het daarbij niet gaat om ruimten met een elementaire woonfunctie.
Cliënt beschikt over goederen voor primaire levensbehoeften
In elk huishouden zijn boodschappen voor de dagelijkse activiteiten nodig. De ondersteuning is beperkt tot die levensmiddelen en schoonmaakmiddelen, die dagelijks en/of wekelijks in elk huishouden worden gebruikt. Het is algemeen aanvaard dat mensen deze boodschappen geclusterd doen door één maal per week de voorraad in huis te halen. Daarbij sluit de gemeente aan door uit te gaan van één maal per week boodschappen doen.
Ook het bereiden van maaltijden valt onder dit resultaat. In de meeste situaties kan van een maaltijdservice gebruik worden gemaakt voor de warme maaltijd. Ook zijn er kant- en klaar maaltijden te koop die een oplossing kunnen bieden.
Cliënt beschikt over gewassen (en gestreken) kleding
De dagelijkse kleding moet met enige regelmaat worden schoongemaakt. Dit betekent het wassen, drogen en in bepaalde situaties strijken van bovenkleding en soms het verrichten van eenvoudige herstelwerkzaamheden. Het gaat hierbij uitsluitend over normale kleding voor alledag. Daarbij is het uitgangspunt dat zo min mogelijk kleding gestreken hoeft te worden. Met het kopen van kleding moet hiermee rekening worden gehouden. Bij het wassen en drogen van kleding is het normaal gebruik te kunnen maken van de beschikbare - algemeen gebruikelijke - moderne hulpmiddelen, zoals een wasmachine en een droogruimte of een droger. Onder dit resultaatgebied valt niet het doen van kledinginkopen.
Cliënt kan thuis zorgen voor kinderen die tot het gezin behoren
De ouder(s) is/zijn primair verantwoordelijk voor de zorg voor de kinderen. De gemeente kan tijdelijk de ouderrol op zich nemen indien de ouder(s) niet in staat is/zijn de zorg van de kinderen op zich te nemen. De maximale duur bedraagt 3 maanden. Er kan gekeken worden of kinderopvang mogelijk is. Kinderopvang is de verantwoordelijkheid van ouders, werkgever en overheid ( kinderopvangtoeslag).
Uniforme resultaatomschrijving:
Voeren van een gestructureerd huishouden.
Cliënt beschikt over een schoon en leefbaar huis
Cliënt beschikt over goederen voor primaire levensbehoeften.
Cliënt beschikt over gewassen (en gestreken) kleding.
Cliënt kan thuis zorgen voor kinderen die tot het gezin behoren
§ 4.1.2 Beoordelingskader
Bij het beoordelen van de aanspraak wordt gekeken naar het algemene beoordelingskader (zie § 3.1), de algemene toegangscriteria (zie § 3.2) en algemene weigeringsgronden (zie § 3.3). Daarnaast moet worden beoordeeld of de cliënt voldoet aan de geldende criteria.
4.1.2.1 Voorliggende voorzieningen
Voorliggende voorzieningen zijn voorzieningen op grond van een andere wet die aan de ondersteuning bij het voeren van een gestructureerd huishouden in de weg staan. Zorgverlof op basis van de Wet Arbeid en Zorg gaat bijvoorbeeld voor op hulp bij het huishouden voor opvang van de kinderen. Zorg vanuit de Wlz is voorliggend op de Wmo 2015. Er bestaat het risico dat vanuit andere wetten wordt verwezen naar de Wmo 2015, terwijl die andere wetten zelf mogelijkheden bieden.
4.1.2.2 Algemeen gebruikelijke voorzieningen
Algemeen gebruikelijke voorzieningen zijn voorzieningen waarvan, gelet op de omstandigheden van betrokken cliënt, aannemelijk is te achten dat de cliënt daarover zou (hebben kunnen) beschikken, ook als hij of zij geen beperkingen had. Voorbeelden van algemeen gebruikelijke voorzieningen, die voorgaan op verstrekking van huishoudelijke ondersteuning, zijn:
wasmachine
wasdroger
stofzuigerrobot
Deze opsomming laat onverlet dat in ieder individueel geval moet worden beoordeeld of de voorziening voor de betreffende cliënt algemeens gebruikelijk is.
4.1.2.3 Algemene voorzieningen
Algemene voorzieningen zijn voorzieningen die zonder voorafgaand onderzoek naar de behoeften, persoonskenmerken en mogelijkheden van de gebruikers, toegankelijk zijn en zijn gericht op maatschappelijke ondersteuning. Voorbeelden daarvan zijn:
kinderopvang (crèche, overblijfmogelijkheden op school)
voor- en naschoolse opvang / oppascentrale
maaltijddienst
hondenuitlaatservice
boodschappendienst
was- en strijkservice
glazenwasser
Indien de cliënt een aanvraag heeft ingediend, maar gebruik kan maken van een algemene voorziening, dan krijgt de cliënt wel een beschikking. In die beschikking staat vermeld dat de aanvraag voor een maatwerkvoorziening wordt afgewezen, omdat de cliënt gebruik kan maken van een algemene voorziening.
4.1.2.4Gebruikelijke hulp
Gebruikelijke hulp is van toepassing indien er huisgenoten aanwezig zijn die in staat zijn huishoudelijke taken uit te voeren. Daarbij wordt onderscheid gemaakt tussen volwassenen vanaf 23 jaar en kinderen en jongeren tot 23 jaar. In geval de leefeenheid van de cliënt mede bestaat uit kinderen, dan gaat de indicatiesteller ervan uit, dat de kinderen, afhankelijk van hun leeftijd en psychosociaal functioneren, een bijdrage kunnen leveren aan de huishoudelijke taken.
Kinderen ouder dan 5 jaar en jonger dan 12 jaar (basisschool) kunnen helpen met eigen speelgoed / spullen opruimen, tafel dekken en afruimen, afwassen, afdrogen, vaatwasser inruimen en uitruimen, kleding in de wasmand gooien.
Kinderen van 12 – 18 jaar kunnen, naast bovengenoemde taken, hun eigen kamer op orde houden, d.w.z. rommel opruimen, stofzuigen, bed verschonen.
Een 18-23 jarige wordt verondersteld de volgende taken van een 1-persoonshuishouden uit te kunnen voeren die zijn te normeren naar 3,5 uur per week. De taken zijn:
schoonhouden van sanitaire ruimte, keuken en een kamer,
de was doen,
boodschappen doen,
maaltijd verzorgen,
afwassen en opruimen,
Vanaf 23 jaar wordt iemand geacht de huishoudelijke taken volledig over te nemen.
Aspecten waar (geen) rekening mee wordt gehouden:
Wens huisgenoten/niet gewend zijn
Er wordt geen rekening gehouden met het feit of huisgenoten al dan niet willen of al dan niet gewend zijn huishoudelijk werk te doen. In situaties dat huisgenoten nog nooit huishoudelijk werk hebben gedaan, kan via een tijdelijke indicatie van maximaal 6 weken hulp geboden worden bij het aanleren hiervan. De taak wordt dan niet overgenomen maar via instructies gestuurd. Deze voorziening kan alleen worden toegekend als er niemand in het huishouden aanwezig is die de instructies kan geven.
Trainbaarheid
Bij het bepalen van de gebruikelijke hulp wordt rekening gehouden met de trainbaarheid van de huisgenoten. Dit wordt per individu beoordeeld. Het niet meer trainbaar zijn wordt dus niet standaard aangenomen bij een bepaalde leeftijdsgrens.
Studie of werkzaamheden
Studie of werkzaamheden vormen in principe geen reden om van de gebruikelijke hulp af te zien. Immers, iedereen die werkt zal naast zijn werk het huishouden moeten doen of hier eigen oplossingen voor zoeken (zoals het inhuren van een particuliere hulp). Dat geldt ook voor tweeverdieners.
Bij werkenden wordt geen rekening gehouden met zeer drukke werkzaamheden en (zeer) lange werkweken. Over het algemeen kan alleen rekening worden gehouden met personen die vanwege hun werkzaamheden langdurig van huis zijn (7 dagen of langer aaneengesloten). Daardoor zijn zij immers feitelijk niet in staat het huishoudelijk werk over te nemen. Maar in alle situaties dat daarbij sprake is van een eigen keuze, zal daar geen rekening mee worden gehouden. De afwezigheid moet een verplichtend karakter hebben. Het gaat te ver chauffeurs die in het buitenland reizen, medewerkers in de off-shore of marinemensen die maanden achtereen van huis zijn, te dwingen een andere functie te zoeken.
Leeftijd
Leeftijd is niet doorslaggevend in het bepalen van gebruikelijke hulp. Het zegt niets over het daadwerkelijk functioneren van iemand. Ouderen die in staat zijn tot het verrichten van huishoudelijk werk worden geacht de gebruikelijke hulp voor hun rekening te nemen.
Kamerverhuur
Personen die een (pension)kamer huren worden niet tot huisgenoten gerekend. Het moet dan gaan om personen die in generlei familiebetrekking staan tot elkaar en er moet daadwerkelijk een huurovereenkomst liggen.
Bij mensen die zelfstandig (denk aan woongroepen, kamerverhuur, kloosterlingen, meerdere generaties in een huis) samenwonen op een adres en gemeenschappelijke ruimten delen, wordt verondersteld dat het aandeel in het schoonmaken van die ruimten bij uitval van een van de huisgenoten wordt overgenomen door de andere huisgenoten. De eventuele indicatie voor hulp bij het huishouden betreft dan alleen de eigen woonruimte (kamers) van de cliënt. Indien alle bewoners zorgbehoevend zijn, betreft de indicatie eveneens een evenredig deel van het schoonmaken van de gemeenschappelijke ruimten.
Er zijn situaties die op een grensgebied liggen. Bij kloostergemeenschappen bijvoorbeeld is wel sprake van huisgenoten, maar is over het algemeen een taakverdeling, die zich niet leent voor overname. In die situatie kan wel geïndiceerd worden voor bijvoorbeeld het schoonmaken van de eigen kamer indien de cliënt dit niet zelf meer kan. Gemeenschappelijke ruimten die kenmerkend voor kloosters zijn worden niet geïndiceerd en behoren tot de eigen verantwoordelijkheid van de gemeenschap.
Voor particuliere tehuizen die verzorging bieden geldt dat daar hulp bij het huishouden voor het eigen appartement of de eigen kamer geïndiceerd kan worden in zoverre de zorg niet door de cliënt wordt betaald. Dan gaat het immers om reeds aanwezige professionele zorg en is er geen tekort of probleem. Dit geldt ook voor door het tehuis verzorgde wasverzorging of maaltijdverzorging.
Kangoeroewoningen/mantelzorgwoningen
Bij enkele woningen – veelal in het landelijke gebied – doet zich de situatie voor dat aparte wooneenheden hetzelfde huisnummer delen. Alle bewoners worden in principe tot de huisgenoten gerekend waardoor er sprake is van gebruikelijke hulp. Of er sprake is van een aparte huishouding in een woning met één huisnummer wordt beoordeeld aan de hand van de volgende vragen:
Is er sprake van een aparte keuken?
Is er sprake van een aparte woonkamer?
Is er sprake van een aparte slaapkamer?
Is er sprake van een aparte badkamer/toiletruimte?
Indien alle vragen met “ja” kunnen worden beantwoord, is sprake van gescheiden wooneenheden. In dat geval kunnen niet alle bewoners worden aangemerkt als huisgenoten en zal er geen sprake zijn gebruikelijke hulp.
§ 4.1.3 Hulp bij het huishouden
De maatwerkvoorziening ten behoeve van het voeren van een huishouden zal meestal bestaan uit hulp bij het huishouden. De compensatie voorziet in het voorkomende individueel concrete cliëntgeval op een of meer van de navolgende activiteiten (‘aandachtsgebieden’):
Boodschappen
Bereiding broodmaaltijden
Bereiding warme maaltijd
Licht huishoudelijk werk in huis: kamers opruimen
Zwaar huishoudelijk werk: stofzuigen, wc/badkamer schoonmaken
Textielverzorging
Organisatie van het huishouden (als er sprake is van een regieprobleem)
Verzorging en/of tijdelijke opvang van kinderen
Advies, instructie, voorlichting, gericht op het huishouden
4.1.3.1 Omvang en normering
Bij het bepalen van de omvang wordt een normering gehanteerd (zie bijlage 1).
4.1.3.1 Vorm
Hulp bij het huishouden wordt toegekend in:
Natura; de hulp is in dienst bij de een door de gemeente gecontracteerde aanbieder.
Persoonsgebonden budget: de cliënt koopt zelf hulp bij het huishouden in.
PGB-alpha: dit is een speciale constructie via de twee grootste aanbieders. Deze aanbieders bemiddelen en nemen de administratieve lasten over. Cliënten en hulpen kiezen hier bewust voor vanwege o.a. belastingtechnische voordelen.
HOOFDSTUK 4.
Artikel 4.1